Համբարձում Աշճեան

Համբարձում Աշճեան;
Ծնած է	1862
Ծննդավայր	Մարաշ
Մահացած է	1938

Աշճեան Համբարձում (1862, Մարաշ - 1938), Վերապատուելի, ուսուցիչ։

Ան ծնած է 1862-ին Մարաշի մէջ, ուսանած՝ Աւետարանականներու նախակրթարանը եւ ատեն մը դերձակութիւն սորվելէ ետք՝ մտած է 1879-ին Այնթապի Գոլէճը, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1884-ին: Երկու տարի ուսուցանած է Մարաշի Աւետարանականաց վարժարանին մէջ: 1886-1889 ուսանող է Մարաշի Աստուածաբանական ճեմարանին: Տարի մը քարոզիչ՝ Ատանա, 4 տարի ուսուցիչ՝ Մարաշի Կ. Թ. Աղջկանց Գոլէճին՝ մինչեւ 1894:

1894-1896 կը դառնայ ուսանող Եէյլի Աստուածաբանական վարժարանին, Նիւ Հէյվըն (Միացեալ Նահանգներ): 1899 Յունուար 26-ին ձեռնադրուելով կը մեկնի Այնթապ իբրեւ հովիւ Ալայպէյի եկեղեցիին:

1900 Օգոստոս 7-ին կ’ամուսնանայ Օր. Եսթեր Հալէպեանի հետ, 1901-ին կը դառնայ հովիւ Այնթապի Գայաճըգ եկեղեցիին, 1906-ին ուսուցիչ Այնթապի Գոլէճին, 1907-ին հովիւ Ատանայի Աւետ. Եկեղեցիին: 1909-ին Կիլիկիոյ ջարդի ժամանակ քաջաբար կը պաշտպանէ հայոց անմեղութիւնը: 1914-ին Գոնիա կը հրաւիրուի Ճէնանեան Գոլէճին մէջ դասախօսելու եւ ժողովուրդին քարոզելու: Ընդհանուր պատերազմի եւ տեղահանութեան շրջանին երկիցս կ’աքսորուի, վեց անգամ կը բանտարկուի:

1922 Նոյեմբեր 16-ին Գոնիայի 700 որբերով եւ 100 պաշտօնեաներով ու սպասաւորներով կը մեկնի Պէյրութ, ուր կը պաշտօնավարէ Րիլիֆի Մամըլթէյնի որբանոցին մէջ եւ կը քարոզէ վրանաքաղաքին մէջ։ 1926-ին սկիզբը՝ հովիւ Լոս Անճելըսի Մասիս Հայ Աւետ. Եկեղեցիին եւ 1929 Յունուար 5էն սկսեալ Շիգակոյի Հայ Աւետ. Եկեղեցիին, ուր Դեկտ. 1932-ին կը տօնուի ծննդեան 75-րդ եւ քարոզչութեան 40-րդ տարեդարձի յոբելեանը: 1934-ին առողջական պատճառներով կը հրաժարի ու բնակութիւն կը հաստատէ Լոս Անճելըսի մէջ:

Վեր. Աշճեան 1936-ին լոյս կ’ընծայէ ՅԻՇԱՏԱԿԱՐԱՆ եօթանասնամեակի Տօնակատարութեան գրքոյկը (87 էջ), որմէ կ’իմանանք թէ «Կիլիկիոյ 1909-ի կոտորածին եւ 1915-ի հայկական ընդհ. տեղահանութեանց միջոցին Գոնիայի մէջ տեղի ունեցած դէպքերուն պատմութիւնը» գրի առած է: Հեղինակի կոչ կ’ընէ որ Թէֆլէեան եղբայրներու նման առատաձեռն անհատներ օգնեն, որպէսզի այս գործը հրապարակ ելլէ:

Աղբիւրներ

Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1938, Պուքրէշ, Հատոր Ա․, էջ 187: