Հուրի Ազէզեան

Հուրի Ազէզեան
Ծննդավայր	Հալէպ, Սուրիա
Քաղաքացիութիւն	Սուրիա
Ազգութիւն	Հայ
Կրօնք	Հայ Առաքելական եկեղեցի
Մասնագիտութիւն	գրագէտ և թարգմանիչ
Ծնողներ	Նազելի Նարինեան-Ազէզեան եւ Ալեքսան Ազէզեան
Երեխաներ	Թամար, Հուրի, ԳԷորգ եւ Խաժակ Ազէզեաններ

Դոկտոր Հուրի Ազէզեան՝ գրող, հրապարակագիր, թարգմանիչ, պատմական գիտութիւններու թեկնածու:

Կենսագրութիւն

 Ծնած է Հալէպ-Սուրիա:

 Յաճախած է Հալէպի Կիլիկեան Ճեմարանը:

 Ասպարէզով Խորհրդատու Ճարտարագէտ (Հալէպի համալսարան), մասնագիտացած է Կիրառական Գիտութիւններու Պատմութեան մէջ (Հալէպի համալսարան), Պատմական Գիտութիւններու թեկնածու (Ազգային Ակադեմիա-Երեւան):

 Անդամ եղած է Սուրիահայ Գրողներու Համախմբումին:

 1990-ին, առաջին անգամ կազմակերպած է Հալէպի «Զարեհեան» Գանձատունը:

 Հիմնադիր անդամներէն է Սուրիոյ Համալսարաններու Շրջանաւարտներու Հալէպահայ Միութեան (ՍՀՇՀՄ):

 Գործօն մասնակցութիւն ունի Բերիոյ Հայոց Թեմի, Հալէպի եւ Սուրիոյ հայ համայնքի ազգային, համայնքային, հասարակական, մշակութային, մտաւորական,

գրական, թարգմանական, ընկերային ծառայութեան եւ միջ-եկեղեցական կեանքէն ներս:

 2014-ին, ընտրուած է Բերիոյ Հայոց Թեմի Ազգ. Երեսփոխանական Ժողովի երեսփոխան:

 Պարգեւատրուած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան «Ս. Մեսրոպ Մաշտոց» (2014թ.), ՀՀ Վարչապետի Ոսկեայ (2016թ.) եւ Սփիւռքի Նախարարութեան «Մայրենիի Դեսպան» (2018թ.) շքանշաններով: Գնահատուած է Հալէպի Հ.Ե.Մ.-ի եւ «Թէքէեան» Մշակութային Միութեան կողմէ:

 Կը դասախօսէ Համազգայինի Հալէպի Հայագիտական Հիմնարկէն ներս, պատրաստած եւ խմբագրած է դասագիրքեր, անդամ եղած է Հայագիտական Հիմնարկի Գիտական Խորհուրդին:

 1986-էն ի վեր ունի հրատարակուած` հեղինակային եւ թարգմանական տասնութը հատորներ (հայերէն եւ արաբերէն), մեծ թիւով ուսումնասիրական եւ ձեռագրական աշխատասիրութիւններ:

 1989-էն ի վեր, կ'աշխատակցի Բերիոյ Հայոց Թեմի Ազգ. Առաջնորդարանի «Գանձասար» պաշտօնաթերթին, պարբերաբար կ'աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին, հայրենի ու սփիւռքահայ հայագիտական հանդէսներու, Սուրիոյ տեղական եւ Միջին Արեւելքի միջ-եկեղեցական արաբալեզու մամուլին:

 Դասախօսական ելոյթներով հանդէս կու գայ Սուրիոյ մէջ եւ արտասահման: Շօշափելի ներդրում ունի յատկապէս Բերիոյ Հայոց Թեմի ու Հալէպի հայկական

գաղթօճախի, Սուրիոյ հայ համայնքի, արաբական երկիրներու հայկական գաղթօճախներու, Հայոց Ցեղասպանութեան, հայ-արաբական յարաբերութիւններու

ուսումնասիրութեան եւ հայ-արաբական պատմական, գրական, մշակութային կապերու ամրապնդման պարագային:

Գրական ստեղծագործական 35-ամեայ վաստակ

Համազգայինի «Ն. Աղբալեան» մասնաճիւղի վարչութեան ծրագրումով եւ գրական յանձնախումբի կազմակերպութեամբ տեղի ունեցաւ գրող, հրապարակագիր, թարգմանիչ, պատմական գիտութիւններու թեկնածու դոկտոր Հուրի Ազէզեանի գրական ստեղծագործական 35-ամեայ վաստակին նուիրուած երեկոն, հովանաւորութեամբ՝ Բերիոյ Հայոց Թեմի Առաջնորդ Գերշ. Տ. Մասիս Ս. Եպս. Զօպուեանի, 26 Նոյեմբեր 2021-ին, Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ ներքնասրահէն ներս։

Հայ գիրի եւ ազգային ինքնութեան անդրադառնալով Ազէզեան կ՛ըսէ, որ հայոց պատմութեան բոլոր հանգրուաններուն, հայութիւնը հաւատացած է գիրի զօրութեան: Հայ գիրը միշտ կենարար շունչ տուած է հայ մտքին ու հայ հոգիին, եւ մեր կեանքը իր տագնապներով, նուաճումներով, ձգտումներով, անմահութեան շաւիղներուն մէջ ծաղկեցուցած է: Մեզի համար լեզուն հող է, երդիք է, մշակոյթ է, ազգային յիշողութիւն, լինելիութեան պատգամ եւ գոյատեւելու կռուան է: - Դոկտոր Հուրի Ազէզեան

Գրական գործեր եւ Թարգմանութիւններ

• «Գուցէ Համանուագ» Թարգ. Դոկտոր Հուրի Ազէզեան
• «Ո՜վ Գեղեցիկ Հայորդի» (բանաստեղծութիւն) հատորը, բաղկացած` 104 էջերէ, (Հեղինակ` Դոկտոր Ահմէտ Տրէյս): Արաբերէնէ թարգմանեց դոկտոր Հուրի Ազէզեան: Հրատարակութիւն` Բերիոյ հայոց թեմին, հրամանաւ Շահան սրբազանին եւ մեկենասութեամբ Նազելի Ազէզեանի եւ զաւակներուն:Հալէպ 2015-ին: Յառաջաբանը գրած է Բերիոյ կաթողիկէ թեմի առաջնորդ Պետրոս արք. Միրիաթեան:
• Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետին, զոր գրուած է անգլերէն լեզուով՝ «The Armenian Church» եւ ցարդ թարգմանուած է երեք լեզուներու՝ ֆրանսերէնի, ռուսերէնի եւ պարսկերէնի: Արաբերէնի թարգմանական ամբողջական ու աստուածաբանական բառամթերքով լի մասնագիտական աշխատութիւնը կատարած է Հալէպի ազգայիններէն Դոկտ. Հուրի Ազէզեանը։ Հրատարակուած Անթիլիասի Մայրավանքի տպարանէն,
• «Հայկական հարցը Օսմանեան պետութեան մէջ. 1878-1923»: Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան եպս. Սարգիսեանի հրամանով եւ մեկենասութեամբ տէր եւ տիկին Գաբրիէլ եւ բժշկուհի Անժէլ Չեմպերճեաններու` 2012-ին Հալէպի մէջ թիւ 15 «Այգ» մատենաշարը «Ոսկետառ» տպարանէն լոյս ընծայեց տոքթ. Մոհամետ Ռիֆաաթ Իմամի «Հայկական հարցը օսմանեան պետութեան մէջ. 1878-1923» պատմագրական գործը: 292 էջերէ բաղկացած սոյն հատորը արաբերէնէ հայերէնի թարգմանեց հալէպահայ մտաւորական դոկտոր Հուրի Ազեզեան:
• Հալէպի մէջ 2012-ին լոյս տեսաւ Հուրի Ազէզեանի «Մտածումներու արձագանգը» (հրապարակախօսական ընտրանի) գիրքը, բաղկացած` 199 էջերէ: Հրատարակութիւն Բերիոյ թեմին, հրամանաւ Շահան սրբազանին եւ մեկենասութեամբ Մահսէրէճեան ընտանիքին, ի յիշատակ Մանուէլ Մահսէրէճեանի:

Համաշխարհայնացման երեւոյթին անդրադառնալով Ազէզեան կ՛ըսէ, որ ընկերաբանական մօտեցումով, համաշխարհայնացումը կը նկատուի աշխարհի երրորդ յեղաշրջումը, երկրագործական եւ ճարտարարուեստական յեղաշրջումներէն ետք: Ճարտարագիտական յեղաշրջում մը, որ երկրի մը քաղաքական, ընկերային, բարոյական ըմբռնումները փոփոխութեան ենթարկելով, կրնան բարիք ըլլալ, եւ հաւասարապէս ալ չարիք: Համաշխարհայնացումի ազդեցութիւնները` դրական թէ ժխտական, իւրաքանչիւր երկրի պարագային սկսան դիտուիլ տարբեր արդիւնքներով: - Դոկտոր Հուրի Ազէզեան

Հայ Հին Բանաստեղծութիւնն Ու Բանաստեղծ Ներսէս Շնորհալին արաբերէնով

Հալէպի Մշակոյթի Տնօրէնութեան եւ Ազգային Մատենադարանին հրաւէրով, Շաբաթ 28 Փետրուար 2015-ի առաւօտեան ժամը 11։00-ին, Հալէպի գեղարուեստի «Թըշրին» սրահին մէջ հալէպահայ մտաւորական, գրող, պատմական գիտութիւններու դոկտ․ Հուրի Ազէզեան արաբերէնով ներկայացուց Հայ հին բանաստեղծութիւնն ու հանգամանօրէն անդրադարձաւ Ներսէս Շնորհալի բանաստեղծին գրական վաստակին։ Հանդիսութեան ներկայ էին հայ եւ արաբ գրասէր ունկնդիրներ։

Հրատարակուած Գիրքեր

1) «Հայերի Ծագումը եւ Հնագոյն Պատմութիւնը» (հայերէնէ թարգմանուած է արաբերէնի), հեղինակ` Ռաֆայէլ Իշխանեան, թարգմանիչ` Հուրի Ազէզեան,

Անթիլիաս-Լիբանան,1986:

2) «Պատմական Համառօտ Ակնարկ Արաբական Երկիրներու Հայկական Գաղթօճախներու-Սուրիա, Լիբանան, Իրաք, Պաղեստին, Յորդանան, Եգիպտոս...» (արաբերէն լեզուով), հեղինակ` Հուրի Ազէզեան, հրատարակութիւն` Հալէպի Համազգայինի ՀԵՄ մասնաճիւղի Հրատարակչական Յանձնախումբին, Լաթաքիա-Սուրիա, 1993:

3) «Լռութեան Ոճիրը» («A Crime Of Silence» (անգլերէնէ թարգմանուած է արաբերէնի), հեղինակ` խումբ մը ուսումնասիրողներ եւ գիտնականներ,

թարգմանիչ` Հուրի Ազէզեան, Լաթաքիա-Սուրիա, 1995:

4) «Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եւ Հայաստանի Դարձը» (հայերէնէ թարգմանուած է արաբերէնի), հեղինակ` Պարթեւ Աբղ. Կիւլիւմեան, թարգմանիչ` Հուրի Ազէզեան,

Հալէպ-Սուրիա,1999:

5) «Հոգեւոր Արթնութիւն» (արաբերէնէ թարգմանուած է հայերէնի), հեղինակ` Ն.Ս. Շնուտա Գ. Պապ, թարգմանիչ` Հուրի Ազէզեան, Անթիլիաս-Լիբանան, 2000,

Յառաջաբան` Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ:

6) «Դարձ` Առ Աստուած» (արաբերէնէ թարգմանուած է հայերէնի), հեղինակ` Ն.Ս. Շնուտա Գ. Պապ, թարգմանիչ` Հուրի Ազէզեան, Անթիլիաս-Լիբանան, 2000:

7) «Բազմերախտ Հոգեւորականը եւ Առաջնորդը», նուիրուած է Բերիոյ Հայոց Թեմի նախկին Առաջնորդ Սուրէն Ս. Արք. Գաթարոյեանի քահանայական ձեռնադրութեան քառասնամեակին եւ Թեմի Առաջնորդութեան քսանհինգամեակին, խմբագիր` Հուրի Ազէզեան, Անթիլիաս-Լիբանան, 2002:

8) «Սուրիոյ Քրիստոնէական Աւանդոյթները» (արաբերէն լեզուով), Հեղինակային Խմբակ, Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ բաժնի ուսումնասիրութիւն` Հուրի

Ազէզեան, Պէյրութ-Լիբանան, 2004:

9) «Գրիգոր Տաթեւացիի Սողոմոնի Առակներու Մեկնութիւնը», Արեւմտահայերէնի վերածեց` Հուրի Ազէզեան, ստուգումներ եւ ծանօթագրութիւններ` Հուրի

Ազէզեան, Հալէպ-Սուրիա, 2006, Յառաջաբան` Բերիոյ Հայոց Թեմի նախկին Առաջնորդ Շահան Ս. Արք. Սարգիսեան:

10) «Արամ Ա. Կաթողիկոս-Հաւատքի Առաքեալը», նուիրուած է Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսի Գահակալութեան տասնամեակին, խմբագիր` Հուրի Ազէզեան, Հալէպ-Սուրիա, 2007, Յառաջաբան` Բերիոյ Հայոց Թեմի նախկին Առաջնորդ Շահան Ս. Արք.Սարգիսեան:

11) «Արաբական Զարթօնքը Եւ Հայ Գործիչները», հեղինակ` Հուրի Ազէզեան, հրատարակութեան տրուած է ՀՀ ԳԱԱ-ի Պատմութեան Ինստիտուտի Գիտական Խորհուրդի որոշումով, Հալէպ-Սուրիա, 2008, Յառաջաբան` Բերիոյ Հայոց Թեմի նախկին Առաջնորդ Շահան Ս. Արք. Սարգիսեան:

12) «Հայկական Հարցը Օսմանեան Պետութեան Մէջ (1878-1923)» (արաբերէնէ թարգմանուած է հայերէնի), հեղինակ` Մուհամմէտ Րիֆաաթ Ալ-Իմամ, թարգմանիչ` Հուրի Ազէզեան, Նախաբան` պատմաբան ակադեմիկոս Աշոտ Մելքոնեան, Յառաջաբան` Բերիոյ Հայոց Թեմի նախկին Առաջնորդ Շահան Ս. Արք. Սարգիսեան:

13) «Մտածումներու Արձագանգը» (Հրապարակախօսական Ընտրանի), հեղինակ` Հուրի Ազէզեան, Հալէպ-Սուրիա, 2012:

14) «Ո՜վ Գեղեցիկ Հայորդի» (Բանաստեղծական Ժողովածու) (արաբերէնէ թարգմանուած է հայերէնի), հեղինակ` Դոկտոր Ահմէտ Ալ-Տըրէյս, թարգմանիչ` Հուրի Ազէզեան, Հալէպ-Սուրիա, 2014, նուիրուած է Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեակին, Յառաջաբան` Բերիոյ Թեմի Կաթողիկէ Հայոց Առաջնորդ Պետրոս Արք. Միրիաթեան:

15) .«Գուցէ Համանուագ» (գրական-գեղարուեստական էջեր սուրիական արաբական նորագոյն եւ ժամանակակից գեղարուեստական գրականութենէն) (արաբերէնէ թարգմանուած է հայերէնի), նուիրուած է Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեակին, 2019, Յառաջաբան` Բերիոյ Հայոց Թեմի նախկին Առաջնորդ Շահան Ս. Արք. Սարգիսեան:

16) «Հայ Եկեղեցին» (անգլերէնէ թարգմանուած է արաբերէնի), հեղինակ` Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս-Լիբանան- 2020:

17) «Չորս Տարիներ Մահիկին Տակ, (ռուսերենէ թարգմանուած է արաբերէնի), հեղինակ` ՌաՖայէլ Տը Նոկալիս Մէնտեզ, արաբերէնի թարգմանիչ` Սուրիացի Անծանօթ Թարգմանիչ, արաբերէնի թարգմանուած բնագիրի ստուգում եւ սրբագրութիւն (պատմական, լեզուական)` Հուրի Ազէզեան, Անթիլիաս-Լիբանան, 2021:

18) «Յիսուսի Պատմութեան Գիրքը` Աստուածաշունչը»,(անգլերէնէ թարգմանուած է արաբերէնի), հեղինակ`Սալի Լոյտ Ճոլզ, թարգմանիչ` Հուրի Ազէզեան, ԻԿԼԶ հրատարակչատուն, Եգիպտոս, 2022:

Անտիպ Աշխատութիւններ

1) «Retracing The Footsteps Of Our Forefathers» (անգլերէնէ թարգմանուած է արաբերէնի), (մանկապատանեկան հայոց պատմութիւն), հեղինակ` Սուզան Քէլէկեան, թարգմանիչ` Հուրի Ազէզեան:

2) «The Jaulan» (անգլերէնէ թարգմանուած է արաբերէնի): (պատմաբանասիրական), հեղինակ` Կաթլիպ Շումէխըր, թարգմանիչ` Հուրի Ազէզեան, նուիրուած է

Սուրիոյ բռնագրաւեալ Կոլանի բարձունքներուն:

3) «Սուրիացի Հայերու Մտաւորական Վաստակը (1920-2000թթ.)» (ուսումնասիրական), արաբերէն լեզուով, հեղինակ` Հուրի Ազէզեան:

Պատկերասրահ

Հայկական Հարցը Օսմանեան Պատմութեան Մէջ

Աղբիւրներ

• Ստացուած Գիրքեր. «Մտածումներու Արձագանգը» (Հեղինակ` Հուրի Ազէզեան)
• Գանձասար Հուրի Ազէզեան Archived 2023-01-30 at the Wayback Machine.
• Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան ազգային ընդհանուր ժողովը