Jump to content

Փոլ Պիա

Փոլ Պիա
 
Կուսակցութիւն՝ Քամերունի ժողովրդավարական շարժում
Կրթութիւն՝ Վարչական ազգային դպրոց, Փարիզի քաղաքական հետազօտութիւններու հիմնարկ և Փարիզի Համալսարան
Մասնագիտութիւն՝ քաղաքական գործիչ և նախարար
Դաւանանք Կաթոլիկութիւն
Ծննդեան օր 13 Փետրուար 1933(1933-02-13)[1][2][3] (93 տարեկան)
Ծննդավայր Մվոմեքաա, Ֆրանսական Քամերոն
Քաղաքացիութիւն  Քամերոն[4][5]
Հայր Étienne Mvondo Assam?
Ամուսին Շանթալ Պիա[3] և Ժան Իրեն Պիա[3]
զաւակներ Էմմանուէլ Ֆրենք Պիա[3] և Պրենտա Պիա[3]
 
Կայք՝ prc.cm
 
Պարգեւներ

Արիութեան Շքանշան, Պատուոյ Շքանշան, Պիոս Թ.-ի շքանշանի շղթայ, Սենեկալի Պատուոյ շքանշան, «Գերմանիոյ Ֆետերաթիվ Հանրապետութեան հանդէպ ունեցած վաստակին համար» յատուկ աստիճանի շքանշանի Մեծ Խաչ, Մեծ Խաչի ասպետ՝ «Իտալիոյ Հանրապետութեան հանդէպ ունեցած վաստակին համար», Պատուոյ լեգէոնի Մեծ խաչի ասպետ, Դաշնային Հանրապետութեան հրաման, Սերպիոյ Հանրապետութեան շքանշան, Հանրապետութեան շքանշան, Սուրբ Միքայէլի եւ Սուրբ Գէորգի Մեծ Խաչ շքանշանի ասպետ, «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցված ծառայությունների համար» շքանշան?, Պիոս IX-ի շքանշան?, Order of Ouissam Alaouite?, Սբ. Միքայելի և Սբ. Գևորգի շքանշան?, «Իտալական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշան?, Գեորգիի մեդալ? և Կաթողիկէ Իզապէլի շքանշանի մեծ խաչ

Փոլ Պիա (ֆրանսերէն՝ Paul Biya, 13 Փետրուար 1933(1933-02-13)[1][2][3], Մվոմեքաա, Ֆրանսական Քամերոն), քամերոնցի պետական, քաղաքական գործիչ, Քամերունի վարչապետ (1975-1982), որմէ ետք Քամերունի նախագահ։

Փոլ Պիա ծնած է 13 Փետրուար 1933-ին, գիւղական բնակավայրի մը մէջ: Տարրական եւ միջնակարգ կրթութիւնը ստացած է կաթոլիկ վարժարաններու մէջ, կը պատրաստուէր իր կեանքը նուիրել եկեղեցւոյ: 1950-ական թուականներու կէսերուն, երբ Ափրիկէի մէջ կը սկսի ապագաղութացման հոլովոյթը, ապագայ նախագահը քաղաքականութեամբ կը հրապուրուի:

Փարիզի մէջ աւարտելով քաղաքագիտութեան հիմնարկը` Փոլ Պիա կը սկսի աշխատիլ Քամերունի առաջին նախագահ Անատու Ահիճոյի գրասենեակին մէջ: Ժամանակի ընթացքին  յաղթահարելով նուիրապետական սանդուխի բոլոր աստիճանները` Պիա ինք կը ղեկավարէ երկիրը Ահիճոյին պարտադրուած հրաժարականէն ետք: Պետութեան ղեկավարի պաշտօնին ան յաջողած է լուծել Նիկերիոյ հետ գրեթէ յիսնամեայ տարածքային հակամարտութիւնը եւ ատկէ հասնիլ` բնական պաշարներով հարուստ Պաքասի թերակղզիին Քամերունի յանձնուելուն[6]:

Քաղաքական կեանք[7]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1956 թուականին աւարտած է Եաունտէի Գեներալ Լեքլերքի անուան լիցէն եւ ստացած է տիպլոմ «Փիլիսոփայութիւն» մասնագիտութեամբ։

1956 թուականի Յունիսէն սկսեալ՝ Փարիզի մէջ ուսանած է Լուի լէ Գրան լիցէին մէջ, ուսանած է նաեւ Սորպոնի մէջ։

Ունի նաեւ Փարիզի Համալսարանի Իրաւագիտութեան բաժնի եւ Քաղաքական Գիտութիւններու Հիմնարկի (Ինսթիթիւթի) տիպլոմներ։

1962 թուականին աւարտած է Փարիզի «Մերձծովեան Տարածքներու» Հետազօտման Հիմնարկը։

Նոյն թուականին վերադարձած է հայրենիք եւ անցած է պետական ծառայութեան.

Երկրի նախագահ Ահմատ Ահիճի գրասենեակին մէջ աշխատած է որպէս յատուկ յանձնարարութիւններ կատարող։

1964 թուականին նշանակուած է Ազգային Կրթութեան, Երիտասարդութեան եւ Մշակոյթի Նախարարութեան գրասենեակի Տնօրէն։

1965 թուականին դարձած է նախարարութեան գլխաւոր քարտուղարը։

1967 թուականին նորէն աշխատանքի անցած է նախագահի գրասենեակին մէջ, դարձած է Քաղաքացիական Գրասենեակի Տնօրէնը։

1968 թուականի Յունուարէն դարձած է գրասենեակի գլխաւոր քարտուղարը, միաժամանակ Օգոստոսին ստացած է Նախարարի աստիճան։

1970 թուականի Յունիսէն ունեցած է Պետական Նախարարի աստիճան։

1975 թուականի Յունիս 30-ին նշանակուած է Քամերունի Վարչապետ։

1980 թուականէն երկրի միակ կուսակցութեան՝ Քամերունեան Ազգային Միութեան Նախագահն է։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  2. 1 2 Munzinger Personen
  3. 1 2 3 4 5 6 https://www.blackpast.org/global-african-history/paul-biya-1933/
  4. https://www.prc.cm/fr/le-president/biographie
  5. Bethke F. S. Database of Cabinet Politics in Sub-Sahara Africa
  6. Փոլ Պիա
  7. (հայերեն) Փոլ Բիյա, 2024-04-12, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%93%D5%B8%D5%AC_%D4%B2%D5%AB%D5%B5%D5%A1&oldid=9806975, վերցված է 2025-11-22