Երեխաներու Պաշտպանութեան Օրը Ափրիկէի Մէջ

Jump to navigation Jump to search
Երեխաներու Պաշտպանութեան Օրը Ափրիկէի Մէջ
DR Congo pygmy family.jpg
Տեսակ միջազգային օր
Ամսաթիւ 16 Յունիս
Կայք dayoftheafricanchild.org

«Երեխաներու պաշտպանութեան օրը Ափրիկէի մէջ» (անգլերէն՝ Day of the African Child), միջազգային օր, որ կոչուած է բոլոր երկիրներու քաղաքական գործիչներու եւ համաշխարհային հասարակութեան ուշադրութիւնը հրաւիրել այն խնդիրներուն, որոնց կ՚առնչուին ափրիկեան երկիրներու երեխաները: Այն կը տօնեն ամէն տարի, 16 Յունիսին:

Առաջին անգամ տօնը նշուած է 1991-ին: Իրականացման նախաձեռնութիւնը Ափրիկէի միասնութեան կազմակերպութեանն էր։ Ամսաթուի ընտրութիւնը պատահական չէր. այն իւրօրինակ յարգանքի տուրք է 1976-ի նահատակներուն: 16 Յունիս 1976-ին ՀԱՀ-ի մէջ, Սոուետոյի մէջ (Եոհաննեսպուրկի հարաւ-արեւմտեան ծայրամաս) շուրջ 10 հազար սեւամորթ դպրոցականներ եւ ուսանողներ անցած են աւելի քան կէս մղոն երկարութեամբ շարասիւնով, բողոքելով կրթութեան ցած որակի դէմ եւ պահանջելով կրթութիւն ստանալ մայրենի լեզուով: Արդիւնքով, իշխանութիւնը առաջնորդուելով Apartheid-ով հարիւրաւոր երիտասարդներու գնդակահարած են: Յաջորդ երկու շաբաթներու ընթացքումին խռովութեան արդիւնքով մահացած են աւելի քան 100 անձ, իսկ հազարը ստացած են վնասուածքներ կամ վիրաւորուած են[1]:  Կրթութեան մէջ ափրիկեան լեզուի ներդրման դէմ բողոքող ուսանողներու գնդակահարումէն ետք, ապստամբութիւն սկսաւ Apartheid-ի ամբողջ համակարգի եւ սպիտակամորթներու գէրիշխանութեան դէմ, որ ընդգրկել ած էր քաղաքի եւ ՀԱՀ միւս շրջաններու եւ քաղաքներու բնակչութեան բոլոր շերտերը: Օգոստոս - Նոյեմբեր 1976-ի ամիսներու համընդհանուր քաղաքական գործադուլ սկսաւ: Միայն պաշտօնական տուեալներու համաձայն 16 Յունիս 1976-էն եւ 28 Փետրուար 1977-ը ապստամբութեան ընթացքին քաղաքական գնդակահարութիւններու արդիւնքումվ մահացելած է 575 անձ, ձերբակալուած են շուրջ 6 հազար անձ: Ապստամբութիւնը դարձած է ազատագրական պայքարի նոր փուլ, որ կը ղեկավարուէր Ափրիկեան ազգային կոնգրէսի կողմիցէ: 9 Մայիս 1994-ին ՀԱՀ-ի նախագահ դարձաւ Նելսոն Մանտելան, Apartheid-ի վարճակարգը անկում ապրեցաւ:

Սակայն այսքանով «մանկական» խնդիրները չլուծուեցան, եւ երեխաներու իրաւունքները Ափրիկէի մէջ կը շարունակեն մնալ բարդ: Եթէ բարեկեցիկ Եւրոպայի եւ Ամերիկայի մէջ երեխաներու իրաւունքները հեռուստատեսութեան եւ համակարգչային խաղերիու չարաշահման բացասական հետեւանքն են, Ափրիկէի մէջ երեխաներուն կը սպառնայ քաղցը, ՄԻԱՎ-ը, անգրագիտութիւնը, նոյնիսկ մահը ռազմական բախումներու ժամանակ: Երեխաներու մահացիութեան մակարդակը Ափրիկէի համեմատաբար զարգացած երկիրներուն մէջ, գրեթէ երկու անգամ բարձր են, քան զարգացող երկիրներուն մէջ[2]: Այս օրը Ափրիկէի մէջ գործող բարեգործական հասարակական կազմակերպութիւնները եւ ֆոնտերը կը կազմակերպեն բազմազան շարժումներ, որոնք ուղղուած են ափրիկեան երեխաներու կեանքի բարելաւման: Տեղի կ՚ունենան ուսուցողական դասախօսութիւններ եւ ֆիլմերիու ցուցադրութիւններ, կը կազմակերպուին համերգներ եւ ներկայացումներ:

«Ափրիկէի երեխաներու իրաւունքներու պաշտպանութեան օրը» ոչ աշխատանքային է, եթէ չի համընկնիր հանգստեան օրերուն հետ:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. «HREA | The global human rights education and training centre»։ www.hrea.org։ արտագրուած է՝ 2019-10-10 
  2. «Международный Комитет Красного Креста»։ Международный Комитет Красного Креста (ռուսերեն)։ 2015-04-01։ արտագրուած է՝ 2019-10-10 

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]