Jump to content

Գուրգէն Ալէմշահ

Գուրգէն Ալէմշահ
Ծնած է 22 Մայիս 1907(1907-05-22)[1][2]
Ծննդավայր Պարտիզակ (Քոճայելի)[1][2]
Մահացած է 14 Դեկտեմբեր 1947(1947-12-14)[1][2] (40 տարեկանին)
Մահուան վայր Տիթրոյթ, Միշիկըն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[1][2]
Քաղաքացիութիւն  Թուրքիա
 Իտալիա
 Ֆրանսա
 Իտալիոյ Թագաւորութիւն
Մայրենի լեզու թրքերէն
Ուսումնավայր Միլանի կոնսերվատորիա?[1][2]
Մասնագիտութիւն երգահան, խմբավար
Աշխատավայր Մուրատ-Ռափայէլեան Վարժարան[1]

Գուրգէն Միքայէլի Ալեմշահ (22 Մայիս 1907(1907-05-22)[1][2], Պարտիզակ (Քոճայելի)[1][2] - 14 Դեկտեմբեր 1947(1947-12-14)[1][2], Տիթրոյթ, Միշիկըն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[1][2]), հայ երաժշտագէտ, խմբավար եւ նուագավար։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է 1907 թուականին Թուրքիոյ հայկական Պարտիզակ աւանին մէջ։ 1930 թուականին աւարտած է Միլանի երաժշտանոցը։ Այնուհետեւ Փարիզի մէջ երաժշտութիւն դասաւանդած է Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանի բաժանմունքին։ Դաշնամուրի ուսուցիչ ունեցած է փրոֆ. Ձիարտանը[3]։

1933ականներուն, Ժան Վալդոն ծածկանունով, Ալեմշահն ստեղծած է եւրոպական ներշնչանքով բազում գործեր, առաւելաբար՝ երաժշտական զուգերգեր եւ եռեակներ, որոնք ժողովրդականութիւն գտած են[4]:

Կազմակերպած է «Կիլիկիա» երգչախումբը եւ դասաւանդած անոր, ու 1937 թուականին, ժողովուրդներու երաժշտութեան մրցահանդէսին իր «Հայկական հարսանիք» ստեղծագործութեամբ շահած է 2-րդ մրցանակը։ Որոշ ժամանակ ղեկավարած է ՀՕԿ-ի «Ալագեազ» երգչախումբը, իսկ 1939-1947 թուականներուն կազմած ու ղեկավարած է Փարիզի «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախումբը[3]։

իբրեւեւ նուագավար եւ խմբավար հանդէս եկած է Ֆրանսայի, Իտալիոյ եւ ԱՄՆ-ու մէջ սիմֆոնիկ եւ խմբերգային համերգներով։ Կատարած է Կոմիտասի, Սպենդիարեանի, Չուխաճեանի, Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի, Արմէն Տիգրանեանի եւ այլ հեղինակներու ստեղծագործութիւնները։ Մահացած է 1947 թուականին ԱՄՆ-ի Տիթրոյիթ քաղաքին մէջ սրտի կաթուածէ[5]։

ՍտեղծագործութիւններԵրգեր Բուխարիկ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Իմ երգը
  • Ես սիրեցի
  • Իմ եարը
  • Աղուորներուն
  • Նազերով
  • Ծաղիկ էի
  • Իղձ
  • Սիրելիս
  • Պճինկօ
  • Իմ հեռաւոր հայրենիք
  • Հայաստան
  • Անուշիկ եար ջան
  • Մեր պարտէզում
  • Հունձք
  • Պլպուլն Աւարայրի
  • Հայկական ժողովրդական պարեր (ջութակի եւ դաշնամուրի համար)
  • Արեւելեան գիշերներ (1931)
  • Հեքիաթ
  • Երկու պատմուածք հազար ու մէկ գիշերներէն
  • Աւարայրի պատերազմը (1934).
  • Վարդավառ (1932)
  • Ծովինար

Ձայնագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Եղիսաբէթ Փեհլիվանեան - Երգեր դաշնամուրի նուագակցութեամբ
  • Փոքր Ասիայի հայ կոմպոզիտորները - Երգչախմբային ստեղծագործութիւններ
  • Կոմիտաս
  • Աւարայրի պատերազմը

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Ցիցիլիա Բրուտեան (1968). Սփիւռքի հայ երաժիշտները. «Հայաստան» հրատարակչութիւն, Երեւան. էջ. 55–60