Կայուն զարգացման նպատակներ

Jump to navigation Jump to search

Կայուն զարգացման նպատակները (ԿԶՆ-եր) կազմուած են ապագային վերաբերող թիրախներէն միջազգային զարգացում: Անոնք ստեղծուածեն Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան կողմէ եւ առաջ կը մղեն իբրեւ Գլոբալ նպատակներ կայուն զարգացման համար։ Անոնք փոխարինել են Հազարամեակի զարգացման նպատակներուն, որոնց ժամկէտը կը լրանայ 2015-ի վերջը։ ԿԶՆ-երը (SGDs) իրականացուելու են 2015-էն մինչեւ 2030-ը։ Կայ 17 նպատակ եւ 169 իւրայատուկ թիրախ այդ նպատակներուն համար[1]:

Կայուն զարգացման նպատակներ (ԿԶՆ), «Կայուն զարգացման 2030 օրակարգին մէջ» ներառուած 17 նպատակ, որոնք ընդունուեցան աշխարհի երկիրներու առաջնորդներու կողմէ Սեպտեմբեր 2015-ին կայացած ՄԱԿ-ի պատմական գագաթնաժողովի ժամանակ եւ պաշտօնապէս ուժի մէջ մտան 1 Յունուար 2016-էն: Առաջիկայ 15 տարիներու ընթացքին՝ առաջնորդուելով բոլորին վերաբերող այս նոր նպատակներով, երկրները կը համախմբեն իրենց ջանքերը՝ վերացնելու աղքատութիւնը իր բոլոր ձեւերով, պայքարելու անհաւասարութիւններու դէմ եւ լուծելու կլիմայի փոփոխութեան հետ կապուած խնդիրները՝ միաժամանակ հետեւելով, որ ոչ ոք անտեսուի[2]:

Նպատակներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Օգոստոս 2015-ին 193 երկիր համաձայնութեան եկան հետեւեալ 17 նպատակներու շուրջ՝ [3]

Նպատակ 1[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ոչ աղքատութեան - Ամէնուրէք վերացնել աղքատութիւնը՝ իր բոլոր դրսեւորումներով ու ձեւերով,

Նպատակ 2[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ոչ սովին - Վերացնել սովը, հասնիլ պարենային ապահովութեան եւ բարելաւուած սնուցման, խթանել գիւղատնտեսութեան կայուն զարգացումը,

Նպատակ 3[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Առողջութիւն եւ բարեկեցութիւն - Ապահովել առողջ կեանք եւ խթանել բարեկեցութիւն բոլորի համար՝ անկախ տարիքէ,

Նպատակ 4[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Որակեալ կրթութիւն - Ապահովել ներառական ու համապատասխան որակեալ կրթութիւն բոլորի համար եւ խթանել ողջ կեանքի ընթացքին ուսման հնարաւորութիւններ,

Նպատակ 5[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Սեռային հաւասարութիւն- Հասնել սեռային հաւասարութեան եւ զօրացնել բոլոր կանանց եւ աղջիկներուն,

Նպատակ 6[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մաքուր ջուր եւ առողջապահական պայմաններ - Ապահովել հասանելիութիւն եւ կայուն ձեւով կառավարել ջուրն ու առողջապահական պայմանները բոլորի համար,

Նպատակ 7[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մատչելի եւ մաքուր ներուժ- Ապահովել բոլորի համար մատչելի, յուսալի, կայուն եւ ժամանակակից ներուժի հասանելիութիւն,

Նպատակ 8[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արժանապատիւ աշխատանք եւ տնտեսական աճ - Խթանել կայացած, ներառական եւ կայուն տնտեսական աճ, լիարժէք եւ արտադրողական զբաղուածութիւն եւ արժանապատիւ աշխատանք բոլորի համար,

Նպատակ 9[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արդիւնաբերութիւն, նորարութիւն եւ ենթակառուցուածք - Ստեղծել դիմակայուն ենթակառուցուածքներ, աջակցիլ ներառական եւ կայուն արդիւնաբերութեան զարգացման եւ խթանել նորարարութիւնը,

Նպատակ 10[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կրճատուած անհաւասարութիւն - Կրճատել անհաւասարութիւնը երկիրներուն եւ անոնց միջեւ,

Նպատակ 11[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կայուն քաղաքներ եւ համայնքներ - Քաղաքները եւ մարդկային բնակավայրերը դարձնել ներառական, դիմակայուն, անվտանգ եւ կայուն,

Նպատակ 12[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պատասխանատու սպառում եւ արտադրութիւն - Ապահովել սպառման եւ արտադրութեան կայուն մոդելներ,

Նպատակ 13[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Գործողութիւն՝ ի նպաստ կլիմայի - Ձեռնարկել անյապաղ գործողութիւններ՝ պայքարելու կլիմայի փոփոխութեան եւ անոր ազդեցութիւններու դէմ,

Նպատակ 14[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կեանքը ջուրի տակ - Ապահովել ովկիանոսներու, ծովերու եւ ջրային պաշարներու պահպանութիւնը եւ կայուն օգտագործումը յանուն կայուն զարգացման;

Նպատակ 15[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կեանքը ցամաքին վրայ - Պահպանել, վերականգնել եւ խթանել ցամաքային էկոհամակարգերու կայուն օգտագործումը, ապահովել անտառներու կայուն կառավարումը, պայքարիլ անապատացման դէմ, դադարեցնել եւ շրջադարձել հողերու վատթարացումը, կասեցնել կենսաբազմազանութեան կորուստը,

Նպատակ 16[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Խաղաղութիւն, արդարութիւն եւ ամուր հաստատութիւններ - Խթանել խաղաղ եւ ներառական հասարակութիւններու կառուցումը՝ յանուն կայուն զարգացման, բոլորի համար հասանելի դարձնել արդարութիւնը, բոլոր մակարդակներուն ստեղծել արդիւնաւէտ, հաշուէտու եւ ներառական հաստատութիւններ,

Նպատակ 17[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Համագործացութիւն՝ նպատակներու համար - Ուժեղացնել կայուն զարգացման իրագործման միջոցները եւ աշխուժացնել գլոբալ գործընկերութիւնը յանուն այս նպատակի:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. «Home .:. Sustainable Development Knowledge Platform»։ sustainabledevelopment.un.org (անգլերեն)։ արտագրուած է՝ 2015-10-19 
  2. http://un.am/hy/p/sustainable-development-goal-1
  3. «The Global Goals For Sustainable Development»։ Global Goals։ արտագրուած է՝ 2 September 2015