Լաթաքիա

Ուիքիփետիաէն
Jump to navigation Jump to search
Latakia_Collage.jpg

Կաղապար:Բնակավայր

Լաթաքիա կամ Լեոտիսիա (յունարէն՝ Λαοδικεία, արաբերէն՝ اللاذقية‎, թրք.՝ Lazkiye, Կաղապար:Lang-lat), Լաթաքիա (արաբերէն, اللاذقية ալ-Լադհիգիա, Սուրիա: [el.laːdʔɪjje, -laːðqɪjja]) Սուրիոյ հիմնական նաւահանգիստն է, ինչպես նաեւ Լաթաքիայի նահանգի մայրաքաղաքը: Պատմականօրէն ան յայտնի է նաեւ որպէս Սուրիոյ Լեոտիսիա կամ Լեոտիսիա տի Մարե անունով: նաւահանգիստի կողքին, քաղաքը շրջակայ գիւղատնտեսական քաղաքներուն եւ գիւղերուն համար արտադրական կեդրոն է: 2004 թուականի պաշտօնական մարդահամարի համաձայն քաղաքի բնակչութեան թիւն է՝ 383,786 : Բնակչութեան թիւը զգալիօրէն աճած է սուրիական քաղաքացիական պատերազմէն ետք ապստամբներու եւ ահաբեկչական տարածքներէն փախստականներու ներհոսքի հետեւանքով: Սուրիոյ չորորդ մեծ քաղաքն է Դամասկոսէն, Հալէպէն, Հոմսէն  ետք։ Ան սահմանակից է հարաւէն Թարթուսին , արեւելքէն Համայի, հիւսիսէն՝ Իտլիպի, իսկ Կիպրոսի ամենահիւսիսային արեւելեան բաժինը՝ Apostolos Andreas, կը գտնուի 109 քմ. հեռաւորութեան վրայ:

Թէեւ տարածքը բնակուած է Ք.Ա. 2-րդ հազարամեակին, սակայն քաղաքը հիմնուած է 4-րդ դարուն, Սելեւկեան կայսրութեան օրով: Հետագային Լաթաքիան ղեկավարած են հռոմեացիները, ապա `8-րդ դարուն՝ Ումմաադներն ու Ապպասիաները: Բիւզանդացիները նոյնպէս իշխած են քաղաքին, յաճախ փախումներ ունենալով  արաբներուն եւ յատկապէս Ֆաթիմիդներուն հետ: Հետագային Լաթաքիան ղեկավարած են յաջորդաբար սելջուկ թուրքերը, խաչակիրները, այյուբիձները, մամլուքները եւ օսմանեանները : Առաջին համաշխարհային պատերազմէն ետք, ֆրանսական իշխանութեան շրջանին Լաթաքիան դարձաւ Ալեւիներու ինքնավար տարածքի մայրաքաղաք եւ 1922 թուականին կը հռչակուի անկախ պետութիւն, մինչեւ Սուրիոյ վերամիացումը՝ 1944 թուականին:

Անուան Ծագում[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Սելեւկեան բազմաթիւ քաղաքներու նման, Լաթաքիան կոչուած է զայն իշխող ընտանիքներու անդամներու անունով: Նախ Seleucus I Nicator- ի կողմէ ան կոչուած է Լաոտիսիա ի պատիւ իր մօր՝ Լաոտիսի:  Ապա Լատիներէնով  անոր անունը դարձած է «Լաոտիկէ ատ Մարէ»: Բնօրինակ անունը մինչեւ այսօր կը գոյատեւէ արաբական ձեւով, ինչպէս Ալ-Լատիքիէ (արաբերէն, اللاذقية), որմէ կու գան ֆրանսերէն «Lattaquié» եւ անգլերէն «Latakia» կամ «Lattakia» տարբերակները: Օսմանեան կայսրութիւնը զայն կը կոչէր Լազքիյէ:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]