Օդակայան

Ուիքիփետիաէն
Jump to navigation Jump to search


Օդակայան, օդակայանի հիմնական մասը հսկայական թռիչքադաշտն է, ուր մեկնարկում եւ վայրէջք կը կատարեն ինքնաթիռները։ Սովորաբար, օդակայանները կը կառուցեն քաղաքներէն բաւական հեռու, ուր ինքնաթիռներու աղմուկը չեն խանգարեր քաղաքի բնականոն կեանքը, եւ չեն զբաղեցներ քաղաքներու կենսականօրէն անհրաժեշտ տարածքները։

Սէուտական Արաբիոյ գլխաւոր օդակայանը

Միջազգային օդակայանները կ'աշխատին օր ու գիշեր՝ սպասարկելով ինքնաթիռները եւ ժամանող ու մեկնող ուղեւորներուն։ Աշխարհի մեծագոյն օդակայաններով իւրաքանչիւր շաբթուան ընթացքին, կ'անցնին աւելի քան կէս միլիոն ուղեւորներ։ Օդակայաններու մեծ մասին մէջ, ստեղծուած են իրենց ուղերթին սպասող ուղեւորներու սպասարկման, գնումներու, բանկի ծառայութիւններէն օգտուելու, սնունդ առնելու եւ այլ հնարավորութիւններ։ Շատերը, հանդերձուած են վիթխարի փոխակրիչներով, որոնք ուղեւորներուն կը փոխադրեն մէկ շէնքէն միւսը կամ անցագրային կէտ, ուր անոնք կ'ուղղուին դէպի ինքնաթիռ։ Բետոնէն, ապակիէ ու մետաղէ կառուցուած շէնքը օդակայանի կայարանաշէնքն է։ Աշտարակը հրամաններ արձակելու գլխաւոր վայրն է՝ կարգավարական կէտը, ուր կարգավարը (դիսպետչեր) ձայնասփիւռով կապ կը հաստատէ օդանաւերուն հետ, ցուցումներ կու տայ, թէ որ թռիչքի ուղիին մէջ, վայրէջք կը կատարեն կամ երբ թռիչքը կը սկսին, կը հաղորդէ եղանակի տեսութիւնը։ Ձայնասփիւռ խօսողը էկրաններու վրայ, կարգավարը շրջապատի օդային տարածութիւնը կը տեսնէ քանի մը քիլոմեթր շառաւղով։ Այդ անոր կ'օգնէ ղեկավարելու ինքնաթիռի վայրէջքը, եթէ օդաչուներուն կը խանգարէ խիտ մառախուղը կամ ամպամածութիւնը։ Թռիչքադաշտին մէջ, գտնուող շարք մը խայտաբղետ տնակները, նոյնպէս ձայնասփիւռներէն, որոնց ուղարկած ազդանշաններու օգնութեամբ օդաչուները կը գտնեն դէպի օդակայան տանող երթուղին։ Կայարանաշէնքի առջեւի բետոնածածկ ընդարձակ հրապարակին մէջ, կանգնած են ինքնաթիռները, որոնցմէ մի քանիի կողքին կը հռնդեն վառելիքով բեռնաւորուած վիթխարի աւտոցիստեռներ։ Ատոնք ինքնաթիռը կը լիցքաւորեն վառելիքով։ Այլ ինքնաթիռներու մօտ, կանգնած են բեռնատար ինքնաշարժներ ու փոխակրիչներ, որոնց ժապավէնով դէպի ինքնաթիռ կը սողան բեռները։ Ուղեւորները ինքնաթիռին կը մօտենան աւտոբուսներով կամ անմիջապէս՝ կայարանաշէնքի յատուկ ելքերով։

Միջազգային օդանակայաններուն մէջ, կ'աշխատին հազարաւր բանւորներ, որոնք զբաղուած են շէնքերը եւ շրջակայքը մաքրելով, ինքնաթիռները վառելանիւթով լիցքաւորելով եւ տեխնիկապէս սպասարկելով, բեռներն ու ուղեբեռները բեռնաթափելով ու բարձելով, ինչպէս նաեւ՝ թռիչքի մեկնող ուղեւորներու համար ուտելիք եւ անհրաժեշտ պարագաներ պատրաստելով։ Օդակայանի այլ ծառայողներ ուղեւորներուն կը սպասարկեն մինչեւ թռիչքը։ Օդակայանին մէջ, կը գործեն յատուկ ծառայութիւններ՝ կարգավարական կէտը, ներգաղթի եւ անձնագրային հսկողութիւնը, մաքսատունը, բժշկական սպասարկումը։ Անվտանգութեան ծառայութիւնը կը զննէ ուղեւորներուն, կը ստուգէ ուղեբեռները կամ թմրանիւթեր յայտնաբերելու նպատակով։

Հայաստանի Օդակայաններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հայաստանի մէջ կը գործեն Զուարթնոց, Էրեբունի, Շիրակ եւ այլ օդակայաններ։

Ռեկորդակիր Օդակայաններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Աշխարհի մէջ, ամենամեծը Սաուդեան Արաբիոյ մէջ գտնուող «Քինգ Հալիդ» միջազգային օդակայանն է, որուն տարածքը՝ 225 քմ2 է։
  • Ամենամեծ թողունակութիւնը ունի ԱՄՆ«Չիքակօ» միջազգային օդակայանը, որ ամէն տարի կը սպասարկէ աւելի քան 67 միլիոն ուղեւորի։
  • Տարածքներու պակասութեան պատճառով Հոնքոնկի միջազգային օդակայանը ստիպուած կառուցած են ծովէն նուաճուած հողատարածքի վրայ։

Կաղապար:ՀՍՀ