Քանաան Պանանա

Քանաան Պանանա; անգլերէն՝ Canaan Sodindo Banana
Ծնած է	5 Մարտ 1936
Ծննդավայր	Esigodini, Southern Rhodesia
Մահացած է	10 Նոյեմբեր 2003 (67 տարեկանին)
Մահուան վայր	Լոնտոն, Միացեալ Թագաւորութիւն
Քաղաքացիութիւն	Զիմպապուէ
Կրօնք	Մեթոտական
Ուսումնավայր	Kansai University? և Wesley Theological Seminary?
Մասնագիտութիւն	քաղաքական գործիչ, համալսարանի դասախօս, քահանայ և դիւանագէտ
Աշխատավայր	Զիմբաբվեի համալսարան?
Վարած պաշտօններ	Զիմբաբվեյի նախագահ?
Կուսակցութիւն	Zimbabwe African National Union? և Զիմբաբվեի Աֆրիկյան ազգային միություն - Հայրենասիրական ճակատ?
Ամուսին	Ջանեթ Բանանա?

Քանաան Սոտինտօ Պանանա (անգլերէն՝ Canaan Sodindo Banana, 5 Մարտ 1936 Կաղապար:Spaced ndash 10 Նոյեմբեր 2003) Զիմպապուէի առաջին նախագահը եղած է 18 Ապրիլ 1980-էն մինչեւ 31 Դեկտեմբեր 1987-ը: Մեթոտական քահանայ ըլլալով, անոր նախագահութիւնը կը կատարէր առաւելապէս արարողակարգային գործառոյթներ, այն պարագային, երբ իր իրաւայաջորդ Ռոպերթ Մուկապէն վարչապետ էր:

Կենսագրութիւն

Պանանա ծնած է 1936-ին Եսիփեզինի համայնքային շրջանը, ներկայիս Եսիկոտինիին մօտ, Հարաւային Ռոտեզիա: Անոր ծնողքը եղած են, մայրը՝ նտեպելէ ցեղի եւ հայրը՝ Ռոտեզիա ներգաղթած սոթօ: Այդ դպրոցին մէջ կրթուած է միսիոնարներու եւ աւելի ուշ ուսանած է հաստատութեան ուսուցիչի մը քով:^[4]
1960-էն 1975-ը որպէս ներգաղթեալ բնակած է ԱՄՆ-ի մէջ:

Մահացած է 2003-ին քաղցկեղէն, Լոնտոնին մէջ:

Գործունէութիւն

Իր կեանքին ընթացքին, Պանանան միաւորեց երկրի երկու քաղաքական կուսակցութիւնները՝ Զիմպապուէի ափրիկեան ազգային միութիւնը (ZANU) եւ Զիմպապուէի ափրիկեան ժողովրդական միութիւնը (ZAPU), դարձաւ Ափրիկեան միութեան կազմակերպութեան դիւանագէտ եւ գլխաւորեց Զիմպապուէի համալսարանի կրօնական բաժինը: Անոր յետագայ կեանքը բարդացաւ սոդոմականութեան մեղադրանքով,^[5] որ Զիմպապուէի մէջ յանցագործութիւն կը համարուէր, եւ որ ինք կը մերժէր եւ որուն համար բանտարկուեցաւ:

Քաղաքական Գործունէութիւն^[6]

Վաթսունականներուն եւ եօթանասունականներուն, Պանանա-ն ակտիւ դարձաւ հակագաղութային քաղաքականութեան մէջ։ Համբիոնէն ան սկսաւ դատապարտել Ռոդեզիայի սպիտակ փոքրամասնութեան ռեժիմը եւ տարածել Սեւ Ազատագրութեան Աստուածաբանութեան ձեւ մը։

Ան հրատարակեց «Աւետարանն Ըստ Ղեթթոյի» վերնագրով գիրք մը, որ կը պարունակէր Տէրունական Աղօթքի յարմարեցուած տարբերակ մը, որ կը սկսէր. «Մեր Հայրը, Որ Ղեթթոյին Մէջ ես»։ Ան ընդունեց Քրիստոնեայ Սոցիալիստ Աստուածաբանութիւնը՝ յայտարարելով, թէ «Երբ ես տեսնեմ բարթիզանական պատերազմ, ես կը տեսնեմ Յիսուս Քրիստոսը»։

Ափրիկեան Ազգային Միացեալ Խորհուրդը (ANC)

1971 թ.՝ Ի պատասխան Բրիտանական Կառավարութեան եւ Ռոդեզիայի Վարչապետ Եըն Սմիթի միջեւ կայացած համաձայնութեան, որ կը նախատեսէր «Մեծամասնութեան Կառավարման» անցում՝ Ռոդեզիայի դէմ պատժամիջոցներուն վերջ տալու դիմաց, Պանանան, իր գործընկեր Մեթոտիստ Եպիսկոպոս Աբել Մզորեւա-ի հետ, կազմեց Ափրիկեան Ազգային Միացեալ Խորհուրդը (ANC), որը դէմ էր այդ համաձայնութեան։ Առաջարկուած հանրաքուէն ետ կանչուեցաւ, իսկ ԱԱՄԽ-ը (ANC) զարգացաւ որպէս ազգային քաղաքական կուսակցութիւն։

Չնայած Զիմպապուէի Ափրիկեան Ազգային Միութեան (ZANU)-ի Նդաբանինգի Սիթհոլէն եւ Զիմպապուէի Ափրիկեան Ժողովրդական Միութեան (ZAPU)-ի Ջոշուա Նքոմօն սկզբնական շրջանին համաձայնեցան ԱԱՄԽ-ի հետ, սակայն քանի որ ZANU-ն եւ ZAPU-ն երկուքն ալ մասնակցեցան Ռոդեզիական Քաղաքացիական Պատերազմի պարտիզանական ուժերուն, ԱԱՄԽ-ը Ռոդեզիայի մէջ միակ օրինական սեւամորթ քաղաքական կուսակցութիւնն էր, քանի որ ան մերժեց բռնութիւնը։

Պանանան պաշտօնավարեց որպէս ԱԱՄԽ-ի Փոխնախագահ 1971 թուականէն մինչեւ 1973 թուականը։

Արտաքսում Եւ Ուսում

Թէեւ Պանանան եւ ԱԱՄԽ-ը աւելի չափաւոր էին քան ZANU-ն կամ ZAPU-ն, այնուամենայնիւ անոնք շարունակեցին հալածուիլ Կառավարութեան կողմէ։ Երբ ԱԱՄԽ-ի միւս ղեկավարներէն շատերը ձերբակալուեցան, ան իր կնոջ եւ զաւակներուն հետ փախաւ Ռոդեզիայէն։

Սկիզբը ան գնաց Բոթսուանա, ուր կարճ ժամանակ մնաց բարեկամ քահանայի մը՝ Բեն Հոփքինսընի հետ։ Ապա մեկնեցաւ Ճափոն, ուր ուսանեցաւ Օսաքայի Քանսայի Համալսարանին մէջ։

Վերջապէս, 1973 թուականէն մինչեւ 1975 թուականը ան տեղափոխուեցաւ Միացեալ Նահանգներ եւ հաստատուեցաւ Ուաշինկթըն Տի.Սի.-ի մէջ։ Ան այդտեղ պաշտօնավարեց որպէս ԱԱՄԽ-ի Ներկայացուցիչ՝ Միացեալ Նահանգներու եւ ՄԱԿ-ի մօտ, եւ ուսանեց Ուեսլիի Աստուածաբանական Դպրոցին մէջ 1974-1975 թուականներուն, ուր ստացաւ Աստուածաբանութեան Մագիստրոսի աստիճանը։

Ծանօթագրութիւններ

↑ Find A Grave — 1996.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056'></a>
↑ Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818'></a>
↑ Munzinger Personen
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
↑ "Canaan Banana." Biography Resource Center Online. Gale, 2004.
↑ Mail and Guardian Zim's presidential rape scandal (անգլերէն)
↑ (արաբերեն) كنعان بانانا, 2025-05-17, https://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%83%D9%86%D8%B9%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86%D8%A7&oldid=70748901, վերցված է 2025-11-21

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q7094076_citetype_Q5535082_citetype_Q33270056_citetype_Q43229_citetype_Q107553922"_data-entity-id="Q63056">[http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=8076610_Find_A_Grave]<span_class="wef_low_priority_links">_—_1996.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a></div>-1] Find A Grave — 1996.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q13136"_data-entity-id="Q237227">[[:de:s:Brockhaus_Enzyklopädie|Brockhaus_Enzyklopädie]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q19446818|F.A._Brockhaus]],_1796.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818"></a></div>-2] Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q7094076_citetype_Q36570165"_data-entity-id="Q107343683">Munzinger_Personen<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a></div>-3] Munzinger Personen
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>

[4] "Canaan Banana." Biography Resource Center Online. Gale, 2004.

[5] Mail and Guardian Zim's presidential rape scandal (անգլերէն)

[6] (արաբերեն) كنعان بانانا, 2025-05-17, https://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%83%D9%86%D8%B9%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86%D8%A7&oldid=70748901, վերցված է 2025-11-21

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]