Ճոն Նաշ

Ուիքիփետիաէն
Jump to navigation Jump to search
Ճոն Նաշ
անգլերէն՝ John Forbes Nash
John Forbes Nash, Jr. by Peter Badge.jpg
Ծնած է 13 Յունիս, 1928
Ծննդավայր Արեւմտեան Վիրճինիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Վախճանած է 23 Մայիս, 2015 (86 տարեկան)
Վախճանի վայրը Նիւ Ճըրսի, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Քաղաքացիութիւն Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Ազգութիւն Ամերիկացի
Կրօնք ագնոստիցիզմ
Կրթութիւն Փրինսթոնի համալսարան և Քարնեգի տեխնոլոգիայի ինստիտուտ
Մասնագիտութիւն մաթեմատիկոս, տնտեսագետ և համալսարանի պրոֆեսոր
Աշխատաւայր Փրինսթոնի համալսարան և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
Պարգեւներ և
մրցանակներ
Տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակ, Ջոն ֆոն Նեյմանի տեսական մրցանակ, Աբելի մրցանակ, honorary doctor of the University of Athens, Էկոնոմետրիկ միության անդամ, Fellow of the American Mathematical Society և Steele Prize for Seminal Contribution to Research
Անդամություն Ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[1], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն և Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիա
Ամուսին Ալիսիա Լոփեզ-Հարիսըն Տէ Լարտէ
Երեխաներ 2

Ճոն Ֆորպս Նաշ Ճունիոր, (անգլերէն՝ John Forbes Nash Jr., 13 Յունիս, 192823 Մայիս, 2015): Ան Ամերիկացի թուաբանագէտ մըն էր որ կատարեց հիմնական ու կարեւոր աշխատանքներ եւ միջոցարումներ Game, differential geometry եւ partial differential equations տեսականութիւններուն[2][3]: Ճոն Նաշին գործերը ու տեսականութիւնները հայթայթեցին հմտութիւն մը մարդ արարածին ամենօրեայ կեանքի ընտրութիւններուն եւ որոշումներուն մէջ:

Ճոն Նաշին գաղափարներն ու տեսականութիւնները մեծապէս կը գործածուին տնտեսութեան մէջ: Ծառայելով որպէս աւագ թուաբանագիտութիւն ուսումնասիրող Փրինսթոնի համալսարանին մէջ իր կեանքին վերջին բաժիններուն ընթացքին, Նաշ նաեւ շահեցաւ Նոպէլեան Մրցանակը 1994 թուականին ինչպէս նաեւ Ապել Մրցանակը 2015 թուականին իր տարբեր թուաբանագիտական տեսականութիւններուն համար:

Ճոն Նաշը միակ անձն է որ շահած է թէ Նոպէլեան Մրցանակը տնտեսական գիտութիւններու մէջ եւ Ապել Մրցանակը:

1959 թուականին, Ճոն սկսաւ ցուցաբերել նշաններ մտային հիւանդութիւններու եւ այս պատճառով ան քանի մը տարի մնաց հոգեբուժութեան կեդրոնի մէջ որպէսզի ստանայ բուժումը իր մտաթուլութեան հիւանդութեան: 1970 թուականէն ետք, Ճոն Նաշին վիճակը սկսաւ բարեփոխուիլ եւ անոր արտօնուեցաւ վերադառնալ իր ակադեմական աշխատանքին 1980-ական թուականներու կիսուն: Նաշին պայքարը իր հիւանդութեան հետ դարձաւ հիմնական նիւթը Սիլվիա Նասարին կենսագրութեան, ինչպէս նաեւ «A beautiful mind» ֆիլմին, որուն գլխաւոր դերասանն է Ռուսել Քրաուը որ կատարեց Ճոն Նաշին դերը:

Ճոն եւ անոր կինը՝ Ալիսիա Նաշը մահացան ինքնաշարժի արկածի ընթացքին, 23 Մայիս, 2015 թուականին, Նիւ Ճըրսի, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]