Jump to content

Բջնի

Գիւղ
Բջնի
Երկիր  Հայաստան
Մարզ Կոտայքի մարզ
Գիւղապետ Արմէն Մաթէոսեան
Տարածութիւն 42.81 քմ²
ԲԾՄ 1550±1 մեթր
Պաշտօնական լեզու հայերէն
Բնակչութիւն 2547 մարդ (2011)[1]
Խտութիւն 70.3 մարդ/քմ²
Ազգային կազմ Հայեր,
եզիտիներ
Կրօնական կազմ Հայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականուն բջնեցի
Ժամային գօտի UTC+3

Բջնի, Հայաստանի պատմական հին բնակավայրերէն է։ Պարսպապատ բերդաքաղաք, անիկա Պահլաւունիներու տոհմին միջնաբերդն էր եւ հայ եկեղեցւոյ եպիսկոպոսական չորս մեծ աթոռներէն մէկը[2]։ Գիւղ Հայաստանի հանրապետութեան Կոտայքի մարզին մէջ, մարզի կեդրոնէն 14 ք.մ. հարաւ-արեւմուտք։ Կը գտնուի Այրարատեան նահանգի Նիգ գաւառին մէջ, Հրազդան գետի ափին, Հրազդան քաղաքէն 13 ք.մ. հեռաւորութեան վրայ։ Յայտնի է իր հանքային ջրով եւ շատ Պատմամշակութային յուշարձաններով։

Նախնիներուն մէկ մասը այստեղ հաստատուած են 1915-1920 թուականներուն, հին Պայազէտի Արծափ գիւղէն, Վանէն եւ Պոլսէն։

Բջնիի ազգաբնակչութեան փոփոխութիւնը.[3]

Տարի 1829 1873 1931 1959 1970 1979 1989 2001 2004
Բնակիչ 364 1056 2074 1589 1918 1738 2393 2882 2889

Բնակչութիւնը կը զբաղի անասնապահութեամբ, դաշտավարութեամբ եւ թռչնաբուծութեամբ։

Պատմամշակութային կառոյցներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Բջնիի կեդրոնը կը գտնուին՝ Սուրբ Գէորգ (13-րդ դար) եւ Սուրբ Աստուածածին (1031 թ.) եկեղեցիները, իսկ հիւսիս-արեւելեան կողմը՝ Սուրբ Սարգիս եկեղեցին (7-րդ դար

Պատմական ակնարկ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Բջնին Հայաստանի հանագոյն բնակավայրերէն է։ 1-ին անգամ անոր մասին կը յիշատակէ պատմիչ Ղազար Փարպեցին։ Բջնեցի Աթիկ քահանան հայոց սպարապետ Վահան Մամիկոնեանի հաւատարիմ զինակիցներէն էր։ 11-րդ դարուն Բջնին իր շրջակայքով կ՛անցնի Պահլաւունիներու իշխանական տոհմին։ Այդ ժամանակ ալ, Յովհաննէս-Սմբատ թագաւորի հրամանով կը դառնայ եպիսկոպոսանիստ աւան։ 1066 թուականին կաթողիկոսական ընտրութիւնները տեղի ունեցած են Բջնիի մէջ։ 13-րդ դարու սկզբնաւորութեան Բջնին կ՛անցնի Զաքարեան հայ իշխաններու տնօրինութեան։ 1387-88 թթ. գիւղը կ՛ենթարկուի Լենկթեմուր աւերածութեան։ 1673 թ.-ին այստեղ իջեւանած է Ֆրանսացի ճանապարհորդ Շարդէնը։ 1770 թ.-ին Բջնի այցելած է նաեւ ճանապարհորդ Տուրնեֆորը։ Միջին դարերուն Բջնին հայ գրչութեան կարեւորագոյն կեդրոններէն էր։ Մեզի հասած՝ 12-17 դդ. այնտեղ ընդօրինակուած հայերէն մի քանի ձեռագիրներ։ Ըստ տեղեկութիւններու Բջնիի բերդը կառուցած են Պահլաւունիները՝ 11-րդ դարուն։ Բջնիի միջնադարեան ճարտարապետութեան զարդը գիւղի կեդրոնը գտնուող Սուրբ Աստուածածին եկեղեցին է, որ կառուցուած է Գրիգոր Մագիստրոսի պատուէրով՝ 1031 թ.։ Եկեղեցիին պատերուն կան վիմափոր արձանագրութիւններ։ Վերանորոգուած է 1947 թ.։

Արտաքին յղումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքները
  2. Բջնի Եւ Պահլաւունիներու Տոհմը
  3. «Հայաստանի հանրապետութեան բնակավայրերի բառարան, էջ 49»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2014-09-12-ին։ արտագրուած է՝ 2014 Ապրիլ 12 

Կաղապար:Կոտայքի մարզ