Jump to content

Փրակ

Խմբագրել յղումները
Բնակավայր
Փրակ
չեխ․՝ Praha
Դրօշակ Զինանշան

Երկիր  Չեխիա[1]
Ներքին բաժանում Radotín?[2], Կբելի?[2], Újezd nad Lesy?[2], Kunratice?[2], Slivenec?[2], Suchdol?[2], Լիսոլայե?[2], Նեբուշիցե?[2], Պժեդնի Կոմպանիմա?[2], Troja?[2], Դյաբլիցե?[2], Բժեզինեվես?[2], Դոլնի Խաբրի?[2], Սեբերով?[2], Ույեզդ?[2], Կժեսլիցե?[2], Libuš?[2], Řeporyje?[2], Դոլնի Պրոչերնիցե?[2], Դոլնի Մեխոլուպի?[2], Շտերբոհոլի?[2], Պետրովոցե?[2], Դուբեչ?[2], Velká Chuchle?[2], Լոչկով?[2], Zbraslav?[2], Լիպենցե?[2], Čakovice?[2], Վինոյ?[2], Սատալիցե?[2], Կլանովիցե?[2], Կոլոդեյե?[2], Բեխովիցե?[2], Կռալովիցե?[2], Nedvězí u Říčan?[2], Kolovraty?[2], Բենիցե?[2], Bohnice?[2], Braník?[2], Břevnov?[2], Բուբենեչ?[2], Černý Most?[2], Čimice?[2], Դեյվիցե?[2], Háje?[2], Hájek u Uhříněvsi?[2], Hloubětín?[2], Hlubočepy?[2], Hodkovičky?[2], Հոլեշովիցե?[2], Holyně?[2], Horní Měcholupy?[2], Hostavice?[2], Hostivař?[2], Հրադչանի?[2], Hrdlořezy?[2], Chodov?[2], Cholupice?[2], Jinonice?[2], Յոզեֆով?[2], Kamýk?[2], Karlín?[2], Կոբիլիսի?[2], Komořany?[2], Košíře?[2], Krč?[2], Kyje?[2], Lahovice?[2], Letňany?[2], Lhotka?[2], Libeň?[2], Liboc?[2], Lipany?[2], Malá Chuchle?[2], Մալա Ստրանա?[2], Malešice?[2], Michle?[2], Miškovice?[2], Modřany?[2], Motol?[2], Նոր ավան?[2], Nusle?[2], Písnice?[2], Pitkovice?[2], Podolí?[2], Prosek?[2], Radlice?[2], Ruzyně?[2], Řepy?[2], Sedlec?[2], Սմիչով?[2], Sobín?[2], Հին քաղաք?[2], Stodůlky?[2], Strašnice?[2], Střešovice?[2], Střížkov?[2], Točná?[2], Třebonice?[2], Třeboradice?[2], Uhříněves?[2], Veleslavín?[2], Վինոգրադի?[2], Vokovice?[2], Vršovice?[2], Վիշեհրադ?[2], Záběhlice?[2], Zadní Kopanina?[2], Zličín?[2], Ժիժկով?[2], Vysočany? և Horní Počernice?
Mayor of Prague? Bohuslav Svoboda?
Օրէնսդրական մարմին Prague City Assembly?
Հիմնադրուած է՝ 8-րդ դար
Առաջին յիշատակում 965
Տարածութիւն 496,21 քմ²
ջրայինը 2,2
ԲԾՄ 235 մեթր
Բնակչութիւն 1 397 880 մարդ (1 Յունուար 2025)[3]
Կը գտնուի ափին Վլտավա?, Čertovka?, Botič?, Dalejský potok?, Prokopský potok?, Říčanský potok?, Lochkovský potok? և Rokytka?
Ժամային գօտի UTC+1 և UTC+2
Հեռախօսային ցուցանիշ 2
Փոստային ցուցանիշ 100 00–199 00[4], 252 26[4] և 252 28[4]
Շրջագայութեան պետ-համարագիր A[5]
Պարգեւներ European City of the Trees? և Rescuer City?
Մականուն Mater urbium, Stověžatá Praha[6], Praga Caput Regni և Praga Caput Rei publicae
Պաշտօնական կայքէջ praha.eu​(չեխ.)

Փրակ (չեխերէն՝ Praha [ˈpraɦa]), Չեխիոյ մայրաքաղաքն է։ Իր մեծութեամբ Եւրամիութեան քաղաքներուն տասնչորրորդն է։

Կը գտնուի երկրին հիւսիս-արեւմուտքը։ Եւրոպայի մեծ զբօսաշրջական կեդրոններէն է։

Պոհեմիայի պատմական մայրաքաղաքը։ Փրակը, որ կը գտնուի Վլտաւա գետի ափին, կ'ապրի1 397 880 մարդ (Յունուարի 1, 2025) մարդ։ Քաղաքի կլիման չափաւոր ովկիանոսային է՝ համեմատաբար տաք ամառով եւ պաղ ձմեռով։

Փրակը Կեդրոնական Եւրոպայի քաղաքական, մշակութային եւ տնտեսական կեդրոնն է՝ հարուստ պատմութեամբ եւ հռոմէական, գոթական, վերածնունդի եւ պարոք ճարտարապետութեամբ։ Եղած է Պոհեմիայի թագաւորութեան մայրաքաղաքը եւ Սրբազան Հռոմէական կայսրութեան քանի մը կայսրերու՝ առաջին հերթին Գառլոս IV-ի (կառավարման տարիներ՝ 1346–1378) նստավայրը։

Փրակը Հապսպուրկներոպ միապետութեան եւ Աւստրօ-Հունգարական կայսրութեան կարեւորագոյն քաղաքներէն էր։ Բնակավայրը կարեւոր դեր խաղացած է Պոհեմական եւ Բողոքական բարեփոխումներու, երեսնամեայ պատերազմի եւ 20-րդ դարու պատմութեան մէջ՝ համաշխարհային պատերազմներու եւ յետպատերազմեան կոմունիստական դարաշրջանին որպէս Չեխոսլովաքիայի մայրաքաղաք։

Փրակի մէջ կան յայտնի մշակութային վայրեր, որոնցմէ շատերը վերապրած են 20-րդ դարու Եւրոպայի բռնութիւնն ու ոչնչացումը։ Հիմնական տեսարժան վայրերն են Փրակի ամրոցը, Գառլի կամուրջը, Հին քաղաքի հրապարակը՝ Փրակի աստղագիտական ժամացոյցով, Հրէական թաղամասը, Պետրին բլուրն ու Վիշեկրատը։ 1992 թուականէն Փրակի պատմական կեդրոնը ընդգրկուած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համաշխարհային ժառանգութեան կոթողներու ցանկին մէջ։

Քաղաքին մէջ կան աւելի քան տասը խոշոր թանգարաններ, ինչպէս նաեւ բազմաթիւ թատրոններ, պատկերասրահներ, կինոթատրոններ եւ այլ պատմական ցուցանմուշներ։ Այստեղ կան բազմաթիւ հանրային եւ մասնաւոր կրթական կեդրոններ, այդ կարգին՝ Գառլի համալսարանը՝ Կեդրոնական Եւրոպայի ամէնահին համալսարանը։

Ըստ GAWC հետազօտութիւններու՝ Փրակը կը դասակարգուի որպէս «Ալֆա-» կլոպալ քաղաք։ 2019 թուականին Mercer-ի կողմէ քաղաքը ճանչցուած է ապրելու համար ամէնայարմար 69-րդ քաղաք։ Նոյն թուականին PICSA Index-ը քաղաքը ապրելու պիտանելիութեան ցանկին մէջ քաղաքը դասակարգած է 13-րդ հորիզոնականին մէջ։ Հարուստ պատմութիւնը քաղաքը կը դարձնէ զբօսաշրջիկներու համար այցելութեան յայտնի ուղղութիւն: 2017 թուականի դրութեամբ Փրակը տարեկան կ'ընդունի աւելի քան 8,5 մլն օտարերկրեայ զբօսաշրջիկ։ 2017 թուականին Փրակը ներառուած է Լոնտոնէն, Փարիզէն, Հռոմէն եւ Իսթանպուլէն յետոյ ամէնաշատ այցելուող եւրոպական քաղաքներու ցանկին մէջ[7]։

ՏարիԲնակչութիւն
1378 40 000 մարդ
1500 30 000 մարդ
1610 60 000 մարդ
1798 79 000 մարդ
1869 270 389 մարդ [8]
1869 157 713 մարդ [9]
1880 350 000 մարդ
1880 349 574 մարդ [8]
1880 162 323 մարդ [9]
1890 437 388 մարդ [8]
ՏարիԲնակչութիւն
1900 559 440 մարդ [8]
1910 667 693 մարդ [8]
1921 729 820 մարդ [8]
1930 950 484 մարդ [8]
1930 848 823 մարդ [9]
1950 932 659 մարդ [9]
1950 1 057 570 մարդ [8]
1961 1 133 056 մարդ [8]
1961 1 005 379 մարդ [9]
1970 1 140 795 մարդ [8]
ՏարիԲնակչութիւն
1980 1 182 186 մարդ [8]
1980 1 182 186 մարդ [9]
1991 1 214 174 մարդ [8]
1991 1 214 174 մարդ [9]
2001 1 169 106 մարդ [8]
2011 1 268 796 մարդ [8]
2013 1 246 780 մարդ [10]
2015 1 259 079 մարդ [11]
2016 1 267 449 մարդ [12]
2017 1 280 508 մարդ [13]
ՏարիԲնակչութիւն
2018 1 294 513 մարդ [14]
2019 1 308 632 մարդ [15]
2020 1 324 277 մարդ [16]
2021 1 335 084 մարդ [17]
2021 1 301 432 մարդ [18]
2022 1 275 406 մարդ [19]
2023 1 357 326 մարդ [20]
2024 1 384 732 մարդ [21]
2025 1 397 880 մարդ [3]

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. ↑ archINFORM — 1994.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 набор данных ISÚI — Czech Office of Surveying and Cadastre.
  3. 1 2 Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2025 — Praha: ČSÚ, 2025.
  4. 1 2 3 Չեխիայի տարածքային նույնականացման, հասցեների և անշարժ գույքի (ՌՈՒՅԱՆ) ​​գրանցամատյան
  5. ↑ Kódování okresů pro SPZ (1960 – 2002)
  6. ↑ https://www.prahaneznama.cz/jine-zajimavosti/praha-stovezata/
  7. ↑ (հայերեն) Պրահա, 2025-04-26, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%8A%D6%80%D5%A1%D5%B0%D5%A1&oldid=10293680, վերցված է 2025-07-07
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Historický lexikon obcí České republiky – 1869–2011 — ČSÚ, 2015.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 Historický lexikon obcí České republiky 1869–2005: 1. díl / խմբ. J. Růžková, J. Škrabal — ČSÚ, 2006. — 759 է. — ISBN 978-80-250-1310-6
  10. ↑ Počet obyvatel v obcích České republiky k 1. 1. 2013 — ČSÚ.
  11. ↑ https://www.czso.cz/documents/10180/20556287/1300721501.pdf
  12. ↑ Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2016 — Praha: 2016.
  13. ↑ Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2017 — Praha: 2017. — ISBN 978-80-250-2770-7
  14. ↑ Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2018 — Praha: ČSÚ, 2018. — ISBN 978-80-250-2843-8
  15. ↑ Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2019 — Praha: ČSÚ, 2019. — ISBN 978-80-250-2914-5
  16. ↑ Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2020 — Praha: ČSÚ, 2020.
  17. ↑ Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2021 — Praha: ČSÚ, 2021.
  18. ↑ Český statistický úřad (unspecified title)
  19. ↑ Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2022 — Praha: ČSÚ, 2022.
  20. ↑ Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2023 — Praha: ČSÚ, 2023.
  21. ↑ Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2024 — Praha: ČSÚ, 2024.

Արտաքին յղումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Փրակ&oldid=241483» էջէն