Վրթանէս Ասկերեան
Արտաքին տեսք
| Վրթանէս Ասկերեան | |
|---|---|
| Ծնած է | 1720[1] |
| Ծննդավայր | Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն |
| Մահացած է | 1810[1] |
| Մահուան վայր | Վենետիկ, Venetian Province, Աւստրիական Կայսրութիւն |
| Քաղաքացիութիւն |
|
| Ուսումնավայր | Ս. Ղազար կղզի |
| Մասնագիտութիւն | թարգմանիչ և բանասէր |
Վրթանէս Ասկերեան (1720[1], Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 1810[1], Վենետիկ, Venetian Province, Աւստրիական Կայսրութիւն), հայ բանասէր։
Ծնած է Կ․ Պոլիս, 1720 թուականի Մարտի 15-ին։ 1830 թուականին, զինք ուղարկած են Վենետիկ, Մխիթարեաններու Ս. Ղազար վանքը, իսկ 1743 թուականին վարդապետ ձեռնադրուած։ Վենետիկի մէջ ստանալով կրթութիւն, հմտացած է յատկապէս լատիներէնի մեջ։ Ունեցած է գրական-բանասիրական գործունէութիւն։ Կազմած է լատիներէն-հայերէն բառարաններ։ 1782-ին Վենետիկի մէջ լոյս կը տեսնէ անոր կազմած «Մշտնջենաւոր Պարզատոմար»ը։
Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ, որոնցմէ յիշատակութեան արժանի են «Իմաստասիրութիւնը» (Վենետիկ, 1825), «Պատմութիւն Հռոմէական» բազմահատոր աշխատութիւնը (1816-1817) եւ այլ թարգմանութիւններ։
Թարգմանութիւններ[3]
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Անտոն Կովդին, Փիլիսոփայութիւն։ Թարգմ.՝ Վրթանէս Ասկէրեանի։ Չորս հատորով։ Հտ. Ա, Վենէտիկ, 1750։ Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine
- Անտոն Կովդին, Փիլիսոփայութիւն։ Թարգմ.՝ Վրթանէս Ասկէրեանի։ Չորս հատորով։ Հտ. Բ, Վենէտիկ, 1750։ Արխիվացված 2016-03-05 Wayback Machine
- Անտոն Կովդին, Փիլիսոփայութիւն։ Թարգմ.՝ Վրթանէս Ասկէրեանի։ Չորս հատորով։ Հտ. Գ, Վենէտիկ, 1750։ Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine
- Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչեւ ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչեւ ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 1, Վենէտիկ, 1816։
- Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչեւ ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչեւ ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 2, Վենէտիկ, 1816։
- Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչեւ ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչեւ ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 3, Վենէտիկ, 1816։
- Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչեւ ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչեւ ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 4, Վենէտիկ, 1817։
- Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչեւ ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչեւ ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 5, Վենէտիկ, 1817։
- Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչեւ ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչեւ ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 6, Վենէտիկ, 1817։
Գրականութիւն[4]
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Հ. Բարսեղ Սարգիսեան, Երկհարւրամեայ գրականական գործունէութիւն եւ նշանաւոր գործիչներ Վենետկոյ Մխիթարեան Միաբանութեան, Վենետիկ-Ս. Ղազար, 1905, էջ 19-29։
- Ասատուր Փաշայան, Վրթանես Ասկերյանը եւ նրա թարգմանական ժառանգությունը.- «Պատմա-բանասիրական հանդես», 2005, № 3, էջ 96-102։
Աղբիւրներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Հայր Մկրտիչ Վրդ․ Պոտուրեան, «Հայ Հանրագիտակ», Պուքրէշ 1938, հատոր Բ․, էջ 229։
- 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
- ↑ Արևմտահայերեն Վիքիպեդիա — 2019.
- ↑ (հայերեն) Վրթանես Ասկերյան, 2024-03-07, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%8E%D6%80%D5%A9%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%BD_%D4%B1%D5%BD%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6&oldid=9497952, վերցված է 2026-03-24
- ↑ (հայերեն) Վրթանես Ասկերյան, 2024-03-07, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%8E%D6%80%D5%A9%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%BD_%D4%B1%D5%BD%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6&oldid=9497952, վերցված է 2026-03-24