Մեծն Կոստանդին

Jump to navigation Jump to search
Մեծն Կոստանդին
լատ.՝ Flavius Valerius Aurelius Constantinus
0 Gaius Flavius Valerius Constantinus - Palatino.JPG
Ծննդեան անուն լատ.՝ Flavius Valerius Constantinus
Ծնած է 27 Փետրուար 274[1]
Ծննդավայր Նիշ, Սերբիա[1]
Մահացած է 22 Մայիս 337 (63 տարեկանին)
Մահուան վայր Նիկոմեդիա, Հին Հռոմ
Քաղաքացիութիւն Հին Հռոմ
Կրօնք քրիստոնէութիւն եւ հին հռոմեական կրոն
Մասնագիտութիւն քաղաքական գործիչ, զինուորական
Վարած պաշտօններ Հռոմի կայսր, հինհռոմեացի սենատոր, Բյուզանդիայի կայսր եւ pontifex maximus
Ամուսին Fausta եւ Միներվինա
Ծնողներ հայր՝ Կոնստանդիոս I Քլոր[1][2], մայր՝ Հեղինե Կոստանդնուպոլսեցի[1][3]
Երեխաներ Helena, Կոստանտինա, Կոստանս, Constantine II[4], Կոստանդիոս II եւ Crispus

Կոստանդիանոս Ա .Մեծ (լատիներէն անունը ամբողջութեամբ՝ լատ.՝ Flavius Valerius Aurelius Constantinus, 27 Փետրուար,272 Նեսս, Մյոզիա (ներկայիս Նիշ քաղաք, Սերպիա) - 22 Մայիս ,337, Նիկոմիդիա), Հռոմի կայսր։

Մայրը, Հելլէն, ծագումով յոյն էր։ Հայրը եղած է Հռոմի Կեսար եւ Արեւմուտքի փոխ Կայսր, Ք․ա․ 293 թուականին։

Կը ղրկուի արեւելք, ու կը դառնայ Տիոքլիդիանոս եւ Կալլերիոս կայսրերուն բանակներուն հազարապետը։ Հօր մահէն ետք՝ Ք․ա․ 306, զօրքին կողմէն կը հռչակուի «Օգոստոս», Կայսր, եւ տարած ներքին կռիւներուն Մակսենտիոս եւ Լիկիանոս կայսրերուն դէմ յաղթական կը հանդիսանայ։ Ք․ա․ 324 թուականին Հռոմէական կայսրութեան մենատէր - Կայրը կը դառնայ։

Ք․ա․ 313-ին, Միլանի հրովարտակով կը թոյլատրէ քրիստոնէական դաւանանքը, իսկ հետագային կը սկսի բացայայտօրէն հովանաւորել քրիստոնէութիւնը։ 330-ին, Բիւզանդիոն քաղաքին մէջ կը կառուցէ արքունիքը եւ զայն կը վերանուանէ Կոստանդնուպոլիս, որ կը դառնայ կայսրութեան մայրաքաղաքը։ Կ՛ իրականացնէ պետական կառավարման համակարգի բարեփոխումներ, օրինակ՝ կայսերական կարգի յաջորդութեան վերաբերող Տիոքլիդիանոսի Քառեակը կը փոխարինէ զաւակի/զաւակներու ժառանգութեան իրաւունքով։

Կը մահանայ 337-ին՝ մահուան մահիճին ընդունելով քրիստոնէական մկրտութիւնը։ Կոստանդիանոս կայսրը շարք մը քրիստոնէական եկեղեցիներու, այդ շարքին մէջ նաեւ Հայ առաքելական եկեղեցւոյ կողմէն դասուած է սուրբերու շարքին։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 А. Ловягин Константин Великий // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1895. — Т. XVI. — С. 63–67.
  2. 2,0 2,1 Константин Великий (Гай Флавий Валерий) // Военная энциклопедияСПб.: Иван Дмитриевич Сытин, 1913. — Т. 13. — С. 131–132.
  3. 3,0 3,1 3,2 Елена святая // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1894. — Т. XIа. — С. 598.
  4. Любкер Ф. Constantinus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 337–338.

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]