Տրոններով Արեան Առաքման Ծառայութիւն
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Zipline_Drone_Launch.jpg/220px-Zipline_Drone_Launch.jpg)
Տրոններով Արեան Առաքման Ծառայութիւն, Ամերիկեան բժշկական օդային անօդաչու թռչող սարքերու (ԱԹՍ) առաքման ծառայութիւն արեան պաշարներ հասցնելու համար Ռուանտայի, Ղանայի, Քոթ Տ'իվուարի, Նայճիրիայի եւ Ճափոնի[1] հիւանդանոցներուն[2]:
Ընկերութիւնը հիմնուած է 2014-ին` համահիմնադիրներ Քելըր Ռինաուտոյի (ընկերութեան գործադիր տնօրէն) եւ Քինըն Ուայրոպեքի (արտադրանքի ու ճարտարագիտութեան բաժինի ղեկավար) կողմէ:
Պատմութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Keller_Rinaudo.jpg/220px-Keller_Rinaudo.jpg)
Զիփլայնը սկզբնապէս գործած է Ռուանտայի մէջ, ուր հիմնած է բաշխիչ կեդրոն` Մուհանկա շրջանին մէջ: Այս կեդրոնական կայանէն Զիփլայնը կրցած է գործարկել իր արիւնատար անօդաչու սարքերը Ռուանտայի արեւմուտքին մէջ` անկարգելով բաշխելով արեան կենսական արտադրանքները (ներառեալ`արեան բջիջները, մակարդաբջիջները (platelet) եւ փլազման) այն հիւանդանոցներուն մէջ, որոնք լրացուցիչ պաշարներու կարիք ունին[3]:
Ռուանտայի կառավարութիւնը երկիրին արեան մատակարարման մեծ մասը վստահած է Զիփլայնին:
Ապրիլ 2019-ի դրութեամբ, ընկերութիւնը ընդլայնուած է նաեւ Ղանայի մէջ, ուր կառավարութեան անունով բժշկական պիտոյքներ կը մատակարարէ առողջապահական թիւով երկու հազար հաստատութիւններու` սպասարկելով 12 միլիոն բնակչութիւն ունեցող ամբողջ երկրին:
Զիփլայնը ներկայիս ունի երեք կեդրոն, որոնք տեղակայուած են երկիրին հարաւը (ուր բնակչութիւնը շատ աւելի խիտ է): Կեդրոններէն մէկը կը գտնուի Օմենաքոյի մէջ, մայրաքաղաք Աքրայի մօտակայքը: Չորրորդ կայանը կը սպասարկէ հեռաւոր հիւսիսային շրջանին (ուր բնակչութեան խտութիւնը ամէնէն ցածն է): Իւրաքանչիւր կայան յագեցած է 30 անօդաչու թռչող սարքերով[4]:
Արեան բաշխման ցանց
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Զիփլայնը հիմնուած է այն մտավախութենէն, որ աւելի աղքատ երկիրները, յատկապէս անոնք, որոնք հիմնուած են այնպիսի տարածքներու վրայ, ինչպիսին է ափրիկեան ցամաքամասը, հասանելի չեն այն կենսական բժշկական պիտոյքներուն, որոնք անհրաժեշտ են կեանքի գոյատեւման համար, ինչպիսիք են արեան արտադրանքները, որոնցմէ արեւմտեան երկիրները կրնան առատօրէն եւ հեզասահ կերպով օգտուիլ` իրենց բարելաւուած ենթակառուցուածքներու եւ բարեկարգ տնտեսութեան շնորհիւ[5]:
Մուհանկան լուսարձակի տակ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Հակառակ անոր որ Ռուանտան համեմատաբար աղքատ երկիր է, սակայն ան ունի համընդհանուր առողջապահական համակարգը: Ռուանտայի մէջ ճամբաները թերի են: Անոնք ունին ցեխոտ արահետներ, որոնք անձրեւոտ հիմնական երկու եղանակներուն (մէկը Փետրուարէն Յունիս եւ միւսը` Սեպտեմբերէն Դեկտեմբեր) երթեւեկը ամբողջ երկիրին մէջ կրնան դժուարացնել ու ճամբաները օրեր շարունակ դարձնել անանցելի: Այս մէկը լրջօրէն կրնայ խանգարել հիւանդանոցներու հասանելիութիւնը` կենսական նշանակութիւն ունեցող դեղամիջոցներու եւ արեան պաշարներու, որոնք անհրաժեշտ են բնական աղէտներէ տուժած մարդոց համար:
Ինթըր Զիփլայնը բաբանով (catapult) արձակուող անօդաչու համակարգ մըն է, որ ի վիճակի է անկարգելով պաշարներ տեղափոխելու հիւանդանոցներու միջեւ` միմիայն կոճակի մը հպումով, եղանակային անբարենպաստ պայմաններու մէջ նոյնիսկ: 15 վայրկեանուան ընթացքին (աւելի մօտ կայաններու պարագային) բժիշկներ կրնան ստանալ այն կենսական պիտոյքները, որոնք անհրաժեշտ են իրենց հիւանդները բուժելու համար. եւ քանի որ հիւանդանոցները կը պատուիրեն միայն այն, ինչ անհրաժեշտ է, արեան այս սահմանափակ պաշարներու վատնումը նուազագոյնի կը հասնի:
Գործելաձեւ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Ռուանտայի արեւմտուքը Զիփլայն անօդաչու սարքերը կը սպասարկեն 21 հիւանդանոցի: Ամէնէն մօտը Մուհանկայի մէջ Զիփլայնի հաստատութենէն 2,5 մղոն (4 քմ) հեռու է, ամէնէն հեռուն` 50 մղոն (80 քմ):
Արեան պաշարները կ'առաքուին Զիփլայն ընկերութեան կողմէ` Ռուանտայի առողջապահական համակարգի ճշդորոշած ճամբով: Իսկ իւրաքանչիւր հիւանդանոց կրնայ պատուիրել Զիփլայնէն (ե-նամակով, հաղորդագրութեամբ, հեռաձայնային կապով, WhatsApp-ով եւ այլն):
Պատուէրը տեղադրուելէ ետք սարքի թռիչքը գործարկողները կը ստանան եւ կը մշակեն զայն` միաժամանակ կապ պահելով հիւանդանոցին հետ` անոնց տեղեկացնելով, թէ ե՛րբ է առաքման հասնելու ժամը:
Այնուհետեւ առողջապահական պաշտօնեան կը փաթեթաւորէ առաքումը յատուկ միանգամեայ օգտագործման տուփի մը մէջ, որ կը կազմուի տեղւոյն վրայ` խաւաքարտէ տուփի մը մէջ, պղպջակային փաթեթով եւ ժապաւէնով փաթթուած, եւ` անցուած թուղթէ անկարգելի մը: Փաթեթաւորման միանգամեայ այս ձեւը ճիգ ու ժամանակ կը խնայէ. Պաշտօնեաները պէտք չունին հաւաքելու այդ բոլորը առաքման վայրերէն:
Փաթեթաւորուած ապրանքը այնուհետեւ կը տրամադրուի սարքի թռիչքի պատասխանատու պաշտօնեային, որ փաթեթը կը տանի դէպի սարք, կը նկարէ անոր QR քոտը` առաքման վայրը ստուգելու համար, եւ այնուհետեւ առաքումը կը տեղադրուի սարքին մէջ:
Յաջորդ քայլը սարքը բաբանի վրայ զետեղելն է:
Այնտեղ պաշտօնեան կ'ամրացնէ սարքին թեւերը, իսկ ուրիշ մը կը տեղադրէ մարտկոցի փաթեթը: Թռիչքի պատասխանատու պաշտօնեաները այնուհետեւ տեսողական ստուգում մը կը կատարեն քննելու եւ յայտնաբերելու համար անօդաչու թռչող սարքի որեւէ թերութիւն, ինչպէս նաեւ` վստահ ըլլալու համար, որ բոլոր շարժուն բաղադրիչները կ՛աշխատին բջիջային հեռաձայնի կիրարկումի մը միջոցով:
Այս գործընթացի ժամանակ, աւելի հեռու, կ'ըլլայ մէկ այլ թռիչքային պաշտօնեայ մը, որ կը վերահսկէ Զիփլայնի օդային երթեւեկութիւնը: Անոնք կը ղեկավարեն անօդաչու թռչող սարքերը, երբ թռչին եւ, հետեւաբար, մշտապէս կապի մէջ են Ռուանտայի օդային երթեւեկութեան իշխանութիւններուն հետ` ապահովելով թռիչքի հեզասահ ընթացքը (բան մը, որ սովորաբար տեղի կ'ունենայ անմիջապէս, որովհետեւ երկիրը իր օդային տարածքին մէջ քիչ թիւով գործուն օդանաւներ ունի): Այս պատճառով ալ ապրանքները հասնելու երկար ժամանակ չեն պահանջեր:
Թիւեր եւ իրողութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Մէկ թռիչքը կրնայ հասցնել մինչեւ երեք միաւոր արիւն (1,8 քկ կշիռք), աւելի մեծ պատուէրներու համար միաժամանակ կարելի է ուղարկել բազմաթիւ անօդաչու սարքեր:
- Զիփլայնի սարքերը ինքնավար են եւ ելեկտրական: Անոնք պէտք չունին օդաչուներու, ինչպէս նաեւ կը վերացնեն կազային արտանետումները եւ կը պակսեցնեն ապականութիւնը, որոնք կապուած են նաեւ դեղամիջոցներու տեղափոխման հետ:
- Զիփլայնի սարքերը կը թռչին 60 մղոն/ժ արագութեամբ (100 քմ/ժ) շաբթուան բոլոր օրերուն եւ ժամերուն, բոլոր տեսակի եղանակներուն (փոթորիկ, անձրեւ եւ սաստիկ կայծակ). այնպէս որ ամէնէն մօտիկ հիւանդանոցները կը հասնին 15 վայրկեանի ընթացքին, իսկ ամէնէն հեռաւորները` մէկ ժամուան ընթացքին:
- Զիփլայնի առաքումներուն մէկ երրորդը նախատեսուած է արտակարգ իրավիճակներու համար, երբ հիւանդանոցին մէջ չկայ արեան որոշակի այն արտադրանքը, որ հիւանդին կենսականօրէն անհրաժեշտ է:
- Երբ հրաման տրուի, թռիչքի պատասխանատու պաշտօնեան կ'արձակէ Զիփլայն անօդաչու սարքը: Թռիչքի ժամանակ սարքը կ'անցնի նախապէս սահմանուած ուղիէն: Սարքը կը թռչի այնքան բարձր, որ խոչընդոտներէ խուսափելու կարիք չունենայ:
- Երբ անօդաչու թռչող սարքը մօտենայ առաքման կանխորոշուած գօտիին, հիւանդանոցին հետ կապի մէջ գտնուող անհատը կը տեղեկացնէ հիւանդանոցի պատասխանատու մարդոց, որ իրենց պաշարները հասնելու վրայ են: Այնուհետեւ սարքը աստիճանաբար կը նուազեցնէ իր բարձրութիւնը, կը շրջի առաքման վայրէն քանի մը հարիւր ոտնաչափ վեր եւ կը ձգէ փաթեթը: Անկարգելը կը դանդաղեցնէ անկումը, եւ պատուէրին որեւէ այլ հարուածի դէմ կը դրուի տուփին մէջ գտնուող պղպջակային փաթեթին միջոցով: Հիւանդանոցի պատասխանատու մարդիկ դուրս կու գան` հաւաքելու իրենց պատուիրած արեան արտադրանքը` զայն օգտագործելու համար:
- Այնուհետեւ սարքը կը բարձրանայ, կը թռչի դէպի Զիփլայնի բաշխման կայան, վայրէջք կը սկսի կատարել ու մօտ 15 ոտնաչափ բարձրութեան վրայ կը բռնուի մետաղալարի վրայ եւ կը ճօճուի դէպի վայրէջքի վայր, ուր անձնակազմէն մէկը կը հաւաքէ զայն եւ կը պատրաստէ յաջորդ առաքման:
Արհեստագիտութեան եւ ապահովութեան առանձնայատկութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Մեքենային ուսուցման արհեստագիտութեան մաս կը կազմէ համակարգչային տեսողական քննութիւնը, որ կ'օգտագործուի նախաթռիչքային ստուգման ժամանակ` վստահ ըլլալու համար, որ թռչող սարքին բոլոր բաղադրիչները բնականոն կերպով կ'աշխատին, ինչ որ նուազագոյնի կը հասցնէ սխալներու հաւանականութիւնը, երբ սարքը օդին մէջ կը գտնուի:
Տեղական ենթակառուցուածքին համապատասխանելու համար, Զիփլայնի խումբը անմիջական կապի մէջ է օդանաւորդութեան իշխանութիւններուն հետ ամբողջ գործունէութեան ընթացքին` վերահսկման խումբին Զիփլայնի իւրաքանչիւր թռիչքի հետեւելու հնարաւորութիւն տալով: Զիփլայնի սարքերը կ'օգտագործեն յառաջադէմ ալկորիթմներ եւ ծրագրային փորձարկումներ` հաստատելու համար սարքին վայրը եւ վստահ ըլլալու, որ անոնք գիտեն իրենց թռիչքին ուղիներն ու ուղղութիւնները:
Թռչող սարքը ունի նաեւ ներկառուցուած յաւելեալ համակարգեր` արդիւնաւէտութիւնը բարելաւելու եւ կարեւոր բաղադրիչներու կրկնօրինակում ապահովելու համար: Թռչող սարքը ունի երկու շարժիչ: Եթէ մէկը դադրի աշխատելէ, ան կը շարունակէ թռչիլ` միւսը օգտագործելով: Սարքի ապահովութեան բոլոր յատկանիշները ինքնազօր կերպով կ'աշխատին անոր մէջ:
Արտակարգ իրավիճակներու պարագային, երբ օդանաւորդութեան իշխանութիւնները Զիփլայնէն կը խնդրեն անյապաղ պարպել օդային տարածքը ծայրայեղ օդերեւութային պարագաներուն, սարքը կ'օգտագործէ մեծ անկարգել մը, որ ինքնիրեն մեղմ վայրէջք կատարելու կարելիութիւն կ'ընծայէ:
Սարքի փխրուն ձեւը (անոր styrofoam-է շինուած պատը եւ պոչի կերպընկալէ մասերը) նախատեսուած է հարուածի ժամանակ կոտրուելու` հարուածը դիմակայելու եւ որեւէ բանի հասցուած վնասը նուազագոյնի հասցնելու համար գետնի վրայ: Այդ փխրուն մասերը նախագծուած են դիւրութեամբ փոխարինուելու համար, որպէսզի սարքը կարենայ արագ վերադառնալ իր գործին` փրկելով կեանքեր: