Հովիկ Էդգարեան

Jump to navigation Jump to search

Հովիկ Էդգարեան, ծնած է Իրանի Չարմահալ հայաբնակ գաւառի Հաջիաբաղ գիւղը, ուսուցչի ընտանիքի մէջ։ Տարրական եւ միջնակարգ կրթութիւնը ստացած է Նոր Ջուղայի Գէորգ Քանանեան եւ Իսֆահանի դպրոցներուն մէջ։ Ապա յաճախած է Թեհրանի նուագախումբերուն առափին ջութակներու շարքին մէջ։ Ապա անցած է Հռոմ եւ Լոնտոն։ 1955-ին աւարտած է Լոնտոնի երաժշտանոցը։ Նուագած է Լոնտոնի Սէնֆոնիք նուագախումբին մէջ։ Հետեւած է նաեւ դաշնամուրի ճարտարարուեստի ճիւղին, Լոնտոնի երաժշտական գործիքներու ինստիտուտին մէջ։

Հ․ Էդգարեան նուիրուած ըլլալով հայ մշակոյթին եւ Մայր Հայրենիքին, 35 տարիէ ի վեր Հայաստանի կը տրամադրէ հին ձեռագիրներ եւ հրատարակուած գործեր։ Կորուստէ փրկած է շաս մը գրողներու արխիւները, զանոնք Հայաստան ղրկելով։ Պարգեւատրուած է Մեսրոպ Մաշտոցեան մատենադարանի մետալով։

Գրել սկսած է մանկութեան շրջանին, եւ 1936-ին տուած է իր առաջին գրուածքը «Հասկեր» պարբերականին մէջ։ Տուած է յօդուածներ հայերէն, պարսկերէն, անգլերէն եւ իտալերէն լէզուներով։ Նաեւ բանաստեղծութիւններ, որոնց թիւը կը հասնի 1900-ի։

Թեհրանի իր շէնքին մէջ հիմնած է սեփական ուժերով «Ռաֆֆի Դպրոց» անունով կրթարան մը, որուն տեսուչը ինքն էր։ Ապա կը ստիպուի թողուլ տեսչական ասպարէզը, իր մասնագիտութիւնը շարունակելու համար․ նաեւ կը փոխէ դպրոցին անունը «Նոր-Անի»-ի։ Այս վերջինը գոյութիւն ունի 31 տարիէ ի վեր։

Անդամակցած է Իրանահայ Գրողներու Միութեան եւ վարած՝ պատասխանատու պաշտօններ։ Մասնակցած է «Հայ ժողովրդական Թատրոն»ին, որուն հիմնադիրներէն է։

Թեհրանի մէջ հիմնած է իր անունով հրատարակչական ֆոնտ մը, որը մինչեւ այսօր լոյս ընծայած է 22 գիրք:

Իր հրատարակած գորղերն են․ «Խօսում են կենդանիները», «Ծաղկածովի Երանգներ» եւ «Լուսաշող»։

Ունի գրական ու երաժշտական անտիպ ստեղծագործութիւններ։

Աշխատակցած է տասնեակ մը թերթերու եւ պարբերականներու, մասնաւորաբար իրանԻրանի, Պէյրութի եւ Հայաստանի մամուլին։

Նիւթական մեծ նուիրատուութիւններ կատարած էՀայաստան Հայաստանի երկրաշարժի աղէտեալներուն եւ համալսարանի քարտիսագիտական ճիւղին․ իր յատկացուցած գումարով համակարգիչի սարք մը գնած եւ կոչած են «Հովիկ Էդգարեան Լաբորատորիա»։ Սատարած է Պուլկարիոյ Հայոց դպրոցին, տրամադրելով կարեւոր գումար մը՝ յայտնի մտաւորական գրող Սեւտա Սեւանի ձեռամբ։

Հ․ Էդգարեան թախծալից տաղերու ընդմէջէն կ'արտայայտէ վշտակից։ հայ հոգիներու մորմոքը[1]։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն (խմբ. խմբագրող և համադրող՝ Սեդա Ծաղիկեան-Տէմիրճեան), Միշիկըն, «Ռօյըլ Օք», 1994, էջ 80 — 536 (հատոր Ա), 780 (հատոր Բ) էջ։