Աղեքսանդր Ա. Ջուղայեցի

Jump to navigation Jump to search
Աղեքսանդր Ա. Ջուղայեցի
Ծնած է 17-րդ դար
Ծննդավայր Սպահան, Իրան
Վախճանած է 22 Նոյեմբեր 1714(1714-11-22)
Մահուան վայր Վաղարշապատ
Մասնագիտութիւն քահանայ
Վարած պաշտօններ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս

Աղեքսանդր Ա․ Ջուղայեցի (17-րդ դար, Սպահան22 Նոյեմբեր 1714(1714-11-22), Վաղարշապատ)։ Ամենայն հայոց կաթողիկոս, յաջորդած՝ Նահապետ Ա. Եդեսացիին։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հայոց կաթողիկոս՝ 1706 թուականէն։ Նախ եղած է՝ Նոր Ջուղայի Ամենափրկիչ վանքի, առաջնորդ (1697-1706), պաշտպանած՝ հայ եկեղեցւոյ դաւանական սկզբունքները, ընդդէմ Նոր Ջուղայի կաթոլիկ քարոզիչներուն եւ այդ առթիւ 1682 թուականին շարադրած իր «Գիրք Ատենական, Որ Ասի Վիճաբանական» գործը (հրտ. 1687)։ Հալածած է կաթոլիկութիւն ընդունած հայերը։ Ունի տպագիր ու անտիպ աշխատութիւններ ու նամակներ։ Կարեւոր են Կղեմէս ԺԱ. պապին եւ Պետրոս Մեծին ուղղուած նամակները։

Ռուսական կայսեր գրած նամակը ցոյց կու տայ, թէ՝ Աղեքսանդր Ջուղայեցին յարած է Իսրայէլ Օրիի ազատագրական գաղափարներուն, ունեցած՝ ռուսական կողմնորոշում։

Հմուտ՝ վանական կարգերուն, կաթողիկոսանալէն անմիջապէս ետք նորոգութիւններու ձեռնամուխ ըլլալով շինած է ձմրան սեղանատուն, վանքը հարստացուցած՝ կահ-կարասիով, անօթներով, սպասներով եւ ձեռք բերած՝ կալուածներ։ Այս բոլորին կողքին, գրագիտութեան որպէս սիրահար, դպրոցներ բացած է եւ ջերմապէս ջատագոված՝ մայր եկեղեցին։ Վախճանած է 22 Նոյեմբեր 1714-ին եւ թաղուած՝ Մայր Տաճարի արեւմտեան դրան աջ կողմը՝ զանգակատան տակ։

Ծանօթագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան», հ.1, էջ 253