Յովսէփ Ազնաւուր

Jump to navigation Jump to search
Յովսէփ Ազնաւուր
Hovsep Aznavur.jpg
Ծնած է 1854[1]
Ծննդավայր Լոնտոն, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն
Մահացած է Յունիս 1935
Մահուան վայր Գահիրէ, Եգիպտոս[2]
Քաղաքացիութիւն Flag of the Ottoman Empire.svg Օսմանեան Կայսրութիւն
Ուսումնավայր Հռոմի գեղարուեստի ակադեմիա
Երկեր Bulgarian St. Stephen Church
Մասնագիտութիւն ճարտարապետ
Կուսակցութիւն Ռամկավար ազատական կուսակցութիւն

Յովսէփ Ազնաւուր (1854[1], ԼոնտոնՅունիս 1935, Գահիրէ[2]), ճարտարապետ, ուր իր հայրը տարինեէրէ ի վեր հաստատուած էր։ Ընտանեոք Պոլիս փոխադրուելէ վերջ՝ 1867-ին գացած վենետկոյ Մուրատ-Ռաֆայելեան վարժարանը էւ 1871-ին վերադարձած է ծնողած քով: Հայրէ ուզած է նախ երկրագործութիւն, յետոյ մեքենագիտոըւթիւն էւ ի վերջոյ փաստաբանութիւն սորվեցնել տալ. Բայց տեսնելով որ այս փորձերէն էւ ոչ մէկը չի յաջողիր, Յովսէփին թողած է ընտրութիւնը, որով ան մեկնած է հռովմ մտնելու համար գեղարուեստից վարժարանը:

Յովսէփ Ազնաւուր Ռաֆայելեան վարժարան ժամանակ միշտ աժաջնակարգ հանդիսացած է փիլիսոփայական, երկրաչափական էւ պատմագիտական ուսումներու, ինչպէս նաեւ խիստ յաջող գծագրութեան եւ մարմնամարզի մէջ:

1878-ին, տակաւին ուսանողութեանը շրջանը ամբողջովին չաւարտած, երբ Տիբերիսի ընկերութեան ամարանոցը շինելու համար մրցում կը բացուի հրոմի մէջ , Յովսէփն ալ կը մասնակցի այդ մրցումին էւ բոլոր Իտալացի մրցակիցներու մէջէն յաղթանակը տանողը կ՛ըլլայ մեր հայ համալսարանական ուսանողը՝ որուն կը յանձուի այդ փառրաւոր շէնքին կառուցումը:Յովսէբի այս առաջին յաջողութիւնը այն աստիճան գոհունակութիւն էւ գնահատանք պատճարած էին որ, երբ ան շրջանաւարտ Պոլիս պիտի վերադառնար, իրեն հետ տանելով վալարիէ մրցանակը էւ շքանշանը: Տիբերիս ընկերութիւնը փնճոյք մը սարքած է ի պատիւ իրեն, որուն ներկայ եղած են Իտալացի իշխաններ:Իր մարմնամարզական յաղթանակներն ալ մեծ եղած են, մանաւանդ Իտալիոյ մէջ։ 1876-ին հռոմի մէջ տեղի ունեցած իտալական մարմնամարզական մէջ ինքը շահած է առաջին մրցանակը, մարմնամարզի բոլոր ճիւղերուն մէջ:Յ. Ազնաւուրի կառուցած շէնքերուն կարեւորնրերուն մէջէն յիշենք հետեւեալները, Հռոմի մէջ՝ Տիբերիս ընկերութեան փառաւոր հանդիսասրահը, Պոլսոյ մէջ Թէփէ Պաշըի Թաղապետական եւ Բերայի նոր ֆրանսական թատրոնները, Ֆէնէրի պուլկարական երկաթեայ նշանաւոր եկեղեցին, Րէժի ծխախոտի ընկերութեան Ճիպալիի մեծ գործարանը, Սանասարեան Կիւլպէնկեան, Թօփալեան եւ Գաթըրճըօղլու խաները, Բրէնսէս Րուքիէ հանըմի եւ Բրէնս Ապպաս Հալիմի ապարանքները, Բրէնսէս Նիյմէթ Հանըմի, Բրէնս Մուհամէթ Ալիի Կնոջ եւ Պողոս պէյ Եուսուֆի դամբարանները. Եւ տակաւին ասոնց նման բազմաթիւ շէնքեր[3]:

Յ. Ազնաւուր եղած է Սահմանադրական Ռամկավար կուսակցութեան հիմնագիրնէրէն մին. Երկար տարիներ անդամակցած է Հ. Բ. . Ը. Միութեան, եղած է Գահիրէի Թեմական Ժողովի անդամ, մասնակցած է Գահիրէի Հայ Գեղարուեստասիրաց միութեան, եղած է նախագահը Հայ մարմնամարզական ակումբին: Բաց աստի, սատարած է իր կարողութեան չափով, ազգային բարենպատակ հաստատութիւններու: Համաշխարհային պատերազմէն առաջ Եգիպտոս փոխադրուած էր Յ. Ազնաւուր. մահը տեղի ունեցաւ Գահիրէի մէջ 1935 Յունիսի վերջերը:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]