Շիրին Էպատի

Jump to navigation Jump to search
Շիրին Էպատի
պարս․՝ شیرین عبادی
Ebadi.jpg
Ծննդեան անուն պարս․՝ Shirin Ebadi
Ծնած է 21 Յունիս 1947(1947-06-21)[1][2] (72 տարեկան)
Ծննդավայր Համադան, Central DistrictԿատեգորիա:Համատան ծնածներ
Քաղաքացիութիւն Flag of Iran.svg Իրան
Կրօնք շիա իսլամ
Ուսումնավայր Թեհրանի համալսարան
Մասնագիտութիւն դատավոր, գրագէտ, իրավապաշտպան, հակապատերազմային ակտիվիստ, փաստաբան, ֆեմինիստ, քաղաքական գործիչ
Աշխատավայր Թեհրանի համալսարան
Վարած պաշտօններ դատավոր
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ Թորլոֆ Ռաֆտոյի հիշատակի մրցանակ Felix Ermacora Human Rights Award Ջեյմս Փարքս Մորթոնի միջեկեղեցական մրցանակ
Անդամութիւն Նոբելյան կանանց նախաձեռնություն[3]
Ստորագրութիւն
Shirin Ebadi Signature.svg

Շիրին Էպատի (պարս․՝ شیرین عبادی, ծն.՝ 21 Յունիս 1947(1947-06-21)[1][2], ՀամադանԿատեգորիա:Համատան ծնածներ), իրանցի իրաւաբան, դատաւոր, մարդու իրաւունքի աշխուժակ, գրող, Նոպէլեան Մրցանակի տիրացած (2003), նախկին քաղբանտարկեալ, Աւրորա մրցանակի ընտրող յանձնաժողովի անդամ[4]

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Շիրին Էպատին 1947 թուականին Իրանի Համատան քաղաքը ծնած է, առեւտրային իրաւունքի փրոֆեսօր Համատանի գլխաւոր նախկին նոտար եղած Մոհամմատ Ալի Էպատի ընտանիքին մէջ։ 1969 թուականին Էպատին Թեհրանի համալսարանի իրաւունքի եւ քաղաքագիտութեան ֆաքուլթին աւարտած է եւ կես տարի փորձաշրջան անցնելէն ետք դատաւոր նշանակուած է։ 1971 թուականին ան թեզ մը ապշտպանած 1975 թուականին Թեհրանի քաղաքային դատարանը գլխաւորած առաջին կին դատաւորը դարձած է։ Շատ իրանցիներու նման սկզիբնապէս իրանական յեղափոխութիւնը ողջունած ըլլալով ան շուտով կը դառնայ յեղափոխութեան դաժան քննադատը[5], քանի որ ըստ նոր իշխանութեան կինը պետք չէ, որ որոշումներ կայացնի տղամարդոց համար: Էպատին տասը տարիէ աւել չէ կրցած աշխատիլ իրաւական ոլորտէն ներս, բայց այդ ընթացքին ան անվճար իրաւաբանական գործունեութիւն ծաւալած է։ Երկար տարիներ Էպատին անցկացուցած է մենախուցէն ներս՝ դառնալով Իրանի մարդու իրաւունքի թիւ մեկ աշխուժակը, հիմնեցաւ Մարդու իրաւունքի պաշտպանի կեդրոնը եւ օգնեց կազմակերպելու «Մեկ միլիոն ստորագրութիւն» ժողովրդական նախաձեռնութիւնը։

1990 թուականին ան հնարաւորութիւն ստացաւ դասախօսելու Թեհրանի համալսարանէն ներս։ Ան մեծ դեր խաղցաւ Իրանի 5-րդ նախագահ Մոհամմատ Խաթամիի 1997 թուականի նախագահի ընտրութիւններուն։ Էպատին կը համարուի արեւելքի շարք մը երկիրներու, նաեւ Բրիտանական Քոլամպիայի համալսարանի, Թորոնթոյի համալսարանի պատուաւոր տոքթոր։ 2009 թուականի Յունիսին Իրանին մէջ աճող բռնաճնշումներու հետեւանքով ստիպուած լքած է երկիրը։ 2004 թուականին Forbes պարբերական Շիրին Էպատիին ընդգրկած է «Աշխարհի հզօրագոյն 100 կիներ» ցանկին մէջ։ Ան նաեւ ընդգրկուեր է «Բոլոր ժամանակներու 100 ամենաազդեցիկ կիներ» ցանկին մէջ[6][7]։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]