Մկրտիչ Աճէմեան

Jump to navigation Jump to search
Մկրտիչ Աճէմեան
Mkrtich achemian.jpg
Ծնած է 10 Նոյեմբեր 1838(1838-11-10)
Ծննդավայր Իսթանպուլ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Մահացած է 28 Օգոստոս 1917(1917-08-28) (78 տարեկանին)
Մահուան վայր Իսթանպուլ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Քաղաքացիութիւն Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg Օսմանեան Կայսրութիւն
Ազգութիւն հայ
Ուսումնավայր Մուրատ-Ռափայէլեան Վարժարան
Տեսակներ պոեզիա
Մասնագիտութիւն բանաստեղծ, թարգմանիչ

Մկրտիչ Աճէմեան (10 Նոյեմբեր 1838(1838-11-10), Իսթանպուլ28 Օգոստոս 1917(1917-08-28), Իսթանպուլ), հայ բանաստեղծ ու թարգմանիչ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է 1838-ին Օրթագիւղ, Կ. Պոլիս։ Նախնական կրթութիւնը ստացած էր իր ծննդավայր թաղամասի Թարգմանչաց, ապա՝ Նարեկեան եւ, այնուհետեւ, Բերայի Մխիթարեան վարժարաններուն մէջ։ Ապա՝ որպէս ջանասէր աշակերտ, կը ղրկուի Վենետիկ եւ կ՛ուսանի Մուրատ Ռափայէլեան վարժարանին մէջ՝ աշակերտելով եւ կրելով շեշտակի ազդեցութիւնը հայր Ղեւոնդ Ալիշանի։

Գործունէութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1858-ին վերադառնալով Պոլիս նուիրուած է գրականութեաբ։ Օսմաներէնի ու եւրոպական լեզուներու իր հմտութեան շնորհիւ, երկար ժամանակ պաշտօն վարած է Պոլսոյ հեռագրական եւ թղթատարական վարչութտան մօտ, որուն յարգուած պաշտօնեան մնացած է մինչեւ իր մահը[1]։

Ընտրուած է ազգային երեսփոխան, նաեւ՝ թաղական խորհուրդի անդամ։

1860-ականներու վերջերէն մնայուն մասնակցութիւն բերած է Պոլսոյ հայութեան մշակութային կեանքին, յատկապէս թատերական ասպարէզէն ներս։ Առաւելաբար գրած է բանաստեղծութիւններ, բայց իր ժամանակն ու գրիչը կը նուիրած է նաեւ թատերական գործերու յօրինման ու եւրոպական ծանօթ հեղինակներէ թարգմանութեանց։

Գործերէն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Լոյս եւ Ստուեր»,
  • «Գարնան Հովեր», բանաստեղծութիւններու ժողովածու (1892),
  • «Թրթռուն յանգեր - Խունկի բուրումներ» բանաստեղծութիւններու ժողովածու (1908):

Թարգմանութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Թարգմանութիւններ կատարախ է Շիլլերի, Լամընէի, Լա Ֆոնթէնի, Պերանժէի եւ ֆրանսացի այլ գրողներու հռչակաւոր գործերէն, որոնք եւ մէկտեղուած ու առանձին հատորով լոյս տեսած են 1911-ին՝ «Զանազան թարգմանութիւնք» խորագրով։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]