Արեւ (թերթ)
| Արեւ Արև | |
|---|---|
| Տեսակ | օրաթերթ[1] |
| Լեզու | հայերէն |
| Խմբագիր | Երուանդ Օտեան[1] |
| Հիմնադրուած է | 1908[1] |
| Գրասենեակ | Աղեքսանդրիա, Եգիպտոս[1] |
Արեւ, օրաթերթ։ Լոյս տեսած է 1908-ին, Աղեքսանտրիոյ մէջ։ Խմբագիր՝ Երուանդ Օտեան։ 22-րդ համարէն փոխանցուած է «Եգիպտոսի հայոց հրատարակչական ընկերութեան»:
Հրատարակած է նիւթեր եգիպտահայ գաղութի, Արեւմտեան Հայաստանի եւ Անդրկովկասի հայ իրականութեան մասին. տպագրած է միջազգային լուրեր, տեղեկութիւններ Թուրքիոյ, Եգիպտոսի եւ արաբական այլ երկիրներու կեանքէն։ Անդրադարձած է երիտթուրքերու քաղաքականութեան։ Գրական բաժնին մէջ ներկայացուցած է Երուանդ Օտեանի պամֆլէթները (երգիծագիրները)՝ «Առտուան սուրճի տեղ» ընդհանուր խորագրին տակ։ Թղթակցած են Լ. Մկրտիչեան, Բ. Շահբազ, Վ. Մալէզեան, Վ. Թէքէեան, Ա. Ճիգմէճեան եւ ուրիշներ։ 1909-ի Յունուարին, 91-րդ թիւէն ետք միանալով «Լուսաբեր»-ին՝ դարձաւ «Լուսաբեր-Արեւ»[2]։
«Արեւ» անունով պարբերականը շարունակեց լոյս տեսնել 1915 թուականէն սկսեալ՝ Եգիպտոսի Աղեքսանտրիա քաղաքին մէջ։ Անիկա 1921 Հոկտեմբեր 7-էն սկսեալ հրատարակուեցաւ իբրեւ Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան Եգիպտոսի շրջանակի պաշտօնաթերթ[3]։
Պատմութիւն[4]
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Պարբերականը 1924 թուականէն սկսեալ կը հրատարակուի Գահիրէի մէջ։ «Արեւ»ը 1970-ականներու վերջերէն մինչեւ այսօր կը շարունակէ տպագրուիլ Հայ Ազգային Հիմնադրամի միջոցներով։ Առաջին տնօրէն-խմբագրապետը Վահան Թէքէեանն է, իսկ արտօնատէրը՝ Լեւոն Մկրտիչեանը։ Լրագիրը հրատարակուած է 2 եւ 4 էջերով, շարուածքի չափերն են՝ 58 x 40 սմ։
Գահիրէի ՀԲԸՄ-ի «Սաթենիկ Չագըր» հիմնադրամի միջոցներով, «Արեւ»ի 1915-2000 թուականներու թուայնացուած տարբերակը 2010 Յուլիսին, Գահիրէի ՀԲԸՄ-ի վարչութեան որոշումով, Հայաստանի Ազգային Գրադարանին յանձնած է ՀԲԸՄ-ի Եգիպտոսի շրջանակային յանձնաժողովի ատենապետ տիար Պերճ Թերզեանը։ Պարբերականը Եգիպտոսի միակ հայաթերթն է եղած, որ օրը օրին ներկայացուցած է ՀԲԸՄ-ի գործունէութիւնը։
Խմբագիրներ՝ Վահան Թէքէեան, Միքայէլ Կիւրճեան, Լ. Մկրտիչեան, Հ. Յակոբեան, Հ. Պօղոսեան, Յովհաննէս Սեքսենեան, Օննիկ Մահտեսեան, Յակոբ Փափազեան, Յակոբ Արամեան, Պետրոս Տեփոյեան, Նուպար Պէրպէրեան, Էտմոնտ Կոտալազեան, Աւետիս Եափուճեան։
Լայն տեղ յատկացուցած է յատկապէս եգիպտահայութեան եւ ընդհանրապէս սփիւռքահայութեան հետաքրքրող ազգային ու միջազգային հարցերուն, լուսաբանած է Հայկական Հարցը, տպագրած է բանասիրական, պատմական, գիտական, առողջապահական, մանկավարժական, մարզական եւ այլ նիւթեր, ինչպէս նաեւ բանաստեղծութիւններ ու պատմուածքներ՝ հայ եւ օտար հեղինակներէ։ «Արեւ» պայքարած է Դաշնակցութեան արկածախնդրական քաղաքականութեան դէմ սփիւռքի մէջ, լուսաբանած է Խորհրդային Հայաստանի մշակութային, գիտական եւ ճարտարարուեստական բարգաւաճումը։ Համաշխարհային Բ. պատերազմի տարիներուն հանդէս եկած է խորհրդային ժողովուրդի արդարացի պայքարի պաշտպանութեամբ։ Ետպատերազմեան շրջանին աշխոյժօրէն մասնակցած է հայրենադարձութեան կազմակերպման աշխատանքներուն։ Զօրավիգ կանգնելով հանդերձ Խորհրդային Հայաստանին՝ «Արեւ», հետեւելով իր կուսակցութեան քաղաքական գծին, որոշ հարցերու մէջ վերապահ դիրք բռնած է համայնավար գաղափարախօսութեան հանդէպ։
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- 1 2 3 4 Հայկական սովետական հանրագիտարան / խմբ. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2000.
- ↑ (հայերեն) Արև (թերթ), 2025-11-08, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D4%B1%D6%80%D6%87_(%D5%A9%D5%A5%D6%80%D5%A9)&oldid=10503354, վերցված է 2026-01-20
- ↑ (հայերեն) Արև (թերթ), 2025-11-08, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D4%B1%D6%80%D6%87_(%D5%A9%D5%A5%D6%80%D5%A9)&oldid=10503354, վերցված է 2026-01-20
- ↑ (հայերեն) Արև (թերթ), 2025-11-08, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D4%B1%D6%80%D6%87_(%D5%A9%D5%A5%D6%80%D5%A9)&oldid=10503354, վերցված է 2026-01-20
Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցուած է «Հայ Սփյուռք» հանրագիտարանէն, որի նիւթերը թողարկուած են` Քրիեյթիւ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։  |