Անտերս Ռէթսիւս

Jump to navigation Jump to search
Անտերս Ռէթսիւս
Anders Retzius.jpg
Ծնած է 13 Հոկտեմբեր 1796(1796-10-13)[1][2][3]
Ծննդավայր Lunds domkyrkoförsamling, Շվեդիա[3]
Վախճանած է 18 Ապրիլ 1860(1860-04-18)[1][2][4] (63 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Kungsholm, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն[4][1]
Քաղաքացիութիւն Flag of Sweden.svg Շվեդիա
Կրթութիւն Լունդի համալսարան և Կոպենհագենի համալսարան
Մասնագիտութիւն կենսաբան, մարդաբան, համալսարանի պրոֆեսոր և անատոմ
Աշխատավայր Կորոլինգյան ինստիտուտ
Անդամություն Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Royal Physiographic Society in Lund, Royal Society of Arts and Sciences in Gothenburg, Royal Swedish Academy of War Sciences և Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա
Ծնողներ հայր՝ Anders Jahan Retzius
Երեխաներ Կուսթաֆ Ռէթսիւս

Անտերս Ատոլփ Ռէթսիւս (շուէտ.՝ Anders Adolph Retzius Լունտ 13 Հոկտեմբեր 1796 – Սթոքհոլմ 18 Ապրիլ 1860), եղած է շուէտացի կազմաբանագէտ եւ Սթոքհոլմի Թագաւորական հաստատութեան ղեկավարը: Կուսթաֆ Ռէթսիւսին հայրը եղած է:

Ուսում[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ան ընդունուած է Լունտի Համալսարանը 1812-ին, որտեղ սորված է բժշկագիտութիւն եւ ուսանողներու փոխանակումով շարունակած է ուսումը Քոփընհակընի մէջ մինչեւ 1818-ին արտոնուած բժշկագիտութեան տոքթոր դառնալը: Եոնս Եաքոպ Պերսելիւսին հետ ունեցած ընկերութեան միջոցաւ 1824-էն վաղ ան նշանակուեցաւ Թագաւորական հաստատութեան կազմաբանութեան փրոֆեսոր:

Գործունէութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յաջորդած քանի մը տասնամեակներուն ան ըրած է շատ կազմաբանական բացայայտումներ, զորօրինակ՝ ակռաներու եւ գանկի մանր մասերու, մկանային եւ նեարդայի համակարգերու վերաբերեալ: Ան նաեւ մարդաբանական հետազօտումներ ըրած է, կատարած է գանկաչափական ուսումնասիրութիւններ: Ան կը համարուի շատ ճանչուած եւ ընտրուած եղած է իր ժամանակի գիտական աքատեմիաններուն շատերուն ներս: Ան ներմուծած է սեփալական դասիչը, որ մարդու գլխի լայնութեան եւ երկարութեան յարաբերութիւնն է:

Ռէթսիւսը ուսումնասիրած է տարբեր ռասաներու գանկերու տեսակներու տարբերութիւնները, եւ, քանի որ ատոն շատ կը տարբերէին, ան կը հաւատար, թէ ռասաներն ունեն առանձին ծագումներ:[5] Ռէթսիւսը նաեւ ինքզինքը շուէտներու խմելու սովորութեան դէմ պայքարին մէջ դրսեւորած է, որն այդ ատենները զգալիորէն տարածուած էր շուէտական հանրութեան մէջ: 1826-ին ան ընտրուեցաւ Շուէտի թագաւորական գիտութիւններու աքատեմիոյ անդամ:

Անտերս Ռէթսիւս թաղուած է Սթոքհոլմի Նորրա պեկրավնինկսփլաթսէն գերեզմանատանը[6]:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]