Jump to content

Յարութիւն Աճէմեան

Յարութիւն Աճէմեան
Ծնած է 18 Դեկտեմբեր 1904(1904-12-18)[1][2]
Ծննդավայր Պուրսա, Հիւտավենտիկեր նահանգ, Օսմանեան Կայսրութիւն[1][2]
Մահացած է 28 Նոյեմբեր 1963(1963-11-28)[1][2] (58 տարեկանին)
Մահուան վայր Նիւ Եորք, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[1][2]
Ազգութիւն Հայ[1][2]
Քաղաքացիութիւն  Իտալիա
 Իտալիոյ Թագաւորութիւն
Կրթութիւն Մուրատ-Ռափայէլեան Վարժարան[1] և Վենետիկի Գեղարուեստի Ակադեմիա[1]
Մասնագիտութնիւն գեղանկարիչ, մանրանկարիչ և նկարչության ուսուցիչ
Ժանր դիմապատկեր
Աշակերտներ Erik Schmidt?
Հայր Ստեփան Գալֆայան?
Յարութիւն Աճէմեան Ուիքիդարանում

Յարութիւն (Արիէլ) Ստեփան Աճէմեան (18 Դեկտեմբեր 1904(1904-12-18)[1][2], Պուրսա, Հիւտավենտիկեր նահանգ, Օսմանեան Կայսրութիւն[1][2] - 28 Նոյեմբեր 1963(1963-11-28)[1][2], Նիւ Եորք, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[1][2]), նկարիչ:

Ծնած է Պրուսա (Թուրքիա)։ Ութը տարեկանին կ'ուղարկուի Վենետիկ, ուր Մխիթարեան միաբանութեան մէջ կը ստանայ նախնական կրթութիւնը։ Զինադադարի (1919) յաջորդ երեք տարիներուն, Վենետիկի Մ. Ռափայէլեան վարժարանին կ'աշակերտէ եւ այդ շրջանին է որ, ցոյց տուած ըլլալով անսովոր կարողութիւն եւ ձիրքեր գծագրութեան-նկարչութեան. Արժանացած է վարժարանին վարչութեան գնահատանքին, որուն առաջարկութեան վրայ Մխիթարեան Ուխտի վարչութիւնն ալ քաջալերած է տաղանդաւոր պատանին եւ յատուկ թռչակով զինք դրած է Վենետիկի Արուեստի Բարձրագոյն հաստատութեան մէջ։ Քսանմէկ տարեկանին 1926-ին աւարտած է Ակադեմիի ընթացքը «Maestro d’Arte»ի վկայականով եւ ոսկի մետալով շրջանաւարտ, եւ երկու տարի ետք՝ 1928-ին, պետական փայլուն քննութենէ մը ետք, հռչակուած է ուսուցչապետ նկարչութեան՝ Իտալիոյ պետական դասախօսի իրաւունքով:

Ստեղծագործական կեանք

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Աճեմեան ստեղծած է ազգային թեմաներով պատկերներ, բնանկարներ, դիմանկարներ, հոգեւոր ու աշխարհիկ թեմաներով որմնանկարներ՝ Ֆրանսայի, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու հայկական եւ օտար եկեղեցիներու ու վարժարաններու համար։ Պատկերազարդած է գիրքեր․

  • «Շարական»
  • «Ջարդը»
  • «Հայկական Պանթէոն»
  • «Ազգային դաստիարակություն»
  • «Հայաստանի փառքը»

Դիմանկարներ ունի՝ «Կանացի դիմանկարը» եւ «Հայ մամիկը» (երկուքն ալ՝ 1938 թուականէն), որոնք կը պահուին Հայաստանի ազգային պատկերասրահին մէջ։ Պատկերազարդած է գիրքեր։ Մահացած է Նոյեմբեր 28, 1963-ին, Նիւ Եորքի մէջ։

  • Հայ Հանրագիտակ, Գիրք Բ., Թիւ 2, Հ. Մկրտիչ Վրդ. Պոտուրեան, 1938, էջ 115։
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Հայկական սովետական հանրագիտարան / խմբ. Վ. Համբարձումյան, Կ. ԽուդավերդյանՀայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2000.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Հայկական համառոտ հանրագիտարանՀայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1990. — հատոր 1.