Jump to content

Վարազդատ Գազանճեան

Վարազդատ Գազանճեան
Ծնած է 18 Մարտ 1879(1879-03-18)[1]
Ծննդավայր Երզնկա, Էրզրումի վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն[2]
Մահացած է 19 Հոկտեմբեր 1974(1974-10-19)[1] (95 տարեկանին)
Մահուան վայր Բելմոնտ, Միտըլսէքս Գաւառ, Մասսաչուսէթս, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[2]
Քաղաքացիութիւն  Ռուսական Կայսրութիւն և  Խորհրդային Միութիւն
Ուսումնավայր Հարուըրտ Համալսարան և Harvard School of Dental Medicine?
Մասնագիտութիւն պլաստիկ վիրաբույժ և վիրաբուժ
Աշխատավայր Հարուըրտ Համալսարան

Վարազդատ Գազանճեան (անգլերէն՝ Varaztad Kazanjian18 Մարտ 1879, Երզնկա - 19 Հոկտեմբեր 1974, Պոսթըն), հայազգի վիրաբոյժ։ «Փլասթիք վիրաբուժութեան հայր»ը։ Հարուըրտ համալսարանի փլասթիք վիրաբուժութեան առաջին փրոֆէսօր։[3][4][5]

Կենսագրութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վարազդատ Գազանճեանը ծնած է Երզնկա, 1879 թուականին[6]։ 1879-ին (հաւանաբար աւելի ուշ տարիքի) յաճախած է Սեբաստիոյ ֆրանսական Յիսուսեան միաբանութեան դպրոցը, այնուհետեւ տեղափոխուած է Սամսոն, ուր աշխատած է եղբօրը հետ, իսկ յետոյ՝ փոստային ծառայութեան մէջ[7]։ Փախչելով Համիտեան ջարդերէն՝ 1895-ի Հոկտեմբերին մեկնած է ԱՄՆ, հաստատուած՝ Մասաչուսեց նահանգի Ուուսթըր քաղաքը եւ աշխատած՝ մետաղալարի գործարանի մը մէջ[8]։

1900-ին, ստանալով ԱՄՆ քաղաքացիութիւն, Գազանճեանը 1902-1905 թուականներուն ուսանած է Հարվըրտի համալսարանին մէջ[9], իսկ 1921-ին արժանացած է դոկտորի աստիճանի։ 1915-1919 թուականներուն եղած է Հարվըրտի համալսարանի բժշկական բաժանմունքի ծնոտներու եւ դէմքի գլխաւոր վիրաբոյժը։

Առաջին Համաշխարհային պատերազմի տարիներուն կամաւորաբար միացած է Հարվըրտի բժշկական զօրախումբին[10]։ Հոն ան բուժած է խրամատներու մէջ տուժածներուն ծանր վնասուածքները՝ ծնոտի, քիթի, այտերու, ինչպէս նաեւ փամփուշտներէ ու նռնակներէ վնասուած գանկեր[11]։ Աշխատելով Ֆրանսայի ռազմադաշտերու ինքնաշէն հիւանդանոցներու հասարակ պայմաններուն մէջ՝ Գազանճեանը ցուցաբերած է մարդկային հոգատարութիւն եւ բժշկական նորարարական մեթոտներ, որով ալ սկիզբ առած է իր ասպարէզը՝ իբրեւ պլաստիկ վիրաբուժութեան արդի փորձառութեան հիմնադիր։ 1916-ին Գազանճեանը ստացած է մայորի կոչում:

Ասպարէզ[12]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Գազանճեան եղած է Հարվըրտի համալսարանի Բերանի կլինիկական վիրաբուժութեան փրոֆեսէօր 1922-էն 1941 թուականներուն, երբ անուանուեցաւ Հարվըրտի Պլաստիկ վիրաբուժութեան առաջին փրոֆեսէօրը։ Բացի այդ, Տոքթ. Գազանճեանը եղած է Պլաստիկ վիրաբոյժներու ամերիկեան միութեան, Դիմածնօտային վիրաբուժութեան ամերիկեան ընկերութեան եւ Նիւ Ինկլընտի Պլաստիկ եւ վերակառուցողական վիրաբուժութեան ընկերութեան նախագահը։

Ան նաեւ անդամ (Fellow) էր Ամերիկեան վիրաբոյժներու քոլէճին, Ամերիկեան ակնաբուժութեան եւ քիթ-կոկորդ-ականջաբանութեան ակադեմիային, Ամերիկեան ատամնաբոյժներու քոլէճին, ինչպէս նաեւ Պլաստիկ վիրաբուժութեան ամերիկեան խորհուրդի վկայեալ անդամ։ 1966-ին Լոնտոնի մէջ ան կարգուեցաւ Պլաստիկ վիրաբոյժներու բրիտանական միութեան պատուաւոր անդամ, իսկ 1967-ին՝ Կլասքոյի Բժիշկներու եւ վիրաբոյժներու թագաւորական քոլէճի պատուաւոր անդամ։ Ան նաեւ պատուաւոր անդամ էր Մասաչուսեցի ատամնաբուժական ընկերութեան, Պլաստիկ եւ վերակառուցողական վիրաբուժութեան ամերիկեան ընկերութեան եւ Բերանի վիրաբուժութեան ակադեմիային։

Պարգեւներ Եւ Ճանաչումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ան արժանացած է քանի մը մրցանակներու, որոնց շարքին է Միացեալ Թագաւորութեան Ճորճ Ե. թագաւորին կողմէ շնորհուած Սուրբ Միքայէլի եւ Սուրբ Գէորգի շքանշանը: 1951-ին անոր շնորհուեցաւ Պլաստիկ եւ վերակառուցողական վիրաբոյժներու ամերիկեան ընկերութեան Պատուաւոր մրցանակը:[13]:

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 (unspecified title) — BIU Santé.
  2. 1 2 Prabook — 2018.
  3. ↑ DiCanio Margaret (2002)։ Memory fragments from the Armenian genocide : a mosaic of shared heritage։ New York: Mystery and Suspense Press։ էջ 89։ ISBN 0595238653
  4. ↑ Coon Carleton S. (2013)։ Caravan - The Story of Middle East։ Read Books Ltd։ ISBN 1446547078։ «Dr. Varaztad Kazanjian of Boston is the father of plastic surgery»
  5. ↑ Adalian Rouben Paul (2010)։ Historical dictionary of Armenia (2nd հրտրկթն․)։ Lanham, MD: Scarecrow Press։ էջ 378։ ISBN 0810874504
  6. ↑ Adalian Rouben Paul (2010)։ Historical dictionary of Armenia։ Historical dictionaries of Europe (2nd ed հրտրկթն․)։ Lanham, Md: Scarecrow Press։ ISBN 978-0-8108-6096-4
  7. ↑ Kazanjian, Varaztad Hovhannes, (18 March 1879–19 Oct. 1974), oral and plastic surgeon; retired; Professor Emeritus of Plastic Surgery, Harvard, USA, 1947; Senior Consulting Surgeon: Massachusetts Eye and Ear Infirmary; Massachusetts General Hospital; Boston City Hospital; New England Deaconess Hospital; Mount Auburn Hospital; Beth Israel Hospital and others, Oxford University Press, 2007-12-01, https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u156271, վերցված է 2026-03-05
  8. ↑ Adalian Rouben Paul (2010)։ Historical dictionary of Armenia։ Historical dictionaries of Europe (2nd ed հրտրկթն․)։ Lanham, MD: Scarecrow Press։ ISBN 978-0-8108-7450-3
  9. ↑ Hyson, John M.; Whitehorne, Joseph W. A.; Greenwood, John T. (2008). A history of dentistry in the US Army to World War II. Falls Church, Va.: Office of the Surgeon General, United States Army. էջ 494. ISBN 0160821592.
  10. ↑ Converse, John Marquis (1975 թ․ ապրիլ). «Obiturary». Plastic & Reconstructive Surgery. 55 (4): 524–5.
  11. ↑ Adalian, Rouben Paul (2010). Historical dictionary of Armenia (2nd ed.). Lanham, MD: Scarecrow Press. էջ 378. ISBN 0810874504.
  12. ↑ (անգլերեն) Varaztad Kazanjian, 2026-01-10, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Varaztad_Kazanjian&oldid=1332142940, վերցված է 2026-03-05
  13. ↑ Converse John Marquis (April 1975)։ «Obiturary»։ Plastic & Reconstructive Surgery 55 (4): 524–5

Արտաքին յղումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Վարազդատ_Գազանճեան&oldid=248469» էջէն