Jump to content

Ժան-Փիեռ Մահէ

Ժան-Փիեռ Մահէ
ֆրանսերէն՝ Jean-Pierre Mahé
Ծնած է 21 Մարտ 1944(1944-03-21)[1] (81 տարեկան)
Ծննդավայր Փարիզ
Քաղաքացիութիւն  Ֆրանսա
Ուսումնավայր Արեւելեան լեզուներու եւ քաղաքակրթութիւններու ազգային հիմնարկ և Փարիզի Կաթոլիկ Հիմնարկ
Երկեր/Գլխաւոր գործ Հայաստան՝ ենթակայ դարերու փորձութիւններուն
Մասնագիտութիւն պատմաբան, արեւելագէտ, բանասէր և թարգմանիչ
Աշխատավայր Լաւալի Համալսարան և Բարձրագոյն հետազօտութիւններու գործնական դպրոց
Վարած պաշտօններ Նախագահ, Նախագահ և Արեւելեան լեզուներու Հայկական Բաժանմունքի Ամպիոն
Անդամութիւն Արձանագրութիւններու եւ գեղարուեստի կաճառ[2][3], Ասիական Ընկերութիւն, Բրիտանական Ակադեմիա[4], Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա[5] և Վրաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա[6]
Ամուսին Annie Mahé?

Ժան-Փիեռ Մահէ (ֆրանսերէն՝ Jean-Pierre Mahé), 21 Մարտ, 1944: Ֆրանսացի նշանաւոր հայագէտ, բանասէր եւ պատմաբան: Հայ միջնադարեան հեղինակներուն նուիրուած բազմաթիւ ուսումնասիրութիւններու հեղինակ։

Աւարտած է Փարիզի Սորպոն համալսարանը (1967-ին), աշակերտած է Ժ.Մենարին, Շ.Մերսիէին եւ Ֆ.Ֆէյտիին (1970–1975):

Ժան-Փիեռ Մահէ հայերէն սկսած է սորվիլ իր հայրենիքին` Ֆրանսայի մէջ:

Դասաւանդած է.

  • ԵՊՀ-ի մէջ (1975-1977),
  • Սորպոնի լատինական հիմնարկին մէջ (1967-1969),
  • Սթրասպուրկի ընկերաբանական գիտութիւններու (1969-1975) եւ այլ համալսարաններու մէջ,
  • Փարիզի ֆրանսական քոլէճին մէջ (1979-էն),
  • Սորպոնի արեւելեան ապրող լեզուներու եւ քաղաքակրթութիւններու հիմնարկին մէջ (1977-1987),
  • Բարձրագոյն ուսմանց դպրոցին 4-րդ բաժանմունքին տնօրէն (1988-էն),
  • Փարիզի Ասիական ընկերակցութեան նախագահ (2002-էն),
  • «Revue des etudes armeniennes» հանդէսին գլխաւոր խմբագիրը (1979-էն)[7]:

Ֆրանսերէնի թարգմանած է Մովսէս Խորենացիին «Հայոց պատմութիւնը»։ Թարգմանութեան հիմքը կը կազմէ Վիքթոր Լանկլուայի (Victor_Langlois) կատարած աշխատանքը, որ վերախմբագրուած եւ կատարելագործուած է Մահէի կողմէ։ Հայերէնով հրատարակուած է Գրիգոր նարեկացիին նուիրուած Մահէին գործը[8]։«Մատեան ողբերգութեան» աշխատութիւնը ան 6 տարուան ընթացքին ֆրանսերէնի թարգմանած է[9]:

Հայերէնին եւ Ֆրանսերէնին միջեւ Նմանութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մահէի համոզումով.

Հայերէնին եւ ֆրանսերէնին միջեւ կան նմանութիւններ, որոնք կ'օգնեն աւելի դիւրութեամբ կատարելու թարգմանութիւնները:
Առհասարակ այն, որ երկու լեզուներուն մէջ ալ շեշտերը կը դրուին իւրաքանչիւր բառի վերջին վանկին վրայ, կը զգանք բանաստեղծական որեւէ բնագիր թարգմանելու ընթացքին, ատիկա շատ կ'օգնէ կշռոյթը գտնելու համար: Եթէ հայերէնով տաղ մը կարդանք եւ շեշտերը լսենք, ճիշդ նոյնը պէտք է ֆրանսերէնով կրկնենք` օգտուելով բառերէն, որոնք նմանապէս վերջին վանկին վրայ շեշտադրուած կ'ըլլան:
  • 2015-ին, ՀՀ Նախագահին հրամանագիրով պարգեւատրուած է Բարեկամութեան շքանշանով[10]։
  • Պարգեւատրուած է Ֆրանսայի «Ակադեմական արմաւենիներ» շքանշանով:
  • Պարգեւատրուած է ՀՀ Մովսէս Խորենացի շքանշանով:

Պետրոս Յովհաննիսեան, Մովսէս Խորենացին օտար թարգմանութիւններով, «Էջմիածին» ամսագիր, Զ., 2010։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. Deutsche Nationalbibliothek Record #1059888351 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. (unspecified title)
  3. https://aibl.fr/academiciens-depuis-1663/
  4. Professor Jean-Pierre Mahé FBA
  5. ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա
  6. Foreign Members
  7. Պաշտօններ
  8. Գրիգոր Նարեկացին եւ իր «Մատեան ողբերգութեան» երկը = Gregoire de Narek et le livre de lamentation / Ա. Մահէ, Ժան-Փիեռ Մահէ. - Gregoire de Narek et le livre de lamentation - Երեւան։ Նայիրի, 2004. - 328 էջ։
  9. Ժան-Փիեռ Մահէ
  10. Ժ. Պ. ՄԱՀԷԻՆ ԲԱՐԵԿԱՄՈՒԹԵԱՆ ՇՔԱՆՇԱՆՈՎ ՊԱՐԳԵՒԱՏՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ