Jump to content

Ժոզէֆ Տիւքրօ

Ժոզէֆ Տիւքրօ
ֆրանսերէն՝ Joseph Ducreux[1]
Ծնած է 26 Յունիս 1735(1735-06-26)[2][3][4][…]
Ծննդավայր Նանսի, Լոթարինգիա[5][6]
Մահացած է 24 Յուլիս 1802(1802-07-24)[2][3][4][…] (67 տարեկանին)
Մահուան վայր Փարիզ[5][6] և Սեն Դենի[7]
Քաղաքացիութիւն  Ֆրանսա[8]
Երկեր/Գլխաւոր գործ Self-Portrait in a Mocking Pose?
Տեսակ դիմապատկեր[6]
Մասնագիտութիւն գեղանկարիչ, գծագրող, նկարիչ-փորագրող, դիմանկարիչ և պաստելիստ
Ծնողներ հայր՝ Charles Ducreux?, մայր՝ Anne Ducreux, née Béliard?
Երեխաներ Ժիւլ, Ռոուզ-Ատելաիտա Տիւքրօ

Ժոզէֆ Տիւքրօ (ֆրանսերէն՝ Joseph Ducreux) (26 Յունիս 1935 - 24 Յուլիս 1802, Փարիզ), ֆրանսացի նկարիչ, դիմանկարիչ:

Կենսագրութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է նկարիչի ընտանիքի մէջ։ Նախ նկարել սորված իր հօր մօտ: 1760 թուականին տեղափոխուեր է Փարիզ, ուր շուտով յայտնի դարձեր է իր դիմանկարներով: Սորված է Մորիս Քանթեն տե Լաթուրի մօտ: 1769 թուականին ուղեւորուեր է Վիեննա` Լիւտովիքի եւ կայսրուհի Մարի Անտուանէթի հարսանիքէն առաջ վերջինիս դիմանկարը նկարելու համար: Աշխատեր է նաեւ Լուի XVI-ի պալատին մէջ, որու դիմանկարներէն մէկի համար միապետից ստացեր է պարոնի տիտղոս:

Նաեւ նկարեր է թագաւորի վերջին դիմանկարը Ֆրանսական յեղափոխութեան ժամանակ անոր գլխատումէն առաջ: Ինքը` նկարիչը, այդ յեղափոխութեան իրադարձութիւններու ժամանակ մեկներ է Լոնտոն, բայց 1793 թուականին վերադարձեր է եւ հաստատուեր Փարիզ` նկարիչներու եւ երաժիշտներու համար մեծ սալոն հիմնելով: Մահացեր է Փարիզէն Սեն-Տենի ճանապարհին:

Ժոզէֆ Տիւքրօն յայտնի է իր դիմանկարները ստեղծելով դիմագրութեան հանդէպ յատուկ ուշադրութեամբ: Նկարեր է քանի մը ինքնանկարներ, որոնց վրայ պատկերած է ապրումներ եւ իրավիճակներ, ի թիւս նաեւ` յօրանջումը:

Ժոզէֆ Տիւքրօն ունեցեր է քանի մը երեխաներ: Անոր մեծ որդին` Ժիւլը, եղեր է նկարիչ եւ հետիոտնի կապիթան: Զոհուեր է Ժեմափի ճակատամարտին: Անոր մեծ դուստրը` Ռոուզ-Ատելաիտա Տիւքրօն, նոյնպէս նկարչուհի դարձեր է:

Գործունէութիւն[9]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Տիւքրօ (Ducreux) մասնագիտացած էր դիմանկարչութեան մէջ: Թէեւ 1760-էն սկսեալ ան իր գործերը ցուցակագրած էր ցանքի ձեւով, սակայն հազուադէպօրէն ստորագրած է իր նկարները: Հետեւաբար, անոր գործերէն շատերը կրնան սխալմամբ վերագրուած մնալ այլ արուեստագէտներու:

Ան իր վաղ շրջանի դիմանկարները իրագործած է փաստէլով (pastel), ներառեալ արուեստասէրներ՝ Փիէռ-Ժան Մարիէթի (Pierre-Jean Mariette), Քոմթ տէ Քէյլիւսի (Comte de Caylus) եւ Անժ-Լորան տը լա Լիվ տը Ժիւլիի (Ange-Laurent de la Live de July) դիմանկարները: Արուեստի պատմաբանները ենթադրած են, թէ այս գործերը թերեւս Տը Լա Թուրի (De La Tour) գործերուն կրկնօրինակումներն են եւ ոչ թէ բնագիրներ, եւ թէ անոր գործերուն նմանութիւնը Տը Լա Թուրի ոճին կը բխի կանուխ շրջանի այս կրկնօրինակման փորձառութենէն:

Տիւքրօ ծանօթ է իր բազմաթիւ ինքնանկարներով, զորս ստեղծած է 1767-ին իր ամենավաղ ծանօթ «Ինքնանկար իբրեւ երիտասարդ»ին եւ 1798-ի «Ինքնանկար բնական երկար մազերով»ին միջեւ ինկած ժամանակահատուածին: Ան իր ինքնանկարներէն շատերը ներկայացուցած է ամէնամեայ «Սալոն» (Salon) ցուցահանդէսին, ուր անոնք յաճախ արժանացած են քննադատութեան եւ ծաղրանքի՝ անոնց մէջ որդեգրուած չափազանցուած ու արտասովոր կեցուածքներուն եւ դէմքի արտայայտութիւններուն պատճառով: Այս ինքնանկարներէն մէկուն մէջ (1783), ան ինքզինք պատկերած է մեծ յօրանջի մը պահուն (Կէթիի Կեդրոն, Լոս Անճելըս): Մէկ այլ գործի մէջ՝ «Արուեստագէտին ինքնանկարը իբրեւ ծաղրող» (շուրջ 1793, Լուվր), արուեստագէտը բարձրաձայն կը խնդայ եւ մատով կը նշէ դիտողը[10]:

Այս ինքնանկարներով Տիւքրօ փորձեց ձերբազատիլ աւանդական դիմանկարչութեան կաշկանդումներէն: Անոր հետաքրքրութիւնը դիմագիտութեան (physiognomy) հանդէպ — այն համոզումը, թէ մարդու արտաքին տեսքը, նմանաւանդ դէմքի ձեւն ու գիծերը կրնան բացայայտել անոր ներքին նկարագիրը — ազդեցութիւն ունեցաւ իր տաքուկ եւ ինքնատիպ գործերը ստեղծելու ընթացքին: Օրինակի համար, անոր «Զգուշաւորը» (շուրջ 1790) դիմանկարը կը պատկերէ երկչոտ դէմքի արտայայտութեամբ մարդ մը, որ մատը սեղմած է բերնին՝ իբրեւ զգուշութիւն կամ խոհեմութիւն խնդրելու նշան[11]:

Իրենց արտասովոր մարմնական լեզուով եւ արտաքին տեսքով՝ այս դիմանկարները կը հրաւիրեն 17-րդ դարու հոլանտական եւ ֆլամանական պարոքքօ նկարչութեան կենսասէր «տրոնի»ները (tronies — դէմքի արտայայտիչ ուսանողական նկարներ) կամ ժամանակակից աւստրիացի քանդակագործ Ֆրանց Քսավիէր Մեսերշմիտի (Franz Xaver Messerschmidt, 1736–1783) «նկարագրի գլուխները», որոնցմէ որոշ կիսանդրիներ ծայրահեղ արտայայտութիւններով ինքնանկարներ էին:

Պատկերասրահ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. ↑ Union List of Artist Names
  2. 1 2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  3. 1 2 Joseph Ducreux
  4. 1 2 Joseph Ducreux — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
  5. 1 2 Grove Art Online / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 1998.
  6. 1 2 3 RKDartists
  7. ↑ Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
  8. ↑ KulturNav — 2016.
  9. ↑ (անգլերեն) Joseph Ducreux, 2026-07-20, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Joseph_Ducreux&oldid=1365070206, վերցված է 2026-08-03
  10. ↑ White, Don Frederic Anthony (1793). "Portrait de l'artiste sous les traits d'un moqueur". Louvre Museum Official Website (in French). Retrieved 27 November 2010.
  11. ↑ "European & American Art". Spencer Museum of Art. Archived from the original on 1 September 2006. Retrieved 27 November 2010.

Արտաքին յղումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Ժոզէֆ_Տիւքրօ&oldid=253132» էջէն