Կիրեսուն

Ուիքիփետիաէն
Jump to navigation Jump to search

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Բնակավայր

Կիրեսուն (թուրքերէն՝ Giresun, յունարէն՝ Κερασουντα, Քերասունդա), ծովափնեայ հնագոյն քաղաք Թուրքիոյ մէջ։ Եղած է Պոնտոսի կարեւոր քաղաքներէն։

20-րդ դարու սկիզբը ունէր 18.500 (2000 ընտանիք), խառն բնակչութիւն, որուն 200 ընտանիքը՝ հայ, 1000-ը՝ թուրք, 800-ը՝ յոյն։ Հայերը կˈըզբաղուէին պտղաբուծութեամբ (յատկապէս կաղնիի եւ կեռասենիի մշակութեամբ), արհեստներով եւ առեւտուրով, ունէին երկու եկեղեցի՝ Սուրբ Լուսաւորիչ (ուր կը գործէին արական ու իգական վարժարաններ) եւ Սուրբ Սարգիս (ժայռի մէջ կառուցուած)։

Կիրեսունի մէջ պահպանուած են բազմաթիւ հին շէնքերու աւերակներ։ Հայերը բռնութեամբ տեղահանուած են 1915 թուականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Անոնց մեծ մասը զոհուած է։

1874 թուականին քաղաքը ուժեղօրէն տուժած է երիտթուրքական արշաւանքներէն։ 19-րդ դարուն հինական զբաղմունքը եղած է քաղաքային առեւտուրը, կը զբաղուէին ընկիւզի վաճառքով։ 20-րդ դարու սկիզբը, քաղաքէն ներս կ՛ապրէր 35.000 մարդ, անոնց կէսը հայեր էին, մնացածը թուրքեր, հայեր։ 1912 թուականին քաղաքին մէջ ապրած են մուսուլմաներ՝ 46 207 մարդ, հրեաներ՝ 44 214 մարդ, հայեր՝ 6 582 մարդ։[1]

Հետաքրքրի փաստեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կիրեսունը, ո՛չ մեծ քաղաք է Ֆրանսայի եւ Տրապիզոնի միջեւ՝ յայտնի է որպէս բալենի քաղաք։ Ճիշդ այստեղ էր, որ հռոմէացիները առաջին անգամ հանդիպեցան, տալով անոր «բալենի պտուղ» անունը, լատ.՝ cerasi։ Այստեղէն ալ իտալերէն՝ իտալ.՝ ciliega, ֆր.՝ cerise, իսպ.՝ cereza, փորթ.՝ cereja, գերմաներէն՝ Kirsche, անգլերէն՝ cherry, ռուս.՝ բալ[2].

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. George Sotiriadis, An Ethnological Map Illustrating Hellenism in the Balkan Peninsula and Asia Minor, 1918
  2. Талах, 2013, էջ 22

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Талах В. Н. Рожденный под знаком кометы։ Митридат Эвпатор Дионис / В. Н. Талах; под ред. В. Н. Талаха, С. А. Куприенко. — 2-е, доп. и перераб.. — Киев։ Видавець Купрієнко С. А., 2013. — 214 с. — ISBN 978-617-7085-08-8
  • Koromila Marianna The Greeks in the Black Sea. — Афины։ Panorama, 1991. — 301 с. — ISBN 960-851420-7
  • Koromδela, Marianna, Hoi Hellδenes stδe Maurδe Thalassa ։ apo tδen epochδe tou Chalkou hδos tis arches tou 20ou aiδona. — Афины։ Panorama, 1991. — 329 с. — ISBN 9608514215

Կաղապար:ՀՍՀ