Հենրի Գաբրիէլեան

Jump to navigation Jump to search

Henri Kaprielian.png
Ծնած է 15 Նոյեմբեր 1903
Ծննդավայր Վանի Նահանգի Պատկանց Գիւղը
Վախճանած է 10 Ապրիլ 1981
Վախճանի վայրը Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւններու ՄիութիւնԿատեգորիա:Երեւան մահացածներ
Ազգութիւն հայ
Ուսումնավայր Երեւանի Պետական Համալսարան
Մասնագիտութիւն Խմբագիր, փիլիսոփայ
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Հայկական ԽՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան

Հենրի (Յարութիւն) Գաբրիէլեան (15 Նոյեմբեր 1903 Պատկանց գիւղ, Վանի նահանգ, Արեւմ.Հայաստան - 10 Ապրիլ 1981), հայ փիլիսոփայ

Կենսագրություն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1915-ին՝ ծնողներուն հետ կը գաղթէ Պարսկաստան:Ապա ընտանեօք կը տեղափոխուին Դիլիջան:Տեղի միջնակարգ դպրոցին ուսումը շարունակելէ յետոյ,կ'անցնի Երեւան,ուր կը նուիրուի հասարակական ու խմբագրական աշխատանքի,միաժամանակ հետեւելով համալսարանական ուսման:1923-ին Հ.Գաբրիէլեան կը հանդիսանայ «Ավանգարդ» թերթի առաջին խմբագիրը:Երեւանի պետական համալսարանի ընթացքը աւարտելէ ետք,1930-ին մուտք կը գործէ Մոսկուայի Փիլիսոփայութեան ինստիտութը,ուրկէ շրջանաւարտ կ'ըլլայ 1933-ին:Ապա՝ վերադառնալով Երեւան,վերստին կը նուիրուի մանկավարժական ու խմբագրական աշխատանքի:1936-1937 թուականերուն կը վարէ «Գրական թերթ» ի պատասխանատու խմբագրի պաշտօն:1937-ին Հ.Գաբրիէլեան կը շնորհուի Փրոֆ-ի կոչում.նոյն տարին կը նշանակուի Երեւանի Պետական Համալսարանի նախագահ:1945-ին կը պաշտպանէ դոկտորական իր աւարտաճառը,ու մինչեւ 1948 ,որպէս դասախօս կը պաշտօնավարէ Երեւանի Պետական Համալսարանի Փիլիսոփայութեան ամբիոնին մէջ:1948-1955 Հ.Գաբրիէլեան կը դասախօսէ վիլնիուսի համալսարանին մէջ:1955-ին կը նշանակուի Երեւանի Պետական համալսարանի Փիլիսոփայութեան ամբիոնի վարիչ պաշտօն,զոր կը պահէ մինչեւ 1970:

1970-1974 նոյն հաստատութեան մէջ ան կը վարէ Փիլիսոփայութեան պատմութեան եւ գիտական Աթէիզմի ամբիոնը,իսկ 1974-ին կը կոչուի Փիլիսոփայութեան պատմութեան ամբիոնի վարիչի պաշտօնին:

Բազմավաստակ դիտնական ու բեղուն գրիչ, փրոֆ Հ. Գաբրիէլեանի գրչին կը պատկանին բազմատեսնեակ աշխատասիրութիւններ:Առանձին հատորներով հրատարակուած են հեղինակին հետեւեալ մենագրութիւնները.ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄՆԵՐԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ (Երեւան 1924),ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՄԵՆՇԵՒԻԶՄԻ ՓԻԼԻՍՈՓԱՅՈՒԹԻՒՆԸ(Երեւան 1934)ԳԱԼՈԷՍՏ ԿՈՍՏԱՆԴԵԱՆ(Երեւան 1946),ՀԱՅ ՓԻԼԻՍՈՓԱՅԱԿԱՆ ՄՏՔԻ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ(Ա. Հտր.Երեւան,1956:Բ.Հտր .Երեւան 1957:Գ.Հտր 1957:Դ.Հտր.Երեւան 1965):(Սոյն աշխատասիրութիւնը աւելի ամփոփ՝ նաեւ հրատարակուած է ռուսերէն լեզուով):ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՍՓԻՒՌՔԱՀԱՅ ԲՈՒՐԺՈՒԱԿԱՆ ՌԷԱԿՑԻՈՆ ՓԻԼԻՍՈՓԱՅՈՒԹԻՒՆԸ (Երեւան 1960), ՀԱՅ ՊԱՏՄԱՓԻԼԻՍՈՓԱՅԱԿԱՆ ՄՏՔԻ ՔՆԱԿԱՆ ՏԵՍՈՒԹԻՒՆ(Երեւան 1966,ՄԱՐՔՍԻՍՏԱԿԱՆ ՏՐԱՄԱԲԱՆՈՒԹԵԱՆ ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ-ռոէսերէն-(Երեւան 1970)ԱԶԳԵՐԻ ԵՒ ԱԶԳԱՅԻՆ ԿՈՒԼՏՈՒՐԱՆԵՐԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՕՐԻՆԱՉԱՓՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ (Երեւան 1973),ՓԻԼԻՍՈՓԱՅՈՒԹԵԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ (Երեւան 1976):

Հենրի Գաբրիէլեան կը մահանայ 1981 Յուլիսին:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս,Հատոր Թ.էջ(361-362)