Հենրիք Իպսեն

Jump to navigation Jump to search
Հենրիք Իպսեն
նորվ.՝ Henrik Johan Ibsen
Henrik Ibsen av Eilif Peterssen 1895.jpg
Ծննդեան անուն անգլերէն՝ Henrik Johan Ibsen
Նաեւ յայտնի է իբրեւ Brynjolf Bjarme
Ծնած է 20 Մարտ 1828(1828-03-20)[1][2]
Ծննդավայր Շիեն, Էստլանն, Նորվեկիա[1]
Մահացած է 23 Մայիս 1906(1906-05-23)[1][2] (78 տարեկանին)
Մահուան վայր Քրիստիանիա, Նորվեկիա[1]
Քաղաքացիութիւն Flag of Norway.svg Նորվեկիա[3]
Ազգութիւն Նորվեգացիներ?
Մայրենի լեզու նորվեգերեն?
Ազդուած է Յուհան Ավգուստ Ստրինդբերգ?, Բրանդես?, Սյորեն Կիերկեգոր?, Հենրիկ Վերգելան? եւ Ենս Պետեր Յակոբսեն?
Երկեր/Գլխաւոր գործ Պեր Գյունտ?, Տիկնիկների տուն?, Ուրվականներ?, Ժողովրդի թշնամին?, Վայրի բադը?, Հեդդա Հաբլեր? եւ Rosmersholm?
Տեսակ դրամա? եւ բանաստեղծութիւն
Մասնագիտութիւն թատերագիր, բանաստեղծ, հեղինակ, երգաթատերագիր, արուեստագէտ, բեմադրիչ, գրագէտ
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Դանեբրոգի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ? Բևեռային աստղի շքանշանի Մեծ խաչի կոմանդոր? Սուրբ Օլավի միաբանության մեծ խաչի ասպետ?
Ամուսին Սուզաննա Իմսեն?[4]
Ծնողներ հայր՝ Knud Ibsen?, մայր՝ Marichen Altenburg?
Երեխաներ Սիգուրդ Իբսեն? եւ Հանս Յակոբ Հենրիկսեն?
Կայքէջ Lua–ի սխալ՝ expandTemplate: template "ref-no" does not exist։
Ստորագրութիւն
Henrik Ibsen's signature.png

Հենրիք Իպսեն (20 Մարտ 1828(1828-03-20)[1][2], Շիեն, Էստլանն, Նորվեկիա[1] - 23 Մայիս 1906(1906-05-23)[1][2], Քրիստիանիա, Նորվեկիա[1]), XIX դարու նորվեկացի թատերագիր[5], եւրոպական «նոր տրամայի» հիմնադիր, բանաստեղծ եւ հրապարակագիր։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Իպսեն ծնած է հարուստ ընտանիքի մը մէջ։ Շուտով անոր հայրը սնանկանայ ու ընտանիքին նիւթական վիճակը կը վատանայ: Տակաւին 15 տարին չբոլորած` Իբսեն կը ստիպուի աշխատիլ:

1844-1850 տարիներուն կը սկսի եւ բուռն թափով կը ծաւալէ գրական գործունէութիւնը:

Իպսենի առաջին շրջանի գրութիւնները եւ յատկապէս կանուխ տարիներու բանաստեղծութիւնները կ՛արտայայտեն հասարակական վերելքի այն տրամադրութիւնները, որոնք կը տիրէին ազգային զարթօնքի ընթացքի մէջ գտնուող Նորվեկիոյ մէջ, յատկապէս` այդ երկրի երիտասարդութեան:

Իպսենի պատանեկութեան տարիներուն Նորվեկիան արդէն կը դառնար դրամատիրական զարգացած երկիր, ուր քաղքենիական յարաբերութիւնները յաճախ սուր ընդհարումներու մէջ էին «ամէնէն հիւսիսային» այդ ժողովուրդի դարաւոր բարքերուն ու սովորութիւններուն հետ:

Այս բոլորը իրենց արտացոլացումը կը գտնեն նաեւ նորվեկեան գրականութեան մէջ:

Ստեղծագործական կեանքի առաջին շրջանի (1849-1863) թատերախաղերով Իբսեն կը յայտնուի իբրեւ ջերմ հայրենասէր։

Գործեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Պուպրիկի մը տունը»,
  • «Ուրուականներ»,
  • «Վայրի բադը»,
  • «Կինը ծովէն»:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]