Խոնաւ Ցամաքային Կլիմայ

Jump to navigation Jump to search
Koppen World Map Dfa Dwa Dsa Dfb Dwb Dsb.png

Խոնաւ ցամաքայի կլիմայ (արտայայտելու համար կ'օգտագործուին լատինական մեծատառ D տառը և փոքրատառ a kam b տառերը), կլիմայի տեսակ Կիոպենի դասակարգման մէջ, որ աչքի կինայ օդի ջերմաստիճանի սեզոնային մեծ տատանումներով, շոգ (կամ տաք) ամառներով եւ ցուրտ ձմերներով[1]: Խոնաւ ցամաքային կլիմայ ունեցող տարածաշրջաններուն ամենացուրտ ամսուայ միջին ջերմաստիճանը կը կազմէ -3 ˚C, և առնուազն 4 ամիսներու ընթացքին օդի միջին ամսական ջերմաստիճանը կը լինէ 10˚C-էն բարձր։

Տեղումները համեմատաբար հաւասարաչափ տեղաբաշխուած: Տեղումներու հիմնական մասը կը թափուի ամռանը, յաճախ ամպրոպային հորդառատ անձրեւներու ժամանակ: Ձմռան անձրեւները եւ ձիւնը հիմնական կապուաղ են ցիկլոններու հետ: Չնայած անոր, որ կլիման կը կոչուի «խոնաւ», իրականին խոնաւութեան մակարդակը այնքան ալ բարձր չէ, սակայն բաւարար է, որպէսզի այդ տարածաշրջանները չդասակարգուեն որպէս «կիսաչորային» կամ «չորային»:

Խոնաւ ցամաքային կլիման բնորոշ է այն շրջաններուն, որոնք, որպէս կանոն, կը գտնուին հիւսիւսային լայնութեան 60˚-էն հիւսիւսէն, Ասիայի, Եւրոպայի եւ Հիւսիւսային Ամերիկայի կեդրոնական եւ հիւսիւս-արեւելեան շրջաններուն, եւ բնորոշ չէ Հարաւային կիսագնդին ովկիանոսներու մեծ մակերեսի պատճառով, որոնք կը մեղմացնեն կլիմայի ցամաքայնութիւնը:

Խոնաւ ցամաքային կլիմայի տեսակները[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Koppen World Map Dfa Dwa Dsa.png

Խոնաւ ցամաքային կլիման կը դասակարգուի կախուած ամրան ամենաշոգ ամսուայ միջին ջերմաստիճանէն եւ տեղումներու քանակէն:

a - ամենատաք ամսուայ միջին ջերմաստիճանը կը գերազանցէ 22 ˚C-ը (շոգ ամառ), Dsa – չոր եղանակ ամռանը (ամենաչոր ամռան ամսին կը թափուին 30 մմ-էն ոչ ավել տեղումներ և չեն գերազանցուիր ձմռան ամենախոնաւ ամսուայ տեղումներու քանակի 1/3-րդը), Dwa – չոր եղանակ ձմռանը (ամենաչոր ձմռան եղանակին կը թափուին ամռան ամենախոնաւ ամսուայ տեղումներու քանակի 1/10-րդը), Dfa – յստակ դասակարգման ենթակայ չէ, b – ամենատաք ամսուայ միջին ջերմաստիճանը կը գերազանցէ 10˚C-ը (տաք ամառ), Dsb – չոր եղանակ ամռանը, Dwb – չոր եղանակ ձմռանը, Dfb – յստակ դասակարգման ենթակայ չէ։

Dfa/Dwa/Dsa. Շոգ ամառներ ունեցող խոնաւ ցամաքային կլիմայ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Տարածաշրջանի կլիման կը դասակարգուի որպէս շոգ ամառներ ունեցող խոնաւ ցամաքային կլիմայ այն դեպքին, երբ ամենաշոգ ամսուայ միջին ջերմաստիճանը կը գերազանցէ 22˚C-ը[2]: Որպէս կանոն, այդ ամիսը Յուլիսն է, որոշ շրջաններուն՝ Օգոստոսը: Այդ շրջաններուն բնորոշ է օդի ջերմաստիճանի զգալի տատանումներ ամբողջ տարուայ ընթացքին՝ ամենաշոգ ամսուայ ջերմաստիճանը կրնայ գերազանցել 32˚C-ը, մինչդեռ ամենացուրտ ամսուայ միջին ջերմաստիճանը կրնայ իջնել -3,0˚C-էն։ Եւրոպայի շոգ ամառները խոնաւ ցամաքային կլիման բնորոշ է Ռումանիայի, Մոլդոուայի, Ուքրանիայի հարաւը, Միջինդանուպեան դաշտավայրի (Հունգարիայի, Քրուաթիայի եւ Սերպիայի մասը) մեծ մասին, ինչպէս նաեւ Ռուսաստանի Եւրոպական հատուածի առանձին շրջաններուն: Ասիայի այդ Կլիմայի տեսակը բնորոշ է Ղազախստանի, Իրանի, Թուրքիայի, Հնդկաստանի Քաշմիրի առանձին շրջաններուն, Հիւսիս-Արեւելեան Չինաստանի մեծ մասին, համարիա ամբողջ Հիւսիւսային Քորիային, Հարաւային Քորիայի մեծ մասին եւ Հիւսիւսային Ճապոնիային: Արեւելեան Ասիայի խոնաւ ցամաքային կլիման անցումային բնոյթ ունի դէպի մուսսոնայինի՝ այստեղ ամռան տեղումներու քանակը զգալիորէն աւելի մեծ է, քան ձմռան տեղումներու քանակը: Սիպիրեան անտիցկլոնի ազդեցութեան պատճառով այստեղ կը դիտուին աւելի ցուրտ ձմեօներ, քան այլ տարածաշրջաններուն, որոնք կը գտնուին նոյն լայնութիւններուն: Հիւսիւսային Ամերիկային շոգ ամառներով խոնաւ ցամաքային կլիման բնորոշ է Նոր Անգլիայի եւ Միջինատլատեան նահանգներուն եւ ԱՄՆ-ի Միջին Արեւմուտքի մեծ մասին, կանադական Օնտարիո նահանգի առանձին տարածաշրջաններուն:

Կեդրոնական Ասիայի, Հիւսիս-Արեւմտեան Չինաստանի եւ Հարաւյին Մողկոլիայի զգալի մասն ունին ջերմաստիճանային ռեժիմ, որ մօտ է խոնաւ ցամաքային կլիմային, սակայն տեղումներու քիչ քաղակութեան պատճառով անոնց կլիման կը դասակարգուի որպէս տափաստաններու կլիմայ (BSk) կամ անապատներու կլիմայ (BWk)։

Dfb/Dwb/Dsb. Տաք ամառներ ունեցող խոնաւ ցամաքային կլիմայ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Koppen World Map Dfb Dwb Dsb.png

Տարածաշրչանի կլիման կը դասակարգուի որպէս տաք ամառներ ունեցող խոնաւ ցամաքային կլիմայ այն դէպքին, եթէ ամենաշոգ ամսուայ ջերմաստիճանը չի գերազանցիր 22˚C-ը։ Խոնաւ ցամաքային կլիմայի այս ենթատեսակը կ'ընդգրկուի աւելի մեծ տարածք, քան շոգ ամառ ունեցող ենթատեսակը: Հիւսիւսային Ամերիկայի այս կլիմայական գոտին բնորոշ է այն տարածաշրջաններուն, որոնք կը գտնուին հիւսիւսային լայնութեան 40˚-ի և 50˚-ի միջեւ, որպէս կանոն, արեւմտեան երկայնութեան 100˚-էն դէպի արեւելք: Սակայն կանադական պրերիաներու տարածքին խոնաւ ցամաքային կլիմայի այդ ենթատեսակը կը դիտուի այն տարածքներուն, որոնք տեղակայուած են հիւսիւսային լայնութեան 50˚-էն հիւսիւս: Եւրոպայի տաք ամառներով խոնաւ ցամաքային կլիման կը տարածուի ընդհուպ մինչեւ հիւսիւսային լայնութեան 61˚-ը։ Եւրոպայի այդ ենթատեսակը բնորոշ է Սկադինաուիան երկիրներուն, Մերձպալթեան երկիրներուն, արեւելեան Աւստրիայի, Գերմանիայի առանձին շրջաններուն, Լեհաստանի մեծ մասին, Չեխիային, Սլովակիային, Ուքրանիային, Հիւսիւսային Ռումանիային:

Տաք ամառները ունեցող խոնաւ ցամաքային կլիմային բնորոշ է մեղմ ամառ, երկարատեւ ցուրտ ձմեռ եւ միջին տարեկան տեղումներու քիչ քանակութիւն՝ ի համեմատ շոգ ամառներ ունեցող տարածաշրջաններու:

Մոնկոլիայի մեծ մասը եւ Հարաւային Սիպիրի առանձին տարածաշրջաններուն առկա է կլիմայ, որն իր բնոյթով մոտ է խոնաւ ցամաքային կլիմային, սակայն տեղումներու քիչ քանակութեան պատճառով կը դասակարգուի որպէս անապատային կամ կիսաանապատային կլիմայ:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Michal Belda, Eva Holtanová, Tomáš Halenka, and Jaroslava Kalvová (2014-02-04)։ «Climate classification revisited: from Köppen to Trewartha»։ Climate Research 59: 1–14։ doi:10.3354/cr01204 
  2. Gordon B. Bonan (2008-09-18)։ «6»։ Ecological Climatology: Concepts and Applications։ Cambridge University Press։ ISBN 1107268869։ արտագրուած է՝ 2015-02-23