Պերթոլտ Պրեխթ

Պերթոլտ Պրեխթ գերմաներէն՝ Bertolt Brecht
Ծննդեան անուն	գերմաներէն՝ Eugen Berthold Friedrich Brecht
Նաեւ յայտնի է իբրեւ	Bertolt Brecht և Berthold Larsen
Ծնած է	10 Փետրուար 1898(1898-02-10)[…]
Ծննդավայր	Աուկսպուրկ, Գերմանական Կայսրութիւն, Պաւարիոյ Թագաւորութիւն
Մահացած է	14 Օգոստոս 1956(1956-08-14)[…] (58 տարեկանին)
Մահուան վայր	Արեւելեան Պերլին, Արեւելեան Գերմանիա
Քաղաքացիութիւն	Գերմանական Կայսրութիւն,  Արեւելեան Գերմանիա,  Ուայմարի Հանրապետութիւն և  Աւստրիա
Կրօնք	Աթէիզմ
Ուսումնավայր	Լուտվիկ-Մաքսիմիլիան Համալսարան, Միւնիխ
Երկեր/Գլխաւոր գործ	Երեք Գրոշանոց Օփերա, Կալիլէոյի կեանքը, Կովկասի կավճե շրջան?, Fear and Misery of the Third Reich?, Քաջ մայրիկն ու իր երեխաները, Սեզուանի բարի մարդը և Արթուրօ Ուիի դիմադրելի վերելքը
Մասնագիտութիւն	թատերագիր, երգերու հեղինակ, հեղինակ, թատերական ռեժիսոր, բանաստեղծ, երգաթատերագիր, գրաքննադատ, գրագէտ, ժապաւէնի բեմադրիչ և բեմադրիչ
Անդամութիւն	Պերլինի Գեղարուեստական Ակադեմիա և Արեւելեան Գերմանիոյ Արուեստներու ակատեմիա
Կուսակցութիւն	Գերմանական անկախ սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցութիւն
Ամուսին	Մարիաննա Ցոֆ? և Հելեն Վայգել?
Ծնողներ	մայր՝ Sophie Brezing?
Երեխաներ	Ստեֆան Բրեխտ?, Հաննե Հիոբ?, Բարբարա Բրեխտ-Շալ?, Michel Berlau? և Frank Banholzer?
Ստորագրութիւն

Պերթոլտ Պրեխթ (10 Փետրուար 1898(1898-02-10)^[…], Աուկսպուրկ, Գերմանական Կայսրութիւն, Պաւարիոյ Թագաւորութիւն - 14 Օգոստոս 1956(1956-08-14)^[…], Արեւելեան Պերլին, Արեւելեան Գերմանիա) Գերմանացի բանաստեղծ, արձակագիր, թատերական գործիչ, արուեստի տեսաբան, «Պերլին անսամպլ» թատրոնի հիմնադիր։ Յանձնառու թատրոնի ամէնէն հեղինակաւոր դէմքերէն:

Իր սկզբնաւորութիւնը ունեցած է արտայայտչապաշտ շարժումին մէջ:

Պրեխթի «Դիւցազներգական թատրոն»ին մէջ շեշտը կը դրուի ոչ թէ կերպարի հոգեբանութեան, այլ արարքներուն վրայ:

Կեանք եւ գործունէութիւն

Ծնած է Պաւարիա:

Պրեխթ` բանաստեղծ մըն էր, որ կը բեմադրէր ի՛ր թատրերգութիւնները:

Պրեխթին առաջնահերթութիւնն էր փոխանցել յեղափոխական ասք: Դերասանական կատարումը անհատական է, մինչդեռ ասքը` քաղաքական, ուրեմն եւ` հաւաքական:

Պրեխթի թատրոնին մէջ դերասանի պարտականութիւնն էր կատարել բեմադրիչին «պատուէրները»:

Պրեխթի յարաբերութիւնները իշխանութիւններուն հետ լարուած էին ե՛ւ Միացեալ Նահանգներու, ե՛ւ Գերմանիոյ Դեմոկրատական Հանրապետութեան մէջ:

Պրեխթեան մեթոտի կապակցութեամբ յաճախ յիշուող «օտարացում»ը (verfremdung) կը նշանակէ, թէ դերասանը պէտք է քննադատական մօտեցում ունենայ կերպարի հանդէպ, ոչ թէ համակուի անով:

Պրեխթ կը գործածէր անխօս  շարժապատկերէ փոխ առնուած «մարմինի լեզուի» թեքնիքներ, որոնցմէ ամէնէն կարեւորը թերեւս «Gestus»ն է: Հայերէնով ամէնէն մօտիկ եզրը հաւանաբար «պահուածք»ն է: Կը նշանակէ որոշ ժամանակ անփոփոխ պահել դիմախաղ եւ կեցուածք, որ կ'արտայայտէ կերպարը բնորոշող գիծերէն մէկը:

Պրեխթի նպատակն էր հանդիսատեսը խորհրդածութեան մղել:

Շարժապատկերէ առնուած պրեխթեան այլ թեքնիք մըն է անջատ պատկերներու կցումը (մոնթաժ), այլ ոչ` սահուն անցք, շարունակութիւն: Ասիկա կրնայ շեշտել հակադրութիւնը եւ կերպարի մէջ գոյ հակասութիւնները: Պրեխթ նոյն  սկզբունքը կը կիրարկէր նաեւ թատրերգութեան կառոյցին մէջ: Պրեխթեան դերասանը որոշ իմաստով քննադատ մըն է: Այդ ուղղութեամբ Պրեխթ կը պահանջէր, որ դերասանը պատրաստէ տուեալ տիպարի յատկանիշներուն գոյքագիրը (inventory): Շարք մը մեծ բեմադրիչներու նման` Պրեխթ բռնակալ մըն էր:

Պրեխթի ամէնէն հիմնական յատկանիշը յանձնառութիւնն է:

Առանց տեսլականի եւ յստակ առաջադրանքի` բացարձակապէս ոչինչ կրնանք ներկայացնե: Առանց իմացութեան` ոչինչ կրնանք ցուցադրել - Պրեխթ

Ոչ յանձնառու դերասանը տեղ չունի իր թատրոնին մէջ, եթէ նոյնիսկ տաղանդաւոր է: Թատրոնը հասարակական գործունէութիւն է, այլ ոչ` ինքնանպատակ ժամանց: - Պրեխթ

Գրականութիւն

• [Anon.] 1952. "Brecht Directs". In Directors on Directing: A Source Book to the Modern Theater. Ed. Toby Cole and Helen Krich Chinoy. Rev. ed. Boston, MA: Allyn & Bacon, 1963. ISBN 0-02-323300-1. 291- [Account of Brecht in rehearsal from anonymous colleague published in Theaterarbeit]
• Bleitrach, Danielle; Gehrke, Richard (2015). Bertolt Brecht et Fritz Lang : le nazisme n'a jamais été éradiqué. LettMotif. ISBN 978-2-3671-6122-8.
• Demčišák, Ján. 2012. "Queer Reading von Brechts Frühwerk". Marburg: Tectum Verlag. ISBN 978-3-8288-2995-4.
• Demetz, Peter, ed. 1962. "From the Testimony of Berthold Brecht: Hearings of the House Committee on Un-American Activities, 30 October 1947". Brecht: A Collection of Critical Essays. Twentieth Century Views Ser. Eaglewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall. ISBN 0-13-081760-0. 30–42.
• Diamond, Elin. 1997. Unmaking Mimesis: Essays on Feminism and Theater. London and New York: Routledge. ISBN 0-415-01229-5.
• Eagleton, Terry. 1985. "Brecht and Rhetoric". New Literary History 16.3 (Spring). 633–638.
• Eaton, Katherine B. "Brecht's Contacts with the Theater of Meyerhold". in Comparative Drama 11.1 (Spring 1977)3–21. Reprinted in 1984. Drama in the Twentieth Century ed. C. Davidson. New York: AMS Press, 1984. ISBN 0-404-61581-3. 203–221. 1979. "Die Pionierin und Feld-Herren vorm Kreidekreis. Bemerkungen zu Brecht und Tretjakow". in Brecht-Jahrbuch 1979. Ed. J. Fuegi, R. Grimm, J. Hermand. Suhrkamp, 1979. 1985 19–29. The Theater of Meyerhold and Brecht. Connecticut and New York: Greenwood Press. ISBN 0-313-24590-8.
• Eddershaw, Margaret. 1982. "Acting Methods: Brecht and Stanislavski". In Brecht in Perspective. Ed. Graham Bartram and Anthony Waine. London: Longman. ISBN 0-582-49205-X. 128–144.
• Esslin, Martin. 1960. Brecht: The Man and His Work. New York: Doubleday. ISBN 0-393-00754-5, first published in 1959 as Brecht: A Choice of Evils. London: Eyre & Spottiswoode.
• Brecht on Film and Radio. Edited and translated by Marc Silberman. London: Methuen. 2000. ISBN 978-1-4081-6987-2.
• Brecht on Art and Politics. Edited and translated by Marc Silberman. London: Methuen. 2003. ISBN 0-413-75890-7.
• Davies, Steffan; Ernest Schonfield (2009). Davies, Steffan; Schonfield, Ernest (eds.). Alfred Döblin: Paradigms of Modernism. Berlin and New York: Walter de Gruyter. ISBN 978-3-11-021769-8.
• Willett, John, ed. (1993). Journals 1934–1955. Translated by Hugh Rorrison. London and New York: Routledge. ISBN 0-415-91282-2.
• Womack, Peter (1979), Brecht: The Search for an Audience, in Cencrastus No. 1, Autumn 1979, pp. 24 – 28, ISSN 0264-0856