Յովհաննէս Գազանճեան

Jump to navigation Jump to search
Յովհաննէս Գազանճեան
Hovhannes Kazandjian.png
Ծնած է 3 Ապրիլ 1870(1870-04-03)
Ծննդավայր Եւդոկիա
Վախճանած է 15 Մարտ 1915(1915-03-15) (44 տարեկանում)
Մահուան վայր Եւդոկիա
Ազգութիւն Հայ
Մասնագիտութիւն գրականագէտ, լեզուաբան

Յովհաննէս Գազանճեան (3 Ապրիլ 1870, Եւդոկիա, Սեբաստիոյ նահանգ, Օսմանեան կայսրութիւն - 15 Մարտ 1915, Եւդոկիա), հայ լեզուաբան, գրականագէտ, բժշկական գիտելիքներու քարոզիչ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է 1870 թուականի Ապրիլ 3-ին Սեբաստիոյ նահանգի Եւդոկիոյ գաւառի կեդրոն՝ Եւդոկիա քաղաքին մէջ։

Յովհաննէս Գազանճեան 1889 թուականին Յ. Գասարճեանի համահեղինակութեամբ կը գրէ «Գաղտնիք Եւ Արուեստ Մոգութեան» աշխատութիւնը։ 1909 թուականին, օգտուելով արտասահմանցի մասնագէտներու աշխատութիւններէ, գրած է «Մագնիսականութիւն Եւ Ոգեհարցութիւն» գիրքը, որուն մէջ արծարծուած են ենթագիտակցութեան, ինքնաթելադրութեան, հոգեբուժութեան, մագնիսականութեան, կամքի ոյժի, քնածութեան կամ մագնիսական քունի, յստակատեսութեան, մտածումներու փոխանցման, հեռակրութեան, ոգեհարցութեան եւ այլ հարցերը։

1915 թուականի Մարտ 15-ին Եւդոկիոյ մէջ զոհ դարձած է Մեծ Եղեռնին՝ սպանուելով 45 տարեկան հասակին։

Աշխատութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Գաղտնիք եւ արուեստ մոգութեան (համահեղ. Յ. Գասարճեան), 1889։
  • Եւդոկիոյ հայոց գաւառաբարբառը, 1899 (արժանացած է Իզմիրեանց գրական մրցանակին)։
  • Մագնիսականութիւն եւ ոգեհարցութիւն։ (Ենթագիտակցութիւն, ինքնաթածադրութիւն, հոգեբուժութիւն, մագնիսականութիւն, կամքի ոյժի, քնածութիւն կամ մագնիսական քուն, հստակատեսութիւն, մտածումների փոխանցում, հեռակրութիւն, ոգեհարցութիւն եւ այլն), Կ. Պոլիս, 1909, 144 էջ։
  • Պատմութիւն Հայ Գրականութեան, Ա. Հատոր՝ Սկիզբէն Մինչեւ ԺԹ. Դար, Բ. Հատոր՝ ԺԹ. Դարու Կէսէն Մինչեւ Մեր Օրերը, հրտ. ՀՍԳՄ թիւ 2, Անթիլիաս, տպ. Կաթողիկոսութեան, 1970, 265 էջ։
  • Հայոց լեզուի դասագիրքեր։

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Մինասեան Յարութիւն, 100 հայ հոգեբոյժներ, Կենսագրական բառարան, գիրք Ե․, Երեւան, 2010, 304 էջ։

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երեւան։