Յակոբ Յարութիւնեան

Յակոբ Յարութիւնեան;
Ծնած է	11 Դեկտեմբեր 1888
Ծննդավայր	Խաստուր, Ալաշկերտի գավառակ, Էրզրումի վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Մահացած է	1943
Ուսումնավայր	Գէորգեան Հոգեւոր Ճեմարան, Համպոլտթ Համալսարան, Լայփցիկի Համալսարան և Զիւրիխի Համալսարան
Մասնագիտութիւն	փիլիսոփայ, երաժշտագէտ, մանկավարժ, գրականագէտ և լեզուաբան
Աշխատավայր	Երեւանի Պետական Համալսարան, Խ. Աբովեանի Անուան Մանկավարժական Համալսարան և ԱրմՖԱՆ?

Յակոբ Պօղոս Յարութիւնեան (Արտենեան, 11 Դեկտեմբեր 1888(1888-12-11)^[1], Խաստուր, Ալաշկերտի գավառակ, Էրզրումի վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 1943^[2]), հայ փիլիսոփայ, երաժշտագէտ, մանկավարժ, գրականագէտ, լեզուաբան: Փիլիսոփայական գիտութիւններու մասնագէտ (1919):

Կենսագրութիւն

Յակոբ Յարութիւնեան, ծնած է 1888-ին Ալաշկերտի գաւառի Խաստուր գիւղին մէջ։ 1901-1910-ններուն սորված է Էջմիածնի Գէորգեան ճեմարանին մէջ, աշակերտած է Կոմիտասին, 1912-1919-ններուն՝ Պեռլինի, Լայպցիգի, Զիւրիխի Համալսարաններուն մէջ։ 1910-1912-ններուն աշխատած է Թաւրիզի հայկական դպրոցին մէջ։ 1927-1940-ններուն դասաւանդած է Երեւանի պետական համալսարանին մէջ, 1928-1932-ններուն միաժամանակ՝ Երեւանի պետական մանկավարժական հիմնարկին մէջ։ 1935-1937-ններուն եղած է Արմֆանի արուեստի բաժինի վարիչ: Անհիմն բռնադատուած է (1941), մահացած թերեւս չպարզուած հանգամանքներու մէջ 1943ին^[3]:

Ստեղծագործութիւններ

Հեղինակ է «Քանթի իմացաբանութիւնը» (1910-1911, Էջմիածին «Արարատ»), «Զարգացման գաղափարի վերլուծութիւնը» (1919, գերմաներէն), «Մկրտիչ Պեշիկթաշլեան» (1912, «Արարատ»), «Լեզուի մասին» (1934), «Մանեակ» (ժողովրդական երգերու ժողովածու, 1958) աշխատութիւններու, թարգմանած է Հեգելի «Դասախօսութիւններ գեղագիտութեան մասին» գիրքը (1939), Գյոթեի բանաստեղծութիւններու ընտրանին (1946) եւ այլն^[4]:

Երկեր

Քանթի իմացաբանութիւնը, աշխատութիւն, Էջմիածին «Արարարտ», 1910-1911:
Զարգացման գաղափարի վերլուծութիւնը, աշխատութիւն, 1919:
Մկրտիչ Պեշիկթաշեան, աշխատութիւն, «Արարատ», 1912:
Լեզուի մասին, աշխատութիւն, 1934:
Մանեակ, ժողովրդական երգերու ժողովածու, 1958:

Թարգմանութիւններ

Հեկելի «Դասախօսութիւններ գեղագիտութեան մասին», 1939:
Կէօթէի բանաստեղծութիւններու ընտրանին, 1946:

Գրականութիւն

Սահակեան Ս., Յակոբ Յարութիւնեան, Երեւան, 1985:
Ղուկասեան Վ., Յակոբ Յարութիւնեան, Երեւան, 1999:

Ծանօթագրութիւններ

↑ ^1,0 ^1,1 http://am.hayazg.info/index.php?curid=10318
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 Deutsche Nationalbibliothek Record #105106497X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
↑ Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երեւան, 2005
↑ «Կոհա առցանց քարտարան, Հարությունյան Հակոբ»։ haygirk.nla.am։ արտագրուած է՝ 2017-01-17

[[http://am.hayazg.info/index.php?curid=10318_http://am.hayazg.info/index.php?curid=10318]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-1] 1,0 ^1,1 http://am.hayazg.info/index.php?curid=10318

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524"_data-entity-id="Q36578"><i_class="wef_low_priority_links">[[:Գերմանիոյ_Ազգային_Գրադարան|Deutsche_Nationalbibliothek]]</i>_[http://d-nb.info/gnd/105106497X/_Record_#105106497X]_//_[[:de:Gemeinsame_Normdatei|Gemeinsame_Normdatei]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_2012—2016.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a></div>-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 Deutsche Nationalbibliothek Record #105106497X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>

[3] Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երեւան, 2005

[4] «Կոհա առցանց քարտարան, Հարությունյան Հակոբ»։ haygirk.nla.am։ արտագրուած է՝ 2017-01-17

[1]

[2]

[3]

[4]