Անժելիքա Քաուֆման

Jump to navigation Jump to search
Անժելիքա Քաուֆման
գերմաներէն՝ Maria Anna Angelika Kauffmann
Angelika Kauffmann - Self Portrait - 1784.jpg
Ծննդեան անուն անգլերէն՝ Angelica Catherina Kauffmann
Ծնած է 30 Հոկտեմբեր 1741(1741-10-30)[1][2][3][4][5][6][7]
Ծննդավայր Chur, Զուիցերիա[8]
Վախճանած է 5 Նոյեմբեր 1807(1807-11-05)[1][2][9][3][4][5][6][7] (66 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Հռոմ, Պապական մարզ[8]
Քաղաքացիութիւն Զուիցերիա[10]
Flag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Երկեր Portrait of Lady Clan Henderson, Portrait of David Garrick եւ Portrait of Winckelmann
Ժանրեր դիմանկար եւ պատմական գեղանկարչություն
Մասնագիտութիւն նկարչուհի
Անդամություն Թագավորական գեղարվեստական ակադեմիա
Ամուսին Antonio Zucchi
Ծնողներ հայր՝ Joseph Johann Kauffmann
Ստորագրութիւն
Kauffmann, Angelika 01 1741-1807 Signatur.jpg
Անժելիքա Քաուֆման Միրանտա եւ Ֆերտինանտ (Շեքսպիրի «Փոթորիկ») տրամայ, 1782
Ինքնադիմանկար մատիտով
Անժելիքա Քաուֆման Պարոնուհի ֆոն Կրիւտէները որդիի հետ, 1784

Մարիա Աննա Անժելիքա Քաթարինա Քաուֆման (գերմաներէն՝ Maria Anna Angelika Kauffmann, 30 Հոկտեմբեր 1741(1741-10-30)[1][2][3][4][5][6][7], Chur[8]5 Նոյեմբեր 1807(1807-11-05)[1][2][9][3][4][5][6][7], Հռոմ[8]), գերմանացի նէոդասական նկարչուհի: Ան Լոնտոնի Թագաւորական ակադեմիայի հիմնադիր երկու կիներէն մէկն է (1768)[11][12]:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Անժելիքա Քաուֆմանը նկարիչ Եոհան Ժոզէֆ Քաուֆմանի դուստրն է, մեծցած է Ֆորարլպերգի մէջ (Աւստրիա): Ինքնուրոյն սորված է քանի մը լեզուներ, շատ կարդացած է, հետաքրքրուած է երաժշտութեամբ: Նկարել սկսած է 6 տարեկանէն, 12 տարեկանէն աշխատած է որպէս փրոֆեսիոնալ նկարիչ: 1754-ին մայրը մահացած է, հայրը որոշած է աղջկան հետ տեղափոխուիլ Միլան[12]: 1764-էն ապրած է Իտալիոյ մէջ (Հռոմ, Վենետիկ): Հռոմի մէջ ծանօթացած է գերմանացի արուեստագէտ Եոհան Եոախիմ Վինկելմանի հետ, որ դարձած է անոր ուսուցիչը:

1766-ին Անգլիոյ դեսպանի եւ անոր կնոջ առաջարկութեամբ մեկնած է Լոնտոն, ուր ապրած է 15 տարի: Անժելիքա Քաուֆմանի դիմանկարը նկարած է Ռէյնոլտսը (1766), Անժելիքան ալի պատասխան նկարած է Ռէյնոլտսին:

Եղած է Թագաւորական գեղարուեստական ակադեմիայի հիմնադիրներու շարքին, մասնակցած է Սուրբ Պօղոսի տաճարի նկարազարդման: 1781-ին ամուսնացած է նկարիչ Անթոնիօ Զուչիոյի հետ եւ վերադարձած Հռոմ: Այնտեղ ընկերացած է Կէօթէի հետ, նկարած անորդիմանկարը: Անժելիքա Քաուֆմանի վերջին ցուցահանդէսը տեղի ունեցած 1797-ին Հռոմի մէջ:

Ստեղծագործութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Քաուֆմանի կտաւները (դիմանկարներ, աստուածաշնչեան, պատմական, գրական եւ անթիք դիցաբանական սիւժէներով) կը պատկանին գլասիցիզմի ոճին:

Ճանաչում[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Անժելիքա Քաուֆման Վեներան Հեղինէի մէջ սէր կ'արթնացնէ Պարիսի նկատմամբ, 1790

Անժելիքա Քաուֆմանը եւրոպական ճանաչում ձեռք բերած է շատ վաղ: 1762-ին դարձած է Ֆլորենցիայի գեղարուեստի ակադեմիայի անդամ[13], 1765-ին՝ Հռոմի մէջ Սուրբ Լուքայի ակադեմիայի անդամ, 1768-էն՝ Ֆրանսայի եւ Բրիտանիայի թագաւորական ակադեմիայի անդամ: 1810-ին իտալացի յայտնի պատմաբան Ճովաննի Բատիստա տէ Ռոսսին գրած է Քաուֆմանի կենսագրութիւնը, այդ պահէն սկսած անոր կեանքը մէկ անգամ չէ, որ դարձած է վէպերու սիւժէ: Փորագրանկարիչներ Ֆ. Պարտոլոցցին եւ Գ. Սքորոտումովը Քաուֆմանի աշխատանքները տիրաժաւորած ու, այդպիսով, Եւրոպայի մէջ հանրամատչելի դարձրած կէտագծման արհեստավարժութեամբ (կտաւի նրբերանքները առաւել յարմար փոխանցելու համար): Նկարչուհիի երկրպագուն էր Ֆալքոնէն (Ռէյնոլտսի նախկին ընկերը ու ստեղծագործութիւններու երկրպագուն): Ֆալքոնէն 1774-ին՝ Փեթերպուրկի մէջ Պետրոս Ա-ի արձանի վրայ աշխատելէն, անգլիացի ճանապարորդ Ռեքսելլի հետ կիսուած է նկարչուհիի աշխատանքներէն ստացած տպաւորութիւններով եւ հաղորդած, որ «սեփականատէրն է անոր գրեթէ բոլոր ստեղծագործութիւններուն»[14]: Մեծ կոմսուհի, այնուհետեւ կայսրուհի Մարիա Ֆիոտորովնան՝ Պետրոս Ա-ի կինը, ապակիի վրայ նկարած է Քաուֆմանի աշխատանքներու մանրանկարները:

Քաուֆմանի ստեղծագործութիւններու փորագրանկարները նմուշ ծառայած են քանդակներու ստեղծման համար: Մասնաւորապէս, անոնք օգտագործած է քանդակագործ Ֆ. Շուպինը Փեթերպուրկի Մարմարէ պալատի Մարմարէ սրահի մետալիոններու շարքի վրայ աշխատելուն: Անժելիքա Քաուֆմանի պատուին անուանուած է Վեներայի հրաբխային խառնարաններէն մէկը:

Ցուցադրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Retrospektive Angelika Kauffmann (270 աշխատանք), Տիւսելտորֆ, Կունստպալաստ (15 Նոյեմբեր 1998 – 24 Յունուար 1999),
  • München, Haus der Kunst (5 Փետրուար – 18 Ապրիլ 1999),
  • Chur, Bündner Kunstmuseum (8 Մայիս – 11 Յուլիս 1999):
Ա. Քաուֆման (փորագրանկարը՝ Ֆ. Պարտոլոցցիի): Եզոպոս եւ Ռոտոպիս: 1780-ականներ: «Ռոտոպիսի պատմութիւնն ու սէրը» անգլիական կատակերգութեան նկարազարդում

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Angelica Kauffmann
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Maria Anna Angelika (Angelica) Catharina [Kauffman, Angelica; Kaufmann, Angelica; Angelica; Kaufman, Angelica; Kauffman(n)-Zucc — 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 FemBio
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Кауфман Ангелика // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  9. 9,0 9,1 Angelica Kauffman — 2008.
  10. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
  11. «Art and artists | Royal Academy of Arts»։ www.royalacademy.org.uk 
  12. 12,0 12,1 «Angelica Kauffman | National Museum of Women in the Arts»։ nmwa.org 
  13. Roworth Wendy Wassyng (2004-03-24)։ «Documenting Angelica Kauffman's Life and Art»։ Eighteenth-Century Studies (անգլերեն) 37 (3): 478–482։ ISSN 1086-315X։ doi:10.1353/ecs.2004.0031 
  14. Wraxell, N. A tour through some of the northern parts of Europe, particularly Copenhagen, Stockholm and Petersburgh, in a series of letters. London, 1774, p. 228. Русский пер.: Екатерининский Петербург глазами иностранцев. Неизданные письма 1770-х гг. СПб., 2013. С. 121

Արտաքին հղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]