Անտերս Ռէթսիւս

Jump to navigation Jump to search
Անտերս Ռէթսիւս
Anders Retzius.jpg
Ծնած է 13 Հոկտեմբեր 1796(1796-10-13)[1][2][3]
Ծննդավայր Lunds Cathedral Assembly, Շուէտ[3]
Վախճանած է 18 Ապրիլ 1860(1860-04-18)[1][2][4] (63 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Kungsholms parish, Շուէտ, Շվեդ-նորվեգական միություն[4][1]
Քաղաքացիութիւն Flag of Sweden.svg Շուէտ
Ուսումնավայր Լունդի համալսարան
Կոպենհագենի համալսարան
Մասնագիտութիւն կենսաբան, մարդաբան, համալսարանի փրոֆէսօր, անատոմ
Աշխատավայր Կորոլինգյան ինստիտուտ
Անդամութիւն Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Լունդի թագավորական ֆիզիոգրաֆիկական միություն, Գյոթեբորգի գիտությունների և գրականության թագավորական ակադեմիա, Շվեդիայի ռազմագիտության թագավորական ակադեմիա եւ Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա
Ծնողներ հայր՝ Anders Jahan Retzius
Երեխաներ Կուսթաֆ Ռէթսիւս

Անտերս Ատոլփ Ռէթսիւս (13 Հոկտեմբեր 1796(1796-10-13)[1][2][3], Lunds Cathedral Assembly[3]18 Ապրիլ 1860(1860-04-18)[1][2][4], Kungsholms parish, Շուէտ[4][1]), եղած է շուէտացի կազմաբանագէտ եւ Սթոքհոլմի Թագաւորական հաստատութեան ղեկավարը: Կուսթաֆ Ռէթսիւսին հայրը եղած է:

Ուսում[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ան ընդունուած է Լունտի Համալսարանը 1812-ին, որտեղ սորված է բժշկագիտութիւն եւ ուսանողներու փոխանակումով շարունակած է ուսումը Քոփընհակընի մէջ մինչեւ 1818-ին արտոնուած բժշկագիտութեան տոքթոր դառնալը: Եոնս Եաքոպ Պերսելիւսին հետ ունեցած ընկերութեան միջոցաւ 1824-էն վաղ ան նշանակուեցաւ Թագաւորական հաստատութեան կազմաբանութեան փրոֆեսոր:

Գործունէութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յաջորդած քանի մը տասնամեակներուն ան ըրած է շատ կազմաբանական բացայայտումներ, զորօրինակ՝ ակռաներու եւ գանկի մանր մասերու, մկանային եւ նեարդայի համակարգերու վերաբերեալ: Ան նաեւ մարդաբանական հետազօտումներ ըրած է, կատարած է գանկաչափական ուսումնասիրութիւններ: Ան կը համարուի շատ ճանչուած եւ ընտրուած եղած է իր ժամանակի գիտական աքատեմիաններուն շատերուն ներս: Ան ներմուծած է սեփալական դասիչը, որ մարդու գլխի լայնութեան եւ երկարութեան յարաբերութիւնն է:

Ռէթսիւսը ուսումնասիրած է տարբեր ռասաներու գանկերու տեսակներու տարբերութիւնները, եւ, քանի որ ատոն շատ կը տարբերէին, ան կը հաւատար, թէ ռասաներն ունեն առանձին ծագումներ:[5] Ռէթսիւսը նաեւ ինքզինքը շուէտներու խմելու սովորութեան դէմ պայքարին մէջ դրսեւորած է, որն այդ ատենները զգալիորէն տարածուած էր շուէտական հանրութեան մէջ: 1826-ին ան ընտրուեցաւ Շուէտի թագաւորական գիտութիւններու աքատեմիոյ անդամ:

Անտերս Ռէթսիւս թաղուած է Սթոքհոլմի Նորրա պեկրավնինկսփլաթսէն գերեզմանատանը[6]:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]