Միքլոշ Իպլ

Jump to navigation Jump to search
Միքլոշ Իպլ
հունգարերէն՝ Ybl Miklós
Marastoni Portrait of Miklós Ybl 1866.jpg
Ծնած է 6 Ապրիլ 1814
Ծննդավայր Սէքեշփեհերվար
Մահացած է 22 Յունուար 1891
Մահուան վայր Պուտափեշտ, Աւստրո-Հունգարիա[1]
Քաղաքացիութիւն Կաղապար:Դրօշաւորում/Ավստրո-Հունգարիա Աւստրիա-Հունկարիա
Ուսումնավայր Վիեննայի տեխնիկական համալսարան
Երկեր Károlyi Mansion, Beregsurány, Saint Francis of Assisi Church of Ferencváros (Budapest), Հունգարիայի օպերային թատրոն եւ Main Custom House, Budapest
Մասնագիտութիւն ճարտարապետ

Միքլոշ Իպլ (հունգարերէն՝ Ybl Miklós; 6 Ապրիլ 1814, Սէքեշփեհերվար Székesfehérvár – 22 Յունուար 1891, Պուտափեշտ), տասնիներորդ դարու կէսերէն մինչեւ վերջը Եւրոպայի առաջատար ճարտարապետներէն մեկը եղած է, ինչպէս նաեւ Հունկարիոյ մէջ՝ ամէնաազդեցիկը: Անոր ամէնայայտնի աշխատանքը Հունկարիոյ Ազգային օփերայի տունն է Պուտափեշտին մէջ (1875–84):
Վիեննայի Թեքնոլոկիոյ հաստատութենէն (Politechnikum) ներս աստիճան ստանալէն ետք Իպլ 1832-ին դարձաւ Միհայի Փոլլաքի օգնականը եւ աշխատեց Հէնրիք Քոխի արուեստանոցէն ներս 1836-ի եւ 1840-ի միջեւ։ Այնուհետւ անցաւ Միւնիխ եւ ապա Իտալիա՝ ուսանելու: Վերադառնալէն ետք սկսաւ աշխատել Միհայի Փոլլաքի որդիին հետ համատեղ:
Անոր վաղ, մեծ նախագիծները կը կառուցուէին ռոմանական ոճով, որոնց վրայ կար արեւելեան մոթիֆներու ազդեցութիւնը: Իտալիոյ մէջ ուսանելու հետեւանքը Իտալական վերածնունդի ոճին ազդեցութիւնն էր, որուն ներքոյ մշակեց քանի մը նէո-ռենեսանսական շինութիւններ: Անոր շատ կառոյցներ կայացած են եւ կանգուն են մինչեւ մեր օրերը եւ գերակշիռ տարրեր կը հանդիսանան Պուտափեշտի համայնապատկերին; Ատոնցմէ յայտնիներէն են Սբ.Ստեփանոսի պազիլիքը (1867–91), Ռացի ջերմային բաղնիսը, նախկին Մաքսային պալատը (1871–74), եւ Թագաւորական պալատի գահասենեակը: Ան նաեւ ստեղծած է անհամար եկեղեցիներ առանձնատուներ եւ դղեակներ գաւառներուն մէջ։
1953-ին անոր պատուին հիմնուած է ամենամեայ ճարտարապետական մրցանակ:
Միքլոշ Իպլը թաղուած Պուտափեշտի Քերէփեշի գերեզմանատանը:

Պատկերասրահ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին Յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Ибль Миклош // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.