Ֆրիթաթա
| Ֆրիթաթա frittata | |
|---|---|
 | |
| Իտալական խոհանոց | |
| Ենթատեսակ | օմլետ? և ձվով ուտեստ? |
| Առաջացման երկիր |
 Իտալիա |
| Բաղադրամասեր | |
| Հիմնական | ձու? |
Ֆրիթաթա (իտալ.՝ frittata), իտալական ձուածեղ, որ կը պատրաստեն պանիրով, բանջարեղէնով, երշիկով կամ միսով։ Սովորաբար ֆրիթաթան նախ պէտք է կիս-եփել փուռին մէջ, այնուհետեւ կը պատրաստեն ջեռոցին մէջ։ Նեափոլիթանական ֆրիթաթան յաճախ կը պատրաստեն օգտագործելով խմորեղէն։ Աւանդական գիւղացիական ֆրիթաթան կը պարունակէ սոխ ու բարմեզան պանիր։
Պատմութիւն[1]
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Իտալերէն frittata (ֆրիթաթա) բառը յառաջացած է friggere բայէն եւ մօտաւորապէս կը նշանակէ «տապկուած»։ Այս եզրը սկզբնապէս ընդհանուր անուանում մըն էր տապակի մէջ հաւկիթ եփելու եղանակին համար։ Իտալիայէն դուրս, առնուազն մինչեւ 1950-ական թուականներու կէսերը, frittata-ն կը նկատուէր «օմլեթ»-ի (ձուածեղ) համարժէքը։
Նափոլիի մէջ կը պնդեն, թէ այս ուտեստը տեղական գիւտ է։ Այնտեղ յատկապէս տարածուած է մակարոնով պատրաստուած տեսակը, որ տեղացիներուն համար հպարտութեան աղբիւր է։ Անոր ստեղծումը կը նկատուի «նափոլիտանեան հանճարի փայլատակում», ի հեճուկս այդ տարածաշրջանէն դուրս տիրող այն կարծիքին, թէ այս տեսակի ստեղծումն ու ժողովրդականութիւնը աղքատութեան եւ նափոլիտանեան խոհանոցի միօրինակութեան նշան են։ Նափոլիի շրջանին մէջ ֆրիթաթաները միշտ բարակ կ'ըլլան։ Առանց սփակեթիի պատրաստուած տեսակները նոյնպէս սովորական են. անոնք կը մատուցուին փոքր բաժիններով՝ որպէս նախուտեստ (antipasto), կամ աւելի մեծ կտորներով՝ որպէս հիմնական ճաշ։
Բաղադրութիւնը
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Այս ֆրիթաթային չեն աւելացնէր մեծ քանակութեամբ հեղուկ պարունակող մթերքներ։ Օրինակ, եթէ կ’ուզեն աւելցնել լոլիկ, անոնք առաջին հերթին կը կտրտեն, կը հանեն սերմերը, չոր տեղ կը ձգեն 15-30 վարկեան, եւ միայն ատկէ ետք կ’օգտագործեն ուտեստի պատրաստման համար։ Այսօր իտալական ֆրիթաթան կը պատրաստեն երկու բռնակ ունեցող տապակով, որ նախատեսուած է յատկապէս այս ուտեստին համար։
Ֆրիթաթան կը պատրաստեն թեթեւ կրակի վրայ։ Նախ հաւկիթը կը կտրեն իւղապատ տապակին մէջ, ապա կը լեցնեն միջուկը։ Երբ ներքին շերտը կը սկսի եռալ, կարելի է տապակը ծածկել ու ձգել մինչ եփիլը կամ զայն տեղաւորել ջեռոցին մէջ։
Արտաքին յղումներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Ծանօթագրութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- ↑ (անգլերեն) Frittata, 2025-12-02, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Frittata&oldid=1325251110, վերցված է 2025-12-17