Յակոբ Վարդովեան

Ուիքիփետիաէն
Jump to navigation Jump to search
Յակոբ Վարդովեան
Güllü Agop.jpg
Ծնած է 18 Օգոստոս 1830
Ծննդավայր Կ.Պոլիս
Վախճանած է 2 Փետրուար 1898
Վախճանի վայրը Կ.Պոլիս
Ազգութիւն Հայ
Կրօնք իսլամ
Մասնագիտութիւն Բեմադրիչ եւ դերասան
Աշխատանք Արևելյան թատրոն

Յակոբ Վարդովեան (յայտնի է որպէս Կիւլլիւ Յակոբ[1][2] (թրք.՝ Güllü Agop), 18 Օգոստոս 1830 Կ.Պոլիս - 2 Փետրուար 1898, Կ.Պոլիս), հայ բեմադրիչ, դերասան, թատերական գործիչ։ Թրքական թատրոնի հիմնադիր[1][2]։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յակոբ Վարդովեան ծնած է 1830-ին, Ստամպուլի մէջ։ 1861-1862-ններուն առաջին անգամ բեմ բարձրացած է Արեւելեան թատրոնին մէջ: Ղեկավարած է Իզմիրի երիտասարդ հայերու ստեղծած սիրողական խումբը եւ տուած է հայերէն ներկայացումներ Կետիկ Փաշայի եւ Սկիւտարի մէջ՝ Ասիական ընկերութեան հետ։ 1869-ին Կետիկ Փաշայի թատրոնին մէջ ստեղծած է Օսմանեան թատրոնը[1][3], որ 1870-ին մեծ վեզիր Ալի Փաշայի աջակցութեամբ պալատէն տասը տարիով Պոլսոյ մէջ թրքերէն ներկայացումներ տուող միակ թատրոնը ըլլալու արտոնութիւն ստացած է: 1882-ին Ապտիւ Համիտ Բ.ի հրամանով ստացած է «Մըզքայի Հումայուն» (սուլթանական հարմոն)։ Այս ընթացքին, անոր ցանկութեամբ որպէս իսլամ վերցուցած է Կիւլլիւ Յակոբ էֆենտի անունը։ Մինչեւ կեանքին վերջը ապրած է պալատին մէջ։

Կարեւոր դեր խաղացած է թուրք թատրոնի զարգացման գործին մէջ[4]:

Վարդովեանի ներկայացումները թարգմանուած են ժամանակի յայտնի գրագէտներ Էպուզզիա Թեֆիքի, Ալի Պէյի, Ռեճայիզատէ Էքրեմի, Նամք Քեմալի, Ահմետ Միտհաթ Էֆենտիի կողմէ եւ բեմադրուած են Վարդովեանի թատրոնին մէջ:

Ներկայացումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Լեյլա եւ Մեջնուն», 1869
  • «Բռնի ամուսնութիւն», 1869
  • «Թոսուն աղա», 1870
  • «Այար Համզա», 1871
  • «Հայրենիք», 1873
  • «Ժլատ Համիտը», 1873
  • «Հայր Համիտը», 1874
  • «Տնօրէնի վիճակը», 1875

Տես նաեւ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին Յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]