Ճոն Նաշ

Jump to navigation Jump to search
Ճոն Նաշ
անգլերէն՝ John Forbes Nash
John Forbes Nash, Jr. by Peter Badge.jpg
Ճոն Նաշը 2006 թուականին:
Ծնած է 13 Յունիս, 1928
Ծննդավայր Արեւմտեան Վիրճինիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Վախճանած է 23 Մայիս, 2015 (86 տարեկան)
Վախճանի վայրը Նիւ Ճըրսի, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Քաղաքացիութիւն Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Ազգութիւն Ամերիկացի
Կրօնք ագնոստիցիզմ
Ուսումնավայր Փրինսթոնի համալսարան
Քարնեգի տեխնոլոգիայի ինստիտուտ
Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
Մասնագիտութիւն մաթեմատիկոս, տնտեսագէտ, համալսարանի փրոֆէսօր
Աշխատավայր Փրինսթոնի համալսարան
Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակ Ջոն ֆոն Նեյմանի տեսական մրցանակ Աբելի մրցանակ Աթենքի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Էկոնոմետրիկ միության անդամ Ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերության անդամ Steele Prize for Seminal Contribution to Research
Անդամութիւն Ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[1], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն եւ Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիա
Ամուսին Ալիսիա Լոփեզ-Հարիսըն Տէ Լարտէ
Երեխաներ 2

Ճոն Ֆորպս Նաշ Ճունիոր, (անգլերէն՝ John Forbes Nash Jr., 13 Յունիս, 192823 Մայիս, 2015): Ան Ամերիկացի թուաբանագէտ մըն էր որ կատարեց հիմնական ու կարեւոր աշխատանքներ եւ միջոցարումներ Game, differential geometry եւ partial differential equations տեսականութիւններուն[2][3]: Ճոն Նաշին գործերը ու տեսականութիւնները հայթայթեցին հմտութիւն մը մարդ արարածին ամենօրեայ կեանքի ընտրութիւններուն եւ որոշումներուն մէջ:

Ճոն Նաշին գաղափարներն ու տեսականութիւնները մեծապէս կը գործածուին տնտեսութեան մէջ: Ծառայելով որպէս աւագ թուաբանագիտութիւն ուսումնասիրող Փրինսթոնի համալսարանին մէջ իր կեանքին վերջին բաժիններուն ընթացքին, Նաշ նաեւ շահեցաւ Նոպէլեան Մրցանակը 1994 թուականին ինչպէս նաեւ Ապել Մրցանակը 2015 թուականին իր տարբեր թուաբանագիտական տեսականութիւններուն համար:

Ճոն Նաշը միակ անձն է որ շահած է թէ Նոպէլեան Մրցանակը տնտեսական գիտութիւններու մէջ եւ Ապել Մրցանակը:

1959 թուականին, Ճոն սկսաւ ցուցաբերել նշաններ մտային հիւանդութիւններու եւ այս պատճառով ան քանի մը տարի մնաց հոգեբուժութեան կեդրոնի մէջ որպէսզի ստանայ բուժումը իր մտաթուլութեան հիւանդութեան: 1970 թուականէն ետք, Ճոն Նաշին վիճակը սկսաւ բարեփոխուիլ եւ անոր արտօնուեցաւ վերադառնալ իր ակադեմական աշխատանքին 1980-ական թուականներու կիսուն: Նաշին պայքարը իր հիւանդութեան հետ դարձաւ հիմնական նիւթը Սիլվիա Նասարին կենսագրութեան, ինչպէս նաեւ «A beautiful mind» ֆիլմին, որուն գլխաւոր դերասանն է Ռուսել Քրաուը որ կատարեց Ճոն Նաշին դերը:

Ճոն եւ անոր կինը՝ Ալիսիա Նաշը մահացան ինքնաշարժի արկածի ընթացքին, 23 Մայիս, 2015 թուականին, Նիւ Ճըրսի, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]