Jump to content

Երուսաղէմի Հայկական Թաղամասը

«Հայկական Թաղամաս»-ը, առանց այն տարածքին զոր Իսրայէլցիները կը դասէն իրենցը («Հրեական Թաղամաս»ի մաս կը համարէն)։ Պատրիարքական Համալիրը բաց մոխրագոյն, «Սբ․ Յակոբ Եղեկեցի»-ն մութ մոխրագոյն, նկարին վարի-ձախ կողմը՝ խնդրահարոյց «Կովերու Պարտէզ»ը (կանաչ)։
1883 Թուականի քարտէս, ուր Հին Քաղաքին չորս թաղամասերը կ՚երւան («Հայկական Թաղամաս»ը ամբողջական)։

Երուսաղէմի Հայկական Թաղամասը կամ Հայոց Թաղ (Արաբերէն՝ حارة الأرمن, Հարաթ Ուլ-Արման) (Անգլերէն՝ The Armenian Quarter) (Եբրայերէն՝ הרובע הארמני, Հա-Ռովա հա-Արմէնի[1][2] Երուսաղէմի պարսպապատ՝ «Հին Քաղաք»-ին չորս մասերէն մին է։[3] Հայկական Թաղամասը կը գտնուի «Հին Քաղաք»-ին հարաւ-արեւմտեան կողմը, այդեղ կարելի է «Դաւիթ Մարքարէ»-ի (Արաբերէն՝ باب النبي داوود) եւ «Խալիլ»-ի (Արաբերէն՝ باب الخليل) դուռներէն մուտք գործել։ Թաղամասը կը տարածուի 0,1256 ՔՄ2 (Քառակուսի Քիլoմեթր/հազարամեթր) կամ 126 արտավար (Օսմաներէն եւ Արաբերէն՝ دونم, Թրքերէն՝ dönüm Անգլերէն՝ Acre), որ կը կազմէ «Հին Քաղաք»-ին 14%-ը։

Հայոց Պատրիարքութեան Ճամբան Եբրայերէն, Արաբերէն եւ Անգլերէն։
Հայոց Պատրիարքութեան Ճամբան Եբրայերէն, Արաբերէն եւ Անգլերէն։

Բիւզանդական Ժամանակաշրջան

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վաղ Իսլամական Մահմետական Ժամանակաշրջան

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Այուպիներու /Խաչակիրներու Ժամանակաշրջաններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Օսմանեան Գրաւումի Ժամանակաշրջան

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Համաշխարհային Ա․ Պատերազմ, Պրիթանական եւ Յորդանանեան Ժամանակաշրջաններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Իսրայելական Ժամանակաշրջան եւ Սիոնիստական Գաղութաբնակեցում

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Երուսաղէմի Հին Քաղաքը կը յայտնուի Իսրայելական իշխանութեան տակ 1967 թուականի պատերազմին արդիւնքով {Արաբները զայն կը կոչեն՝ «Ալ-Նաքսահ» (Արաբերէն՝ النكسة, այսինքն խութի կամ հետընթացի օրը), իսկ հրեաները կ՚անուանեն՝ «Վեցօրեայ պատերազմ»-ը, (Եբրայերէն՝ מִלְחֶמֶת שֵׁשֶׁת הַיָּמִים, Միլխէմէթ Շէշէթ Հայամիմ)}։

Այժմու Ընթացիկ Խնդիրներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հայկական Թաղամասին մէջ բնակող Հայերուն համար մեծ խոչընդոտ է իրենց Յորդանանեան քաղաքացիութիւնը[4] (որ ունէինն 1967-էն առաջ, երբ երուսաղէմը կը գտնուէր Յորդանանի տիրապետութեան տակ)[5], որովհետեւ Իսրայելական կառավարութիւնը անոնց կը համարէ մշտական բնակիչներ — նոյն կարգավիճակը որ ունին տեղի Պաղեստինցիները։[6]

Կովերու Պարտէզի Խնդիրը

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

2021 Թուականին, Ամէրիկահայ լրագրող Յարութ Սասունեանը կը գրէ թէ Երուսաղէմի «Հին Քաղաք»-ի «Հայկական Թաղամաս»-ին մէջ գտնուող «Հայկական Պարտէզ»-ը որուն ժողովրդային աննունն է՝ «Կովերու Պարտէզ» վարձու տրուած է պատրիարքարանին կողմէն, Աւստրալիոյ քաղաքացի, Հրեայ առեւտրական-գործարար՝ Տանի Ռուպէնսթայնին (Անգլերէն՝ Danny Rubenstein)։ Պատրիարքարանի այդ ժամանակուայ կալուածներու տեսուչ Խաչիկ Երէցեանը (այդ ժամանակ դեռ կը կոչուէր՝ Պարէտ Ծայրագոյն Վարդապէտ, 2023-ի Մայիսի 6-ին կարգալոյծ* եղած) Սասունեանին տեղեկացուցած է թէ այդ հողատարածքը տրուած է 98 տարուայ վարձակալութեան, եւ այդտեղ Ռուպէնսթայնը շքեղ պանդոկ-հիւրանոց մը պիտի շինէ։ Պատրիարքութիւնը կը յայտնէ թէ այս գործարքը կնքուած է «Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններուն մէջ գտնուող ընկերութեան մը հետ», եւ կ՚ակնկալուի որ հազրաւոր տոլարներով շահոյթ պիտի մատակարարէ։[7][8]

* Կարգալոյծը (Անգլերէն՝ Defrocked կամ՝ Deconsecrated, Secularized, Casted-out, Defrocked) այն կղերականն է որուն հոգեւոր բարձրագոյն իշխանութիւնը լուծած է հոգեւորական կարգէն, զրկած է աստիճանէն ու որուն վրայէն հանած է հոգեւորականի կոչումը, նաեւ կը կոչուի՝ կարգազուրկ, Փիլոնազուրկ (Եկեղեցական արարողական վերարկու՝Փիլոնէն զրկուած)։

Տե՛ս Նաեւ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. Malachia Ormanian, "Armenian Jerusalem" (1931)  Էջ՝ 4։ (անգլերէն)
  2. Deyirmenjian Sevan (6 May 2013)։ «Քանի մը դրուագ Երուսաղէմէն Սուրբ Յակոբի հովանիին ներքոյ»։ Jamanak (հայերեն) (Istanbul)։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 28 March 2016-ին։ «...պաշտօնապէս իսկ կոչուելով «Հայոց թաղ» անունով:»  (, )
  3. Malachia Ormanian, "Armenian Jerusalem" (1931)  Էջ՝ 4։ (անգլերէն)
  4. «Lamenting Jerusalem: The Armenian Quarter In The Old City | Asbarez.com»։ web.archive.org։ 2017-11-06։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2017-11-06-ին։ արտագրուած է՝ 2023-06-24  (անգլերէն)
  5. Golan, Patricia (11 February 2005). "A Cloistered Community". The Jerusalem Post. Archived from the original on 1 February 2015. (archived)) (անգլերէն)
  6. "Armenians caught in the middle". The Economist. 7 September 2000. Արտագրուած է 24 Յունիս 2023 (անգլերէն)
  7. «Communiqué from the Department of Real Estate»։ armenian-patriarchate.com։ Armenian Patriarchate of Jerusalem։ September 7, 2021։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 3 January 2022-ին։ արտագրուած է՝ 20 June 2023  ։(անգլերէն)
  8. Arkun, Aram (16 September 2021). "Jerusalem Armenian Patriarchate Official Comments on New Land Lease". The Armenian Mirror-Spectator. Archived from the original on 18 November 2021.(անգլերէն)