Գուրգէն Ալէմշահ

Jump to navigation Jump to search
Գուրգէն Ալէմշահ
Ծնած է 22 Մայիս 1907(1907-05-22)
Ծննդավայր Պարտիզակ, Թուրքիա
Մահացած է 14 Դեկտեմբեր 1947(1947-12-14) (40 տարեկանին)
Մահուան վայր Տիթրոյթ, Միշիկըն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Քաղաքացիութիւն Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Flag of Italy (1946–2003).svg Իտալիա
Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg Ֆրանսա
Flag of Italy (1861–1946).svg Իտալիոյ Թագաւորութիւն
Ազգութիւն Հայ
Մայրենի լեզու թրքերէն
Ուսումնավայր Միլանի կոնսերվատորիա?
Մասնագիտութիւն խմբավար, երգահան

Գուրգէն Միքայէլի Ալեմշահ (22 Մայիս 1907(1907-05-22), Պարտիզակ, Թուրքիա - 14 Դեկտեմբեր 1947(1947-12-14), Տիթրոյթ, Միշիկըն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), հայ երաժշտագէտ, խմբավար եւ նուագավար։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է 1907 թուականին Թուրքիոյ հայկական Պարտիզակ աւանին մէջ։ 1930 թուականին աւարտած է Միլանի երաժշտանոցը։ Այնուհետեւ Փարիզի մէջ երաժշտութիւն դասաւանդած է Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանի բաժանմունքին։ Դաշնամուրի ուսուցիչ ունեցած է փրոֆ. Ձիարտանը[1]։

1933ականներուն, Ժան Վալդոն ծածկանունով, Ալեմշահն ստեղծած է եւրոպական ներշնչանքով բազում գործեր, առաւելաբար՝ երաժշտական զուգերգեր եւ եռեակներ, որոնք ժողովրդականութիւն գտած են[2]:

Կազմակերպած է «Կիլիկիա» երգչախումբը եւ դասաւանդած անոր, ու 1937 թուականին, ժողովուրդներու երաժշտութեան մրցահանդէսին իր «Հայկական հարսանիք» ստեղծագործութեամբ շահած է 2-րդ մրցանակը։ Որոշ ժամանակ ղեկավարած է ՀՕԿ-ի «Ալագեազ» երգչախումբը, իսկ 1939-1947 թուականներուն կազմած ու ղեկավարած է Փարիզի «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախումբը[1]։

իբրեւեւ նուագավար եւ խմբավար հանդէս եկած է Ֆրանսայի, Իտալիոյ եւ ԱՄՆ-ու մէջ սիմֆոնիկ եւ խմբերգային համերգներով։ Կատարած է Կոմիտասի, Սպենդիարեանի, Չուխաճեանի, Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի, Արմէն Տիգրանեանի եւ այլ հեղինակներու ստեղծագործութիւնները։ Մահացած է 1947 թուականին ԱՄՆ-ի Տիթրոյիթ քաղաքին մէջ սրտի կաթուածէ[3]։

ՍտեղծագործութիւններԵրգեր Բուխարիկ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Իմ երգը
  • Ես սիրեցի
  • Իմ եարը
  • Աղուորներուն
  • Նազերով
  • Ծաղիկ էի
  • Իղձ
  • Սիրելիս
  • Պճինկօ
  • Իմ հեռաւոր հայրենիք
  • Հայաստան
  • Անուշիկ եար ջան
  • Մեր պարտէզում
  • Հունձք
  • Պլպուլն Աւարայրի
  • Հայկական ժողովրդական պարեր (ջութակի եւ դաշնամուրի համար)
  • Արեւելեան գիշերներ (1931)
  • Հեքիաթ
  • Երկու պատմուածք հազար ու մէկ գիշերներէն
  • Աւարայրի պատերազմը (1934).
  • Վարդավառ (1932)
  • Ծովինար

Ձայնագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Եղիսաբէթ Փեհլիվանեան - Երգեր դաշնամուրի նուագակցութեամբ
  • Փոքր Ասիայի հայ կոմպոզիտորները - Երգչախմբային ստեղծագործութիւններ
  • Կոմիտաս
  • Աւարայրի պատերազմը

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 «Գուրգէն Ալէմշահ. Հայկական երաժշտութեան հմայքն ու ջերմութիւնը»։ lurer.com 
  2. «Գուրգէն Ալեմշահ (1907-1947) - «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ»։ www.alikonline.ir (hy-am) 
  3. Ewen, David (1948). The Year in American Music. Allen, Towne & Heath (անգլերէն)

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Ցիցիլիա Բրուտեան (1968). Սփիւռքի հայ երաժիշտները. «Հայաստան» հրատարակչութիւն, Երեւան. էջ. 55–60