Արա Կիւլէր

Jump to navigation Jump to search
Արա Կիւլէր
թրք.՝ Ara Güler
Ara Guler.JPG
Ծնած է 16 Օգոստոս 1928
Ծննդավայր Իսթանպուլ, Թուրքիա
Վախճանած է 17 Հոկտեմբեր 2018(2018-10-17)[1] (90 տարեկանում)
Մահուան վայր Իսթանպուլ, Թուրքիա
Քաղաքացիութիւն Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Ազգութիւն Հայ
Ուսումնավայր Ազգային Կեդրոնական Վարժարան (Պոլիս)
Երկեր Բաբելոնէն Վերջ Պիտի ապրինք
Կարողութիւն Լուսանկարիչ, գրագէտ
Մասնագիտութիւն լուսանկարիչ, ֆոտոլրագրող, լրագրող
Աշխատավայր Paris Match
Հուրիեթ
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա Մշակույթի և արվեստի բնագավառում Թուրքիայի Հանրապետության նախագահի մեծ մրցանակ Լյուսի մրցանակ Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ
Կայքէջ araguler.com.tr

Արա Կիւլէր (թրք.՝ Ara Güler ծն. 16 Օգոստոս 1928 - 17 Հոկտեմբեր 2018[2], Իսթանպուլ, Թուրքիա), իսթանպուլահայ գրագէտ եւ լուսանկարիչ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կիւլէր Արա ծնած է Իսթանպուլ։ Իր ուսումը ստացած է Վիեննայի Մխիթարեան վարժարանը, ապա անցած է Կեդրոնական, որ աւարտած է 1951-ին։ Առաջին գրութիւնը գրուած է թրքերէնով եւ լոյս տեսած է «Ենի Իսթանպուլ» թերթին մէջ։ 1950-ին իր «Կաղանդի Տարօրինակ Գիշեր Մը» պատմուածքը արժանացած է մրցանակի եւ ինք դասուած է թուրք լաւագոյն նորավիպագիրներու շարքին։ Հայ գրական կալուածէն ներս կը մտնէ ժամանակ օրաթերթի միջոցաւ, եւ կու տայ պատմուածքներ Սան, Ճառագայթ եւ Հանդէս Մշակոյթի պարբերութիւններուն եւ ժամանակ եւ Մարմարա օրաթերթերու գրական էջերուն մէջ։ Արա Կիւլէր անունը այսօր ժամանակակից թուրք լուսանկարչական շրջանակներէն անցած է համաշխարհային լուսանկարչութեան պատմութեան։ Տասնեակ տարիներէ ի վեր զինք կը նկատեն աշխարհի մեծագոյն վարպետներէն, որուն գործերը կը հրատարակուին մեծագոյն հանդէսներու ( Time-Life, Paris match, der stern, Photography Annual եւ այլն) մէջ։ Անդամ նշանակուած է բազմաթիւ համաշխարհային լուսանկարչական միութիւններու։ Արժանացած է Leica-ի վարպետ տիտղոին։

Իր հայերէն պատմուածքները 1955-ին կողքի տակ մտած են «Բաբելոնէն Վերջ Պիտի Ապրինք» խորհագիրով։ Իսկ յաջորդ տարին հրատարակուած են նոյն հատորին թրքերէն թարգմանութիւնը եւ իր թրքերէնով գրած պատմուածքները։ Լուսանկարչական արուեստի լաւագոյն նմուշները նկատուող իր լուսանկարները հրատարակուած են 20-է աւելի մեծածաւալ ու շքեղ ալպոմներու մէջ։ Անոնցմէ յիշատակելի կը մնան հանրածանօթ ճարտարապետ Սինանի, համաշխարհային հռչակ վայելող գրողներու եւ արուեստագետներու, եւ հին Իսթանպուլի նուիրուած գեղատիպ հրատարակութիւնները, ինչպէս նաեւ 1990-ին, Երուանդ Կոպէլեանի եւ Սարգիս Սերովբեան աշխատասիրութեամբ լոյս տեսած Արա Կիւլէր Ոսպնեակէն Հայ Գրողներ խորագրեալ հատորը, որ կը պարփակէ իսթանպուլահայ գրողներու լուսանկարներն ու կենսագրական տուեալները։ Իր 1997-ին թրքերէն լեզուով հրատարակած «Լուսանկարներով Անատոլուի Պատմութիւնը», բեմականացած է Մէհմէտ Էսատօղուիի կողմէ, «Արայի Անատոլուի Դիւցաներգութիւնը» խորագրով։ Ստացած է 100-է աւելի մրցանակ եւ «Դարաշրջանի Լուսանկարիչ» տիտղոսը։

Հրատարակուած գոծեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արձակ էջեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Բաբելոնէն Վերջ Պիտի ապրինք-Իսթանպուլ 1995

Օտար լեզուներով[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • babilden sonra Yasayacagiz (թրքերէն, թարգմանութիւն՝ Սիրվարդ Մալխասեան)-Իսթանպուլ, 1996։ Բ. տպագրութիւն,2000)։

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պոլսոյ Մէջ Հայ Լուսանկարիչին Անունով Փողոց Վերանուանուած է

Լուսանկարիչ Արա Կիւլերի Աշխատանքները Ցուցադրուած են Փարիզի Մէջ

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]