Դիմակաւոր Խոլահաւ

Jump to navigation Jump to search
Դիմակաւոր Խոլահաւ
Atobá.jpg
Starr 080606-6808 Coronopus didymus.jpg

Կապտադէմ Խոլահաւ, դիմակաւոր խոլահաւ (լատ.՝ Sula dactylatra) թռչուն մըն է խոլահաւերու ընտանիքէն, կ'ապրի արեւադարձային ծովերուն մէջ։

Նկարագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Դիմակաւոր խոլահաւը սպիտակ թռչուն մըն է՝ թեւերու սեւ ծայրերով, սեւ պոչով եւ դէմքին մութ գոյնի դիմակով։ Էգը եւ արուն կը տարբերին անով, որ արուին կտուցը դեղին է, իսկ էգինը` կանաչադեղնաւուն։ Երիտասարդ թռչուններուն գլուխը եւ ստորին մասը նարնջագոյն են, իսկ անոնց մարմինն ու վիզը ճերմակ են։ Դիմակաւոր խոլահաւին մարմինին երկայնքը 75-էն 85 սմ է, թեւերուն բացուածքը՝ 160-էն 170 սմ, կշիռքը՝ 1,2-էն 2,2 քկ[1]։ Խոլահաւերու (Sula) ընտանիքին ամէնէն մեծ տեսակն է։ Ծովուն մէջ թռչունը լռակեաց է, բոյնին մէջ անիկա սուր է եւ ողջոյնի սուլիչ կոչ մը կ'արձակէ։

Դիմակաւոր խոլահաւին թռիչքը կը բնութագրուի թեւերու ուժեղ, համաչափ թափահարումներով. անիկա անընդհատ կը սաւառնի։ Սովորաբար կը թռչին 7 մեթրէն աւելի բարձրութեան վրայ, թռիչքը արագ է եւ կրնայ հասնիլ մինչեւ 70 քմ/ժ արագութեան[1]։

Տարածութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Դիմակաւոր խոլահաւը տարածուած է աշխարհի արեւադարձային ովկիանոսներուն մէջ: Տարածագօտին կը տարածուի հարաւի մէջ՝ մինչեւ Աւստրալիա, Հարաւային Ափրիկէ եւ Հարաւային Ամերիկա, հիւսիսի մէջ՝ մինչեւ Մեքսիքական ծոց եւ Միացեալ Նահանգներու հարաւ-արեւելք: Տարածագօտին, հաւանաբար, կապուած է թռչող ձուկերու տարածագօտիին հետ[2]։ Այս տեսակին հազուադէպօրէն կարելի է հանդիպիլ Արեւմտեան Եւրոպայի մէջ:

Suladactfam3.jpg

Թռչնաբաններու միջազգային միութիւնը կ'առանձնացնէ չորս ենթատեսակ.

Թռչուններ բնադրող գաղութները կը գտնուին արեւադարձային կղզիներու մէջ՝ օղակղզիներուն մէջ, որոնք սովորաբար կը գտնուին ցամաքամասին ափերէն հեռու։ Ամէնէն շատ կ'ապրին Լորտ Հաու կղզիին մէջ[3]։

Վարքագիծ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Kure Masked Booby juveniles.jpg

Դիմակաւոր խոլահաւը հիանալի սուզորդ մըն է, որ մեծ արագութեամբ կը սուզուի ջուրին տակ։ Կը սնանի գլխաւորաբար փոքր ձուկերով, ինչպէս՝ թռչող ձուկերով։ Իբրեւ կանոն, անոնք իրենց որսը կուլ կու տան դեռ ջուրին տակ գտնուած ատեն[4]։

Բազմացում[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Դիմակաւոր խոլահաւը բոյն կը շինէ փոքր գաղութներու մէջ։ Ան 1-2 ճերմակ ձու կը դնէ մերկ աւազոտ գետին վրայ։ Երկու ծնող թռչուններն ալ ձուերուն վրայ թուխսի կը նստին 45 օր՝ զանոնք ծածկելով իրենց ոտքերուն թաղանթներով։ Դրուած երկու ձուերէն սովորաբար միայն մէկը կ'աճի։ Եթէ երկուքն ալ աճին, ապա քանի մը օր առաջ դուրս եկած ճուտիկը բոյնէն դուրս կը մղէ միւս ձուն։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 Higgins, P. 763.
  2. Higgins, P. 763
  3. Higgins, P. 764
  4. Higgins, P. 766

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Marchant, S.; Higgins, P.G., eds. (1990). "Sula dactylatra Masked booby". Handbook of Australian, New Zealand & Antarctic Birds. Volume 1: Ratites to ducks; Part B, Australian pelican to ducks. Melbourne, Victoria: Oxford University Press. pp. 763–72. ISBN 0-19-553068-3