Ահմատ Նուրիզատէ
| Ահմատ Նուրիզատէ | |
|---|---|
| Ծնած է | Օգոստոս 1951 |
| Ծննդավայր | Պանտար Անզալի, Գիլան, Իրան |
| Մահացած է | 23 Օգոստոս 2021 |
| Քաղաքացիութիւն |
 Իրան |
| Մասնագիտութիւն | Գրականագէտ, հայագէտ, թարգմանիչ եւ հետազօտող |
Ահմատ Նուրիզատէ (Օգոստոս 1951, Պանտար Անզալի, Գիլան, Իրան - 23 Օգոստոս 2021), պարսիկ գրող, թարգմանիչ եւ հետազօտող։ Պարսկաստանի մէջ հայագիտութեան ներկայացուցիչներէն մէկը։
Կենսագրական գիծեր
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Ծնած է Պանտար Անզալիի մէջ: Հայերէն սորված է իրանահայ բանաստեղծ Արշի Բաբայեանի մօտ, որմէ ետք հայերէնի իր իմացութիւնը կատարելագործած էր Սպահանի պետական համալսարանի Հայոց լեզուի եւ գրականութեան ամպիոնի վարիչ Խաժակ Տէր Գրիգորեանի մօտ:
1969-1970 թուականներուն ան սկսաւ պարսկերէնի թարգմանել եւ հանրութեան ներկայացնել հայ գրողներու եւ բանաստեղծներու ստեղծագործութիւնները:
Նուրիզատէն մեծ սէր տածած է հայութեան, հայոց պատմութեան եւ հայ մշակոյթի ու գրականութեան նկատմամբ: Այս նիւթերով ան հեղինակած եւ թարգմանած է 14 գիրք, որոնցմէ ամէնէն կարեւորը «100 տարուայ հայ պոէզիան» կոթողային աշխատութիւնն է:
Ան այցելած է նաեւ Լիբանան, ուր դասախօսութիւններու շարք մը տուած է Իրանի մէջ հայագիտութեան մասին[1]: Այն շրջագիծին մէջ ան նաեւ այցելութիւն տուած է «Ազդակ», ուր հանդիպում ունեցած է խմբագրական կազմի անդամներուն հետ[2]:
Մատենագիտութիւն[3]
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Թարգմանութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- «Խնձորի Այգին, Անձրեւը Եւ Քանի Մը Այլ Պատմութիւններ. Տասնեւհինգ Հռչակաւոր Հայ Հեղինակներու Քսան Կարճ Եւ Երկար Պատմութիւններ» (باغ سیب، باران و چند داستان دیگر: بیست داستان کوتاه و بلند از ۱۵ نویسندهٔ نامدار ارمنی)։
- «Աշունը Թռիչքի Մէջ» (پاییز در پرواز)՝ Վարանդ Քորքճեանի գործը։
- «Պետրոս Առաջին» (پتر اول)՝ Ալեքսէյ Թոլսթոյի գործը։
- «Հայոց Հարիւրամեայ Բանաստեղծութիւն» (صد سال شعر ارمنی). Հայ աւելի քան եօթանասուն բանաստեղծներու բանաստեղծութիւններու ընտրանի (1369 թ. [1990] Չեշմէ Հրատարակչութիւն, 148 էջանոց նախաբանով՝ Հայոց պատմութեան եւ մշակոյթի մասին)։
- «Ծովակ» (تسولاک)՝ Ակսել Բակունցի երկար պատմութիւնը։
- «26 Կոմիսարները Կամ Պաքուի Կոմունան» (۲۶ کمیسر یا کمون باکو)՝ Հրաչեայ Քոչարի գործը։
- «Կարմիր Երգեր» (سرودهای سرخ)՝ Եղիշէ Չարենցի բանաստեղծութիւններու ժողովածու։
- «Ա՜յ Հայրենիք, Ա՜յ Հայրենիք» (آی وطن! آی وطن!)՝ Յովհաննէս Թումանեանի բանաստեղծութիւններու եւ պատմուածքներու ժողովածու։
- «Կապոյտ Սիրայիններ» (عاشقانههای آبی)՝ Վահագն Դաւթեանի բանաստեղծութիւններու ժողովածու։
- «Ամալեա» (آمالیا)՝ Նար-Դոսի վէպը։
Հեղինակային Գործեր
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- «Հայաստանի Պատմութիւն Եւ Մշակոյթ. Ուսումնասիրութիւն Հայաստան Երկրի Պատմութեան Եւ Մշակոյթի Վերաբերեալ» (تاریخ و فرهنگ ارمنستان: پژوهشی بر تاریخ و فرهنگ کشور ارمنستان)։
- «Ողջո՜յն Ձեզ, Հա՛յեր» (سلام بر شما ارمنیها: مجموعه شعرهای ارمنی)՝ Հայկական բանաստեղծութիւններու ժողովածու։
- «Միայնութեան Եւ Երազներու Գիշերը» (در شب تنهایی و رؤیاها: مجموعه شعرهای ارمنی)՝ Հայկական բանաստեղծութիւններու ժողովածու։
- «Թող Յասմիկները Բոյր Տարածեն» (رازقیها بگذار عطر بفشانند: مجموعه شعرهای فارسی)՝ Պարսկերէն բանաստեղծութիւններու ժողովածու։
- «Միայնութեան Գիշերը Եւ Աշխարհի Ձմեռը» (در شب تنهایی و زمستان جهان: مجموعه شعرهای فارسی)՝ Պարսկերէն բանաստեղծութիւններու ժողովածու։
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- ↑ «Մահացել է պարսիկ հայագէտ Ահմադ Նուրիզադէն» (en-US)։ 2021-08-23։ արտագրուած է՝ 2022-09-16[permanent dead link]
- ↑ «Մահացած է իրանցի հայագէտ Ահմատ Նուրիզատէն | Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն» (en-US)։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2022-09-20-ին։ արտագրուած է՝ 2022-09-16
- ↑ (պարսկերեն) احمد نوریزاده, 2025-07-11, https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&oldid=42210057, վերցված է 2025-11-29