Ժագ Սայապալեան

Jump to navigation Jump to search
Ժագ Սայապալեան
Jaksayabalian.png
Ծնած է Յունիս 1888
Ծննդավայր Քոնիա, Konya Vilayet, Օսմանեան Կայսրութիւն
Մահացած է 1915[1]
Մահուան վայր Անգարա, Անգարայի Վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Ազգութիւն Հայ
Ուսումնավայր Պէրպէրեան Վարժարան
Մասնագիտութիւն լրագրող, թարգմանիչ, գրագէտ

Ժագ Սայապալեան (Փայլակ), բուն անունը՝ Յակոբ Ղազարոս Սայապալեան (ծնած.՝ Յունիս 1880, Գոնիա - սպանուած է 1915, Անգարա), Հայոց ցեղասպանութեան նահատակ գրող։ Ան սահուն կը տիրապետէր նաեւ անգլերէնին: [2]: Ան Հայ Ազգային ժողովի անդամ էր, եւ կը ներկայացնէր իր ծննդավայրը ՝ Քոնիան [3]:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1896ին յաճախած է Պէրպէրեան վարժարան, յետոյ Իզմիրի Ամերիկեան վարժարանը 2 տարի, եւ մտած առեւտրական ասպարէզ։ 1904ին անցնելով ծննդավայրը՝ 5 տարի իբր թարգման մնացած է անգլիացի հիւպատոսին մօտ, այդ ժամանակամիջոցին ալ 1 ու կէս տարի փոխանորդութիւնը վարած՝ նոյնին բացակայութեանը[4] ։ 1909ին կրկին Պոլիս անցնելով, տնօրէն նշանակուած է «Շէհպալ» հանդէսին[4]։

Փայլակի առաջին գրութիւնը՝ երգիծական կէս-երկվայրկենական, լոյս տեսած է Սուրհանդակ թերթին մէջ[4]: Յետոյ աշխատակցած է պոլսահայ թերթերու, հանդէսներու եւ տարեցոյցներու: Աշխատակցած նաեւ Մասիս թերթին՝ «Վ» ծածկանունով երեւցած ոտանաւորները տեսակ մը թղթակցութիւններ էին՝ ուղղուած անո՛ր որ իր կինը եղած է[4]։

Ժագ Սայապալեան (Փայլակ) ազգ. երեսփոխան ընտրուած էր իր ծննդավայրէն[4]:

Երկեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Առաջին սէրը» (վիպակ դպրոցական կեանքէն)
  • «Ներաշխարհ»
  • «Բոցեր եւ ընկ.» (երգիծատետր)
  • Այրիախնամ-Որբախնամի ընդարձակ Տեղեկագիրը, երբ կ՚անդամակցէր նոյն Յանձնաժողովին:
Aquote1.png Մտադիր եմ հրատարակել քերթուածներուս հաւաքածոն եւ «Հ. Հայնէի լաւագոյն էջերը», նաեւ անգլերէնէ թարգմանած Քօնընտօյլի «Մեծ Ստուերը» վէպը (Նափոլէոն)։ Գաւառի զաւակ, մասնաւոր սէր մը ունեցած եմ որսորդութեան։ Նախասիրած հեղինակներս. Ռօսթան, Լամարթին, Տը Ռէնիէ, Հայնէ, Բրիւտօմ, Սիլվէսթր եւ այն., որոնցմէ ունիմ խել մը թարգմանութիւններ[4]։
- Ժագ Սայապալեան (Փայլակ)
Aquote2.png
Aquote1.png Տուն հասնելուս, դեռ հազիւ թէ լրջօրէն տեղալու տրամադրութիւն կը ցուցնէ անձրեւը։

Հիմա պատուհանիս ապակիները կը հարուածէ ան՝ քմահաճ հովին խարազանի հարուածներով գրգռուած -կից տուող ձիու մը պէս։

Դուրսը, սարսռացնող, թանձր մութ մը կայ. երկինքին պլպլացող սիրուն լապտերներն ալ գացեր մէկիկ մէկիկ մարե՛ր է աշունը - սա բնութեան շփացած զաւակը որ տարրուան միւս երեք եղանակներէն աւելի կը սիրուի, կարծես, իր մօրմէն, հիւանդ տղու մը պէս որուն ամէն բան կը ներուի։

«Մասիս», 1902, 30 նոյեմբեր, թիւ 48, էջ 768-769
- Ժագ Սայապալեան (Փայլակ)
Aquote2.png
Aquote1.png Խեղճ տերեւներ, կը մեղքնամ ձեզի. գարուն մը, գարո՛ւն մը միայն ապրեցաք եւ ահա կը փճանաք. կը մոռնան ձեզ։ Ձեր ճակատագիրը աս է եւ ես՝ որուն համար մոռցուիլ չկայ, ձենէ տարբեր, ձենէ վեր էակ՝ կը մեղքնամ ձեզի, արգահատանքս կը շարժէք. բայց ի՜նչ ընենք, բնութեան օրէնք. մեր բախտերը տարբեր են։

Խօլ խշրտուք մը կ՚ընդհատէ զիս։ Հովի յանկարծական հոսանքէ մը մղուած այդ չոր տերեւները հողին վրայէն վեր կը ցատկեն, անգիտակից խենթ պար մը կը սկսին դառնալ օդին մէջ, դարձդարձիկ, խառն ի խուռն, ոլորապտոյտ, անկանոն ելեւէջներով ու կայտռանքներով։

Ո՜հ չարաճճիները, այդ ցատրտուքով, այդ ներդաշնակ խշրտուքով կը ծաղրեն կոր զիս, իրենց հեգնանքը կը նետեն կոր երեսիս մարդկային ինքնապաստան արգահատանքիս ի պատասխան։ Իրենց խնդուքն է ատիկա, կը փախչիմ։

«Մասիս», 1904, 27 Մարտ, թիւ 13, էջ 202-203
- Ժագ Սայապալեան (Փայլակ)
Aquote2.png

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]