Երիտասարդ ընթերցողը

Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Երիտասարդ ընթերցողը
Երիտասարդ ընթերցողը
Fragonard, The Reader.jpg
տեսակ Գեղանկար
նկարիչ Ժան Օնորէ Ֆրակոնար
տարի 1772
բարձրութիւն 81,1 սանթիմեթր
լայնութիւն 64,8 սանթիմեթր
ստեղծման վայր Փարիզ
ստեղծման երկիր Flag of France.svg Ֆրանսա
ուղղութիւն ռոքոքքօո
ժանր դիմապատկեր եւ կենցաղային ժանր
նիւթ իւղաներկ եւ կտաւ
գտնվում Է Արվեստի ազգային պատկերասրահ
հաւաքածոյ Արուեստի ազգային պատկերասրահ
սեփականատեր Guillaume Dubarry?
հիմնական թեմա Աստուածամայրն ու Որդին
կայք
A Young Girl Reading by Jean-Honoré Fragonard Ուիքիպահեստում

Երիտասարդ ընթերցողը (ֆր.՝ La Liseuse), Ժան Օնորէ Ֆրակոնարի նկարը, որը նկարուեր է մօտաւորապէս 1769 թուականին: Կը պատկանի «Արտասովոր դիմանկարներ» (figures de fantaisie) շարքին[1]՝ արտասովոր համազգեստներով մոտելներով, որոնք նկարուած են ազատ վրձնահարուածներու եղանակով:

Նկարին մէջ պատկերուած է դեղին կիտրոնի երանգով, սպիտակ նուրբ փոթօձիք հագուստով անծանօթ աղջիկ, որ նստած է կիսադէմ՝ յենուած մեծ, պատին յենած բարձին: Ձախ ձեռքը հանգիստ դրուած է արմնակալի վրայ, իսկ աջ ձեռքին կայ փոքրիկ գիրք: Մազերը մանիշակագոյն ժապաւէնով հաւաքուած են շինիոնի մէջ։ Դէմքն ու հագուստը լուսաւորուած են առջեւէն, պատին աջ կողմը կ'երեւի ստուերը: Դէմքի վարդագոյն երանգները իրեն կու տան վայելուչ նրբութիւն: Ֆրակոնարը սեւեռուն ուշադրութիւն դարձուցած է աղջկայ դէմքին, սակայն զգեստն ու բարձը դիտաւորեալ նկարուած են անփոյթ վրձնահարուածներով, իսկ փոթօձիքը ուրուագծուած է վրձինի ծայրով:

Հաւանաբար երիտասարդ ընթերցողը կը մարմնաւոր է կանացի բնութեան բնական էութիւնը: Ֆոնի մութ պատը հերոսուհիին հետ կը ստեղծէ խոր հակադրութիւն՝ ընդգծելով իր կոր մասերը եւ ուրուագիծերը, իսկ շինիոնը եւ երկարաւուն փոթօձիք պարանոցը կ'ուժեղացնեն կերպարի կանացիութիւնը: Արդեօ՞ք աղջիկը կը կարդայ զուարճանքի կամ կրթական նպատակներով, կը մնայ անհասկանալի, քանի որ գրքի բնագիրը պայմանական է:

Կառուցուածքը եւ տեսարանի տարածքը կը ձեւաւորուին արմնակալի հորիզոնական եւ պատի ուղղաձիգ գիծերով: Զգացմունքներն ու տրամադրութիւնը կը փոխանցուին գունային լուծումներով: Ֆրակոնարը ռոքոքոյի համար օգտագործեր է բնատիպ գունային կամմա՝ մեղմ, քնքոյշ երանգներով եւ ոսկեգոյն նրբերանգներով, որ թոյլ կու տայ ստեղծել ջերմութեան, հանդարտութեան եւ զգացմունքային մթնոլորտ: Կտաւի կեդրոնը տիրող դեղինը որպէս կապ կը ծառայէ յօրինուածքի տարրերու եւ կառուցուածքին միջև․ վրձինի ազատ եւ վառվռուն պատկերուած հարուածները, զգեստի ընդգծուած ծալուածքները կը կեդրոնացնեն դիտորդի ուշադրութիւնը կերպարի վրայ։ Առջեւի եւ ետեւի մասերու համար օգտագործուած վրձինի հարուածներու տարբեր թեքնիքները կ'ուժեղացնեն կտաւի խորութիւնը[2]:

Աշխատանքը կը պատկանի աւելի շուտ ժանրային գեղանկարչութեանը, քան դիմապատկերին, եւ անյայտ կը մնան ինչպէս իր նկարելու հանգամանքները, այնպէս ալ պատկերուած կնոջ իրական ըլլալը[3]: Պատկերի ճառագայթային գործիքով նկագրութիւնը ցոյց տուած է, որ աղջկան գլուխը պատկերուած է սկզբնական տարբերակի վերեւը, ուր ան կը նայի դիտորդին[4]:

Աւարտուած ակադեմիական աշխատանքի չըլլալով հանդերձ՝ պատկերը հաւանաբար անցեր է քանի մը ֆրանսացի հաւաքիչներու եւ արուեստի ստեղծագործութեան առեւտրականներու ձեռքով: Երբեմնի արժանահաւատ սեփականատերերէն մէկը՝ Թէոտոր Թիւֆիէ,Théodore Tuffier, յայտնի ֆրանսացի վիրաբոյժ էր։ Մօտաւորապէս 1930 թուականին պատկերը գտնուեր է ԱՄՆ-ի մէջ՝ McCann Erickson գովազդային գործակալութեան հիմնադիր Ալֆրէտ Էրիքսոնի հաւաքածոյին մէջ։ Անոր մահէն յետոյ՝ 1936 թուականին, պատկերը ժառանգեր է իր կինը՝ Աննա Էտիթ Մաքքան Էրիքսոնը: Աննայի մահէն յետոյ 1961 թուականին Ալիսա Մելոն Պրիւսի (ամերիկացի միլիոնատէր Էնտրու Մելոնի բարձրաշխարհիկ դուստրը, որ յայտնի էր շարք մը թանգարաններու բազմաթիւ նուիրատուութիւններով) ֆինանսական աջակցութեամբ պատկերը ձեռք բերած է Արուեստի ազգային պատկերասրահը (Ուաշինկթըն)[5]:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Southgate, M. Therese The Art of Jama II: Covers and Essays from the Journal of the American Medical Association. — AMA Bookstore, 2001. — С. 70. — ISBN 1-57947-159-5
  2. «Young Girl Reading»։ www.nga.gov։ արտագրուած է՝ 2017-12-13 
  3. Art Object Page
  4. Bailey, Colin B. The Age of Watteau, Chardin, and Fragonard: Masterpieces of French Genre Painting. — Yale University Press, 2003. — С. 286—287. — ISBN 0-300-09946-0
  5. Bergman-Carton, Janis The Woman of Ideas in French Art, 1830-1848. — Yale University Press, 1995. — С. xi. — ISBN 0-300-05380-0