Հատապտղային Բոյսեր

Jump to navigation Jump to search
Չորս պտուղ, որոնք իսկական հատապտուղներ են:

Հատապտղային բոյսեր` վայրի և մշակուող բազմամեայ բոյսեր են (թուփեր, կիսաթուփեր, խոտաբոյսեր), որոնցմէ կը ստացուի ուտելի, հիւթալի, չբացուող, բազմասերմ պտուղներ։ Հայաստանի մէջ կը մշակուին ելակ, չիչխան, տտենի, թթենի, բռինչ, շամբուկ, արոսենի, սնձենի, հապալասենի, սզնենի, ալոճենի, հաղարջենի, ժոխենի, մոշենի, մոռի, մորենի, մշենի, մնձենի, կոկռոշենի։

Հայաստանի մէջ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Այստեղ ցուցադրուած են քանի մը հատապտղային պտուղներ:

Հայաստանի Վանաձորի, Լորիի, Նոյեմբերեանի, Իջևանի, Դիլիջանի, Տաւուշի, Կապանի անտառներուն մէջ կ'աճին մորիի, մոշենիի, ելակի, հաղարջենիի և կոկռոշենիի տարբեր տեսակներ։ Կը բազմանան աճողական արտադրողական ձեւերով։

Նշանակութիւն եւ կիրառում[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հատապտուղները կը պարունակեն գործարանական թթուներ, հանքային աղեր, շաքարներ, կենսանիւթեր, բուրաւէտ նիւթեր։ Կ'օգտագործուին թարմ և վերամշակուած (խիւս, հիւթ, ռուփ, ցքի, օշարակ, դոնդող, անուշ) հրուշակեղէնի և զովացուցիչ ջուրերու արտադրութիւններուն, իսկ որոշ տեսակներ՝ բժշկութեան մեջ։

Խոնավասր են, ջերմութեան նկատմամբ պահանջկոտ չեն։ Բերքատվութիւնը համեմատաբար բարձր է։ Հայաստանի մէջ՝ Ատեփանավանի, Կիրովականի, Նոյեմբերեանի, Իջևանի, Դիլիջանի, Շամշադինի, Ղափանի անտառներուն մէջ կ'աճին մորիի, մոշենիի, ելակի, հաղարջենիի և կոկռոշենիի լաւագոյն տեսակներ։

Ամենատարածուած հատապտուղ մշակաբոյսեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Մշակուող
  • Ելակ
  • Հաղարջենի
  • Ազնուամորի
  • Փշահաղարջենի
  • Հապալասենի
  • Չիչխան
  • ցախկեռասենի
  • Վայրի
  • Մորի
  • Հապալասենի[1]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Исачкин А. В. Сортовой каталог ягодных культур России. — М: ООО «Издательство Астрель»։ ООО «Издательство АСТ», 2003. — 413 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-17-018485-9.
  • Лесные ягоды в саду и огороде. Практическое пособие. — Ростов н/Д։ изд-во «Проф-Пресс», 2001. — 192 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-88475-443-4