Ճիւզէփփէ Մոսքաթի

Jump to navigation Jump to search
Ճիւզէփփէ Մոսքաթի
San Giuseppe Moscati.jpg
Ծնած է 25 Յուլիս 1880(1880-07-25)
Ծննդավայր Բենևենտո, Կամպանիա, Իտալիա
Մահացած է 12 Ապրիլ 1927(1927-04-12) (46 տարեկանին)
Մահուան վայր Նէափոլ, Իտալիա
Քաղաքացիութիւն Flag of Italy (1861–1946).svg Իտալիոյ Թագաւորութիւն
Կրօնք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ուսումնավայր Նեապոլի համալսարան
Մասնագիտութիւն բժիշկ, փրոֆէսօր

Ճիւզէփփէ Մոսքաթի (25 Յուլիս 1880(1880-07-25), Բենևենտո, Կամպանիա12 Ապրիլ 1927(1927-04-12), Նէափոլ), իտալացի բժիշկ, կենսաքիմիկոս, գիտական աշխատակից, համալսարանի փրոֆեսոր: 1987 թուականի Հոկտեմբերի 25-էն Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցւոյ սուրբ:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ն ծնած է 25 Յուլիսի 1880-ին Պենեւենթօ իտալական քաղաքի մէջ։ Ան ունեւոր ընտանիքի ինը զաւակներէն թիւով վեցերորդն էր։ Հայրը ականաւոր իրաւաբան էր։ Ճիւզէփփէ Մոսքաթին 4 տարեկան էր, երբ ընտանիքը տեղափոխուեցաւ Նէափոլ. իր ամբողջ հետագայ կեանքը Մոսկաթին անցուց այստեղ: Տարրական դպրոցը աւարտելէն յետոյ, 1889 թուականին ան կ'ընդունուի Վիքթոր Էմանուէլի միջնակարգ ուսումնարանը (լիցեյը), որմէ յետոյ Ճիւզէփփէ Մոսքաթին կ'ընդունուի Նէափոլի համալսարանի բժշկական կաճառը: Ան կ'աւարտէ 1903 թուականին բժշկական գիտութիւններու դոկտորի որակավորումով:

Համալսարանը աւարտելէն յետոյ Ճիւզէփփէ Մոսքաթին Նէափոլիթանական հիւանդանոցներէն մէկուն մէջ աշխատեցաւ որպէս ոչ աշխատանքային լրացուցիչ: 1906 թուականին Վեզուվի լեռան հրաբուխի ժայթքման ժամանակ անոր յանձնանարարուեցաւ ղեկավարել Թորրէ տել Կրեքօյի Torre del Greco հիւանդանոցի տարհանումը. ան փրկեց մեծ թիւով մարդկային կեանքեր՝ բազմիցս վտանգի ենթարկելով սեփական կեանքը: 1908 թուականին Ճիւզէփփէ Մոսքաթին դարձաւ Նէափոլիթանական ֆիզիոլոքիական քիմիայի բժշկական հիմնարկի օգնական: 1911 թուականին ան մեծ ներդրում ունեցաւ Նէափոլի մէջ (Cholera Քոլերա) հնդկախտ համաճարակի նահանջման գործին մէջ։ Նոյն թուականին Մոսքաթիին ընտրեցին Իտալիայի թագաւորական բժշկակավիրաբուժական ակադեմիայի անդամ:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ փորձեց կամաւոր զինուոր արձանագրուիլ, սակայն անոր մերժեցին այն բացատրութեամբ, որ իր բժշկական ունակութիւնները առաւել կարևոր են, քան կռուիլը: Այն հիւանդանոցը, ուր կ'աշխատէր Մոսքաթին պատերազմի ժամանակ, շուրջ երեք հազար վիրաւոր զինուորներ իրենց բուժումը կը ստանային անձամբ Մոսքաթիէն:

1919 թուականին Ճիւզէփփէ Մոսքաթին Նէափոլի հիւանդանոցներէն մէկուն մէջ նշանակուեցաւ որպէս գլխաւոր բժիշկ. Անոր ենթակայութեան տակ կը գտնուէին անբուժելի հիւանդները: 1922 թուականին Իտալիայի կրթութեան նախարարութեան յանձնաժողովը անոր արտոնեց, որպէսզի ազատօրէն դասաւանդէ բժշկական դարմանատան մէջ։ Իսկ 1923 թուականին իտալական կառավարութիւնը զինք գործուղեց Էտինպուրկ, ուր կ'նթանար միջազգային ֆիզիոլոքիական համաժողովը: Մոսքաթին մեծ աւանդ թողեր է շաքարախտի առաջացման խնդիրներու ուսումնասիրման գործին մէջ։ Անոր ջանքերը հիմք դարձան, որպէսզի յայտնաբերուի ինսուլինը: Մոսքաթին բժշկական «Ռեֆորմա մեթիքա» ամսագիրի գլխաւոր խմբագիրն էր:

Ըստ Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ի գործընկերներուն, ան յայտնի էր իր անձնուրացութեամբ, անշահախնդրութեամբ և խորը բարեպաշտութեամբ: Գրեթէ միշտ գումար չէր վերցներ աղքատներու բուժման համար իսկ յատուկ կարիքաւորներուն կ'օգնէր անձամբ՝ դեղատոմսի մէջ դնելով արժեթուղթեր: Մոսքաթին մոլեռանդ հաւատացեալ էր, ամէն օր սուրբ հաղորդութիւն կը ստանար: Ան կ'առաջնորդէր հիւանդներուն դէպի եկեղեցի և կը փորձէր անոնց մասնակից դարձնել եկեղեցական ծիսակարգերուն: Ատոր պատճառով ձեռք բերաւ բազմաթիւ թշնամիներ բժշկական ասպարէզին մէջ նիւթապաշտներէն և հակաքրիստոսնեաներէն:

Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ն Նէափոլի մէջ յանկարծամահ իր մահկանացուն կնքեց 1927 թուականին՝ 46 տարեկանին:

Սրբադասում[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Խորանը, որտեղ զետեղուած են Ճիւզէփփէ Մոսքաթիի մասունքները (Ճեզու Նուովո եկեղեցի, Նէափոլ): Ըստ տարածուած սովորոյթի հաւատացեալները կը սեղմեն Մոսքաթիի ձեռքը, որը պատկերուած է անոր ռելիեֆային նկարի վրայ

Մահէն երեք տարի անց՝ 1930 թուականի Նոյեմբերի 16-ին, Ճիւզէփփէ Մոսքաթիի աճիւնը վերայուղարկաւորեցին Նէափոլիթանական Ջեզու Նուովո եկեղեցւոյ մէջ։ Եւս 45 տարի անց՝ 1975 թուականի նոյեմբերի 16-ին եկեղեցին Մոսքաթիին դասեց երանելիներու շարքին: Երբ պապական եկեղեցւոյ յանձնախումբը կ'ուսումնասիրէր Ճիւզէփփէ Մոսքաթիի կեանքը, արձանագրեց, որ ան հրաշքով բժշկեր է Նեափոլիթանացի Ճիւզէթթէ Ֆուսքօյին, որ կը տառապէր քաղցկեղէն: Այնուհետեւ սկսաւ Կանոնականացումը Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցւոյ[1] գործընթացի, քանի որ, ըստ Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցւոյ, սուրբերու շարքին կարող են դասուիլ այն մարդիկ, ովքեր հրաշքով բուժումներ կը կատարեն:

Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ն սրբադասուեցաւ 1987 թուականի Հոկտեմբերի 25-ին՝ ձեռամբ Յովհաննէս Պօղոս Երկրորդ պապի, որպէս բարեպաշտ եկեղեցական անդամ, որ օգտագործեր է իր բժշկական մասնագիտութիւնը վասն քրիստոնէութեան տարածման, որպէս գթասիրտ բժիշկ ծառայեր է հիւանդներու համար և բազմիցս օգներ է կարիքաւորներուն: Եպիսկոպոսներու գերագոյն սինոդի աւարտէն յետոյ Յովհաննէս Պօղոսը այսպէս ըսաւ.

Aquote1.png Անձնաւորութիւնը, որուն մենք այսօր պէտք է աղերսենք որպէս տիեզերական եկեղեցւոյ սուրբի, հանդէս եկած է որպէս հաստատ քրիստոնեայի կատարելատիպ մարմնացում... Aquote2.png
Ճիւզէփփէ Մոսքաթիի յիշատակին նուիրուած սրահը աւանդատան ներսը: Պատերը զարդարուած են հաւատացեալներու կողմէն Մոսքաթիին ընծայաբերուած նուիրատուութիւններով

Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ի պաշտամունքի վայրը Նէափոլի Ճեզու Նուովո եկեղեցին է, ուր տեղափոխուեր է անոր աճիւնը մահէն երեք տարի անց: Որու շնորհւ սուրբի մասունքները տեղադրուերեն եկեղեցւոյ կողմային ժամատան խորանի տակ: Նախկին [[աւանդատունն ալ վերածուեր է Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ի թանգարան: Աւանդատան պատերը այսօր զարդարուած են հաւատացեալներու կողմէն Մոսքաթիին ընծայաբերուած նուիրատուութիւններով: Վերականգնուած է Մոսքաթիի սենեակ ամբողջական տեսքը: Այստեղ կը պահպանուին անոր անձնական բժշկական գործիքներն ու հանդերձանքը:

Ճիւզէփփէ Մոսքաթի ի յիշատակութեան օրը ամէն տարուայ նոյեմբերի 16 է:

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. M.M. Miller "Joseph Moscati: Saint, Doctor and Miracle-worker - статья на Catholic Education Resource Center