Երուանդ Ոսկան

Jump to navigation Jump to search
Երուանդ Ոսկան
Osman Hamdi Bey bust March 2008.JPG
Օսման Համտի պէյի կիսանդրին, հեղինակ` Երուանդ Ոսկան
Ծնած է 1855[1][2]
Ծննդավայր Իսթանպուլ, Օսմանեան Կայսրութիւն[1]
Վախճանած է 1914[1][2]
Վախճանի վայրը Իսթանպուլ, Օսմանեան ԿայսրութիւնԿատեգորիա:Սթամպուլ մահացածներ
Քաղաքացիութիւն Ottoman flag.svg Օսմանեան Կայսրութիւն
Ազգութիւն հայ
Ուսումնավայր Q6002113?
Մուրատ-Ռափայէլեան Վարժարան
Հռոմի գեղարվեստի ակադեմիա
Մասնագիտութիւն նկարիչ, քանդակագործ, հնագետ

Երուանդ Յակոբ Ոսկան (1855[1][2], Իսթանպուլ[1]1914[1][2], ԻսթանպուլԿատեգորիա:Սթամպուլ մահացածներ), հայ քանդակագործ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1872 թուականին աւարտած է Վենետիկի Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանը, 1877 թուականին՝ Հռոմի գեղարուեստի ակադեմիան։

1878 թուականին մեկնած է Փարիզ` կատարելագործուելու, մասնակցած է միջազգային ցուցահանդէսի (1878, Փարիզ, 2 արծաթէ մետալներ):

1881 թուականին վերադարձած է Կոստանդնուպոլիս[3]։

Ստեղծագործական գործունէութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ստեղծագործած է հիմնականին հաստոցային քանդակագործութեան բնագաւառի մէջ, թեմաթիք քանդակի («Դափնիէ», «Ռազմիկներ Ու Ոստուածուհիներ», «Աղախինը», «Թուրք Մուրացիկը» (1882, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ), «Զեյպեկ Կնոջ Պարը», «Զեյպեկի Թրով Պարը» եւ դիմաքանդակի ժանրերու «Օսման Համտի պէյ» (Գեղեցիկ արուեստներու պետական ակադեմիա, Իսթամպուլ), «Տիգրան Չուխաճեան» (ԳԱԹ), «Ինքնադիմաքանդակ» (1882, ՀԱՊ

Ոսկանի ստեղծած ռէալիստական կերպարներուն բնորոշ է հոգեբանական խորութիւնը։ Իր երփնագիր գործերէն յայտնի են «Հօր դիմանկարը» (1889), «Թուրը սրել տուող զեյբէկ» (երկուքն ալ՝ ՀԱՊ)։

Ոսկանը թուրք հնագէտ եւ նկարիչ Օսման Համտի Ռէյի հետ 1883 թուականին հիմնադրած է Կ. Պոլսոյ գեղարուեստի ուսումնարանը (այժմ՝ Գեղեցիկ արուեստներու պետական ակադեմիան), եղած է տեսուչ եւ քանդակագործութեան փրոֆեսոր, նաեւ՝ հնագիտական թանգարանը, որուն համար վերականգնած է շարք մը բարձրարժէք ստեղծագործութիւններ, ինչպէս՝ Սիտոնի մէջ (այժմ՝ Սայտա՝ Լիբանան) իր իսկ պեղած սարկոֆագը (կը վերագրուի Ալեքսանտր Մակեդոնացիին

Միասին պեղած են Նեմրութ լեռը եւ գրած առաջին ուսումնասիրութիւնը Քոմմակենէի թագաւորութեան կեդրոնին մասին։

Ոսկանը Կ. Պոլսոյ, նաեւ հայ իրականութեան նոր ժամանակներու առաջին արհեստավարժ քանդակագործն էր, որուն աշակերտած են թուրք քանդակագործներ Օ. Մ. Իհսանը (1867-1944) եւ Մ. Թոմրուկը (1884-1949

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Գերմանիոյ Ազգային Գրադարան, Բեռլինի պետական գրադարան, Բավարիական պետական գրադարան եւ ուրիշներ Record #142374229 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 (unspecified title) — 1998.
  3. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երեւան, 2007