Ֆրետերիք Շոփէն

(Վերայղուած է Ֆրետերիք Շոբեն-էն)
Jump to navigation Jump to search
Ֆրետերիք Շոփէն
Chopin, by Wodzinska.JPG
Հիմնական տվեալներ
Բնօրինակ անուն ֆր.՝ Frédéric Chopin
Ծննդեան անուն լեհ.՝ Fryderyk Franciszek Chopin
Ծնած է 22 Փետրուար 1810(1810-02-22)[1][2] կամ 1 Մարտ 1810(1810-03-01)
Ժելյազովա Վոլյա, Վարշաւայի դքսութիւն
Երկիր Լեհաստան
Մահացած է 17 Հոկտեմբեր 1849(1849-10-17)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10] (39 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսա[1]
Ժանրեր ռոմանդիգ դարաշրջանի երաժշտութիուն եւ դասական երաժշտութիւն
Մասնագիտութիւն երգահան, դաշնակահար, երաժշտութեան ուսուցիչ, տաղանդաւոր, երաժիշտ
Գործիքներ դաշնամուր
Շրջանաւարտ Ֆրետերիք Շոփէնի անուան երաժշտական համալսարան
Վարշաւայի համալսարան
Ամուսին չկա
Ստորագրություն
Ստորագրություն

Ֆրետերիք Շոբփէն (ֆր.՝ Frédéric Chopin, 22 Փետրուար 1810(1810-02-22)[1][2] կամ 1 Մարտ 1810(1810-03-01), Ժելյազովա Վոլյա, Վարշաւայի դքսութիւն17 Հոկտեմբեր 1849(1849-10-17)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10], Փարիզ[1]), լեհ յօրինող, երգահան։ Աշխարհահռչակ երաժիշտ եւ տաղանդաւոր դաշնակահար եր, սակայն չէր սիրեր համերգներ տալ։

Շոբփէն կը համարուի «ռոմանդիգ երաժշտութեան» մեծագոյն վարպետներէն մէկը։ Գրած է դաշնամուրային ստեղծագործութիւններ։ Իր մազուրկները պալատները վալսերը ճանչցուած են բոլորի կողմէ։ Ընկերը՝ Ռոպերթ Շումանը ըսած է Շոբփէնի ստեղծագործութիւնները կը նմանին «ծաղիկներով ծածկուած թնդանոթներու»։

Շոբփէնի երաժշտութեան հրաշալի հատկութիւններէն մէկը իր հասանելիութիւնն է, որ օժտուած է բացառիկ մեղեդիութեան զգացումը։ Շոբփէն ըսած է, որ իր երաժշտութեան ոգին մէկ բառով կարելի է արտահայտել լեհերէն «ժալ» բառով։

Կենսագրւթիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մանկութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Շոբփէնի հայրը՝ Նիքոլա Շոփենը, ֆրանսացի էր, որ 1787-ին երբ Շոբփէն 16 տարեկան էր գաղթած է Լոթարինգայէն։ 1810-ին Շոբփէն մկրտուած է այն եկեղեցիին մէջ, ուր իր ծնողքը պսակուած էր։ Նոյն տարուան մէջ, Շոբփէնի ընտանիքը տեղափոխուեցաւ Վարշաւա, ուր հայրը պիտի դասաւանդեր ֆրանսերէն։ Շոբփէն յաճախած է Վարշաւայի ճեմարանը 1823-1826 թուականներուն։ Շոբփէնի ընտանիքի բոլոր անդամները օժտուած էին երաժշտական յատկանիշներով։ Այսպիսով, Շոբփէնը, փոքր տարիքէն հմտացած է երաժշտութեան ասպարէզին մէջ։

Շոբփէնի առաջին դաշնամուրի ուսուցիչը եղած է Wojciech Zywny-ն։ Սակայն տաղանդաւոր Շոբփէնը շատ կարճ ժամանակի մէջ գերազանցեց իր ուսուցիչը։ 7 տարեկան երեխան սկսած եր արդէն մասնակցիլ ելոյթներու եւ ստեղծագործած եր 2 պոլոնեզներ։

Պատանեկութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մինջեւ 13 տարեկան Շոբփէնը կրթութիւնը ստացած է տունը։ 1823-ին տեղափոխուեցաւ Վարշաւայի Վարժարանը։ 1826-ին Շոբփէն հետեւեցաւ երրամսիայ երաժշտական դասընթացքներու։ 1826 թուականին Շոբփէն սկսաւ պաշտօնապէս ուսումնասիրել Էսների հետ երաժշտական յօրինումներ։ Այս դասընթացքներու ժամանակ Շոբփէն կրկին փաստեց իր տաղանդը։

1828-ին ճամբորդութեան մը ընթացքին Շոբփէն մասնակցեցաւ քանի մը համերգներու։ Տարիներու ընթացքին ան շարունակեց յօրինել եւ արժանացաւ մեծ հռչակի ոչ միայն որպէս յօրինող այլ նաեւ նուագող։ Աւելի ուշ 1830-ին Շոբփէն զգալով Լեհաստանի ողբալի վիճակը (ապստամբութիւններու պատճառաւ) եւ տեսնելով Ֆրանսաի անհոգութիւնը այս վիճակի նկատմամբ գրեց «Յեղափոխական Էդիւտը Սի մինորի մէջ։

Վերջին տարիներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Շոբփէնի փառքը կը նուազեր։ 1848-ին Փարիզի մէջ ան տուաւ իր վերջին համերգը, ապա մեկնեցաւ Լոնտոն, ուր մասնակցեցաւ քանի մը համերգի։ Շոբփէն կը տառապեր անբուժելի հիւանդութենէ, եւ այդ պատճառաւ չկրցաւ դասաւանդել։ Աղքատութեան հետեւանքով ան չէր կրնար գոհացնել իր կարիքները։ Մահացաւ 1849-ին 39 տարեկանին։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Գերմանիոյ Ազգային Գրադարան, Բեռլինի պետական գրադարան, Բավարիական պետական գրադարան եւ ուրիշներ Record #118520539 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  3. 3,0 3,1 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 Internet Broadway Database — 2000.
  5. 5,0 5,1 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú CulturalSão Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  6. 6,0 6,1 https://blog.britishnewspaperarchive.co.uk/2013/10/16/the-death-of-chopin-17-october-1849/
  7. 7,0 7,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  8. 8,0 8,1 Discogs — 2000.
  9. 9,0 9,1 filmportal.de — 2005.
  10. 10,0 10,1 (unspecified title)