Փոլ ՄքՔարթնի

Jump to navigation Jump to search
Փոլ ՄքՔարթնի
Paul McCartney in October 2018.jpg
Հիմնական տվեալներ
Բնօրինակ անուն անգլերէն՝ Paul McCartney
Ծննդեան անուն անգլերէն՝ James Paul McCartney
Ծնած է 18 Յունիս 1942(1942-06-18)[1][2][3][4][5][6] (77 տարեկան)
Լիւերպուլ, Լանկաշիր, Անգլիա, Միացեալ Թագաւորութիւն[1]
Երկիր Flag of the United Kingdom.svg Միացեալ Թագաւորութիւն
Ժանրեր ռոքնռոլ, արտ ռոք, փսիխոդելիկ ռոք, Փոփ ռոք եւ դասական երաժշտութիւն
Մասնագիտութիւն կիթառահար, բասիստ, Հեղինակ ու կատարող, նկարիչ, դաշնակահար, ժապաւէններու երաժշտութիւններու հեղինակ, bass-guitarist, երգերի հեղինակ, recording artist, դերասան, սցենարիստ, ժապաւէն արտադրող, թմբկահար
Երգչաձայն տենոր
Գործիքներ բաս կիթառ, կիթառ, դաշնամուր, Մանդոլին, ուկուլելե, Կոնտրաբաս, բլոկֆլեյտա, մեղեդային հարմոն, թաւջութակ, ջութակ, Սիտար, Շեփոր, ստեղնաշարային գործիքներ եւ Հարուածային գործիքներ
Աշխատաւայր Liverpool Institute for Performing Arts
Լեյբլ Apple Records, Capitol Records, Parlophone եւ Columbia Records
Շրջանաւարտ Liverpool Institute High School for Boys
Անդամակցութիուն Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Ամուսին Linda McCartney եւ Հիզեր Միլլս
Պարգեւներ Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա Բրիտանական կայսրության ուխտի անդամ Գրեմի կյանքի նվաճումների համար MusiCares Person of the Year Grammy Award for Best Historical Album Ռոքնռոլի փառքի սրահ Academy Award for Best Original Song Score Գենեզիսի մրցանակ Silver Clef Award Քենեդու անվան կենտրոնի պատվոգիր Ասպետ-բակալավր Polar Music Prize Օսկար լավագույն երաժշտության համար Բրիտանական կայսրության շքանշան Կրեմմի Gershwin Prize Վոլֆի մրցանակ արվեստի բնագավառում Պերի արևի օդենի մեծ խաչ Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ
Ցանցային կայք paulmccartney.com
Ստորագրություն
Ստորագրություն

Սըր Ճէյմզ Փոլ ՄքՔարթնի (անգլերէն՝ Paul McCartney, ծն.՝ 18 Յունիս 1942(1942-06-18)[1][2][3][4][5][6], Լիւերպուլ, Լանկաշիր[1]), անգլիացի ռոք երգիչ, երգերու հեղինակ եւ մուլտիգործիքաւորող, որ մեծ ճանաչում ձեռք բերածէ որպէս The Beatles-ի հիմնադիրներէն մէկը։ Ճոն Լենընի հետ ան ստեղծեց աշխարհի ամենայաջողակ յօրինողական համագործակցութիւններէն մէկը եւ ստեղծեց ռոքի եւ փոփի պատմութեան ամենասիրուած երգերէն մէկ ստուար մասը։ ՄքՔարթնին գրանցուած է Կինէսի գրքին մէջ որպէս աշխարհի ամենայաջողակ երաժիշտ-երգահաներէն շուրջ 60 «ոսկէէ սկաւառակներով եւ 100 միլիոն վաճառուած ալբոմներով»: Անոր եւ Լեննընի «Yesterday»-ը ճանաչուած է աշխարհի ամենաշատ լսուած երգը։ Եղած է Wings խումբին ղեկավարը։

Վաղ տարիներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Փոլ ՄքՔարթնին ծնած է 1942 թուականի յունիս 18-ին Լիւերպուլի Ուոլթոն հիւանդանոցին մէջ (Walton Hospital), որտեղ անոր մայրը՝ Մերին, բուժքոյր էր ծննդատանը մէջ։ Թէ՛ հայրական, թէ՛ մայրական գծով իռլանդացի Փոլը մկրտուած է կաթոլիկ եկեղեցիին մէջ, բայց Մերին (կաթոլիկ) եւ հայր ճէյմզ ՄքՔարթնին (բողոքական, աւելի ուշ՝ ագնոստիկ) կը դաստիարակէին իրենց որդուն կրօնական աւանդոյթներէն դուրս։ 1947 թուականին Մերի Մքքարթնին դարձաւ գինեմոլ։ Այդ բաւական բարդ ու ծանր աշխատանք էր, անոնք կը կարողանաին կանչել օրուայ ցանկացած ժամի, բայց այդ թոյլ տուաւ ընտանիքին տեղափոխուիլ սըր Թոմաս Ուայթի Էւերտօն գտնուող Այգիներուն շրջանը. Մերին այդ բնակարանը ստացաւ նոր աշխատանքին հետ միասին։ Ընտանիքը աղքատ չէր, բայց շատ համեստ կ'ապրէր. Ճէյմզ Մքքարթնին պատերազմի ընթացքին կ'աշխատէր զինամթերքի գործարանին մէջ, բայց պատերազմի աւարտէն յետոյ ան վերադարցաւ բամբակի բորսան, որտեղ շաբաթական 6 ֆունտ կը վաստակէր, աւելի քիչ, քան կինը, որը անհանգստութեան առիթ կը դառնցներ։ Հեռուստացոյցը, ինչպէս կը յիշէր Փոլը, յայտնուած է միայն 1953 թուականին:

1947 թուականին Փոլը ընդունուեցաւ Սթոքթոն Վուդ Ռոուդի նախնական դպրոցը(անգլերէն՝ Stockton Wood Road)։ նոյն տարիքի շատ աշակերտներ ունենալու պատճառով անոր տեղափոխած են Ջոզեֆ Ուիլեամսի նախնական դպրոցը (անգլերէն՝ Joseph Williams Primary School) Բել Վեյլում։ Այնտեղ Փոլը առաջին անգամ բեմ բացրացաւ՝ կատարելով երգ մը (կոնկրէտ՝ ինչ ան այդպէս ալ չկարողացաւ յիշել)` կապուած Եղիսաբեթ Երկրորդ թագուհու թագադրմանման յետոյ: Կատարման համար ան արժանացաւ մրցանակի եւ վերապրեցաւ բեմի առաջին վախը: 1954 թուականին յանձնելով քննութիւնները 11+` ան հնարաւորութիւն ստացաւ շարունակելու կրթութիւնը տղաների՝ Լիւերպուլի համալսարանի անուամբ միջնակարգ դպրոցին մէջ։

ֆորթլին Ռոուդի բնակարանը, 20

1954 թուականին ՄքՔարթնի ընտանիքը տեղափոխուեցաւ Ուոլեսի շրջան, ապա՝ Սպիկ, իսկ 1955 թուականին` Ալերթոն, որտեղ անոնք տեղաւորուեցան Ֆորթլին Ռոուդի № 20 տանը մէջ[7]: Փոլը ծանր ցնցում ապրեցաւ 1956 թուականին մոր մահէն յետոյ (կրծքագեղձի քաղցկեղից): Վաղ կորստեան արդիւնքը դարձաւ Փոլի եւ Ճոն Լենընի ծանօթութիւնը. վերջերըս մայրը` Ջուլին, մահացաւ, երբ Ճոնը 17 տարեկան էր[8]: Փոլը մեծ տեղ կը յատկացնէր մոր բազում յատկութիւններուն եւ ցանկութիւններուն, որոնցմէ մէկն ալ որդու՝ իսկապէս լաւ մարդ դառնալու ցանկութիւնն էր։ Մայրը գեղեցիկ եւ գրագէտ էր կը գրէր եւ կը խօսէր՝ յամառելով, որպէսզի եւ Փոլը խօսէր «արքայական անգլերէնով». շնորհիւ մոր՝ Փոլը գրեթէ չէր խօսէր Լիւերպուլի բարբառով։

Տասնչորսամեակ կապակցութեամբ հայրը որդուն հնամեայ շեփոր մը նուիրեց[9], որ ան (աւագ Մքքարթնիի համաձայնութեամբ) փոխանակեց ակուստիկ կիթառի՝ Framus Zenith-ի հետ։ Ձախլիկ Փոլը նուագել սովորեց է՝ հետեւելով Սլիմ Ուիթմանի օրինակին, որը կը տեղադրէր լարերը հակառակ դասաւորութեամբ։ Նուագելով կիթառը՝ Փոլը գրեց իր առաջին երգը՝ «I Lost My Little Girl» անունով[10]: Ինչպէս յետագային կը վերհիշէր Մքքարթնին, հազիվ հայրը իր նուէրով օգնեց իրեն կազդուրուիլ մոր մահէն շոքից։ Փոլը այդ ժամանակներէն սկսած է՝ բայց չէր թախցնէր սքիֆլ խումբէն ոչ մէկ համերգ, ժամերով կը լսուէր Radio Luxembourg ռադիօյի ծրագիրները, կը սովորուէր Էլուիս Փրեսլիի եւ Ռիչարդ Լիթլի հիթերը։

Փոլին հայրը, որ նախկին որերուն շեփորահար եւ դաշնակահար էր (1920-ական թուականներուն կը նուագէր սեփական Jim Mac's Jazz Band խումբին մէջ)[11], իր որդիներուն ընկերական եւ ստեղծագործական միջավայրին մէջ էր դաստիարակէր. հազուադէպ չէին բոլոր երեքի միասին երգելն ու նուագելը եւ տեղական համերգներուն յաճախելը։ Ճէյմզ ՄքՔարթնին, որ 14 տարեկանէն սկսած էր աշխատիլ, 62 տարեկանին թոշակի անցաւ եւ շաբաթական 10 ֆունտ կը ստանար։ Այդ չխանգարեց անոր«…հիանալի հայր ըլլալ, որուն համար երեխաներուն կրթութիւնը առաջնային նշանակութիւն ուներ[12]: Կնոջ մահէն յետոյ Ճէյմզ ՄքՔարթնին որդիները մէկ անգամէն ակտիւ գործունէութեան մղուեցան։ «Ան մեզ արագօրէն դուրս բերաւ երեխայական հոգեվիճակէն»: 12 տարեկան հասակիս ես արդէն վաճառական էի. «տուկ-տուկ, չէի՞ք ցանկանար դառնալ մեր այգեգործական ակումբի յաճախորդըը, — կը վերհիշէր Փոլը: Այս դաստիարակութիւնը կարեւոր դեր խաղացաւ անոր կեանքին մէջ. ՄքՔարթնին միշտ դիւրութեամբ կը կարողար լեզու գտնել մարդոց հետ: Ինչպէս կը գրէ ԱՅ. Գոլդմանը.

Aquote1.png երէք տղամարդ միմեան միջեւ բաժանած էին աշխատանքը: Փոլը եւ Մայքլը կրակ կ'ընէին եւ սեղանը կը ցգէին, ճիմը պատրաստութիւններ կը տեսնէր: Միաժամանակ երեքնալ պիտի տնտեսէին… Մանուկ հասակին աղքատութեան մէջ ապրած Փոլը, նոյնիսկ միլիոնատէր դառնալով, շատ տնտեսող կը մնար: Սակայն ամենազարամանալին Ճիմի դաստիարակութեան մէջ այն էր, որ ան կարողացաւ իր զաւակին հաւասարակշռուած մարդ դարձնել: Դեռ շատ երիտասարդ տարիքին լինելով շոու բիզնեսի աշխարհին մէջ, որտեղ շատերը պարզապէս իրենց կը կորսնցնեն, Փոլ Մքքարթնին իր ողջ կեանքի ընթացքին չկատարէց ոչ մէկ այնպիսի բան, որ վտանգի տակ կը դնէր իր յաջողակ ասպարէզը[12]: Aquote2.png


Մոր մահէն յետոյ Մքքարթնիի բնակարանը բարեկամներով լեցուեցաւ: Ամենահոգատարը տիկին Ջինն էր, որը յետագային յիշատակուած է Մքքարթնիի երգացանկին մէջ («Let 'Em Inէ): Այնուամենայնիւ Փոլի համար տանը «սարսափելի դատարկութիւն» էր։ Չնայած իր անմիջականութեանը՝ դպրոցական տարիներուն Փոլին ժամանակին մեծ մասը միայնակ էր, յաճախ՝ բնութեան գրկին մէջ, կը թափառէր դաշտերուն մէջ կամ ծառ կը բարձրանար (նման կերպ պատկերացնելով, թէ իբր իրենց բանակ է պատրաստուի. այդ յիշողութիւնները կիսով չափ արտայայտուած են «Mother Nature's Son» երգին մէջ)։ Անոր մէկ այլ հետաքրքրութիւնը դարձաւ աւտոբուսի երկրորդ հարկով քաղաքի կենտրոնին շրջագայած է. այդ տպաւորութիւնները իրենց արտայայտութիւնն են գտած The Beatles-ի մի շարք հանրայայտ երգերուն մէջ, մասնաւորապէս՝ «A Day in the Life»ին մէջ (որտեղ հերոսը կը նստէր վերը,կը ծխէ եւ կը քնանայ) կամ «Penny Lane»ին մէջ. ուր ալ երդար Փոլը` դպրոց, հիւր կամ ընկերներուն մօտ։

The Quarrymen[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Փոլի դպրոցական ընկերներէն մէկը՝ Էւեն Վոուենը, որ ժամանակ առ ժամանակ կը նուագուէր Ճոն Լենընի The Quarrymen խումբէն, հրաւիրեց Փոլին անսամպլէն հանդէս կուգայ համար Ուոլթօնի Սուրբ Պետրոս եկեղեցում։ ՄքՔարթնիի առաջին հանդիպումը Լենընի հետ տեղի ունեցաւ 1957 թուականին յուլիս 6-ին։ Ինքը ՄքՔարթնին այսպէս կը պատմէր անսպասելի ունկդրման մասին, որ կազմակերպուել էր անսամբլի անդամներից կողմից[13]:

Aquote1.png ծճոնը կանգնած էր իմ մէջքի ետեւը` յենուելով իմ ուսին, եւ կը շնչէր: Մենք բոլորս հասանք խմելու: Ես կը մտածէի. «գրո՛ղը տանի, այս ո՞վ է: Բայց անոր դուր եկաւ այն, ինչ կը նուագէս էլի. «Whole Lotta Shakin' Goin' On» տօ մաժորով, ես նաեւ գիտէի «Tutti Frutti»-ն եւ «Long Tall Sally»-ն: Յետոյ ես կիթառ նուագեցի` բռնելով իմ կերպը: Ես նուագեցի «Twenty Flight Rock» երգը, որը բոլոր բառերը գիտէի: «քուորիմենը» ծնած էր այդ երգով, որ ես իսկապէս գիտէի այդ երգը եւ կը կարողաի կատարել: Այդպէս էլ ես հասայ «բիթլզ»: Aquote2.png


Առաջին հերթին Փոլը Ճոնին կիթառը լարել սորվեցուց. մինչ այդ Ճոնը իր հարեւանին գումար կը վճարէր, որպէսզի ան իր փոխարէն կատարէր աշխատանքը։ Ճոն կ'օգտագործէր երկմատանի ակորդները բանջոյին համար, որոնց անոր սովեցուցած էր մայրը՝ Ջուլիան։ Փոլը աւելի շատ ագորներ գիտէր, բայց, քանի որ ան ձախլիկ էր, գործընկերը պիտի ըներ աշխատանքի աւելի բարդ մասը։ ՄքՔարթնիի եւ Լենընի ընկերութիւնը բացասաբար ընդունուեցաւ բարեկամներու կողմէ. Միմի մօրաքոյրը, որ դաստիարակել էր Ճոնին, ՄքՔարթնի աւագը զգուշութեամբ կը վերաբերէր Ճոնին («օհ, որդի, ան քեզ ինչ-որ պատմութեան մէջ կը գցէ): Բայց Ճոնի եւ Փոլի համագործակցութիւնը արագ առաջ կ'ընթանար, իսկ արդէն 1957 թուականի ամառնային արձակուրդներու ժամանակ անոնք միասին սկսան երգ գրել. Ֆորթլին Ռոուդի տանը Ճէյմզ ՄքՔարթնիի աշխատանքէն տուն վերադառնալէն երեք ժամ առաջ: Փոլը կը վերհիշէր, որ անոնք սկսան լրջօրէն երգել ստեղծել եւ առաջին հերթին տետրակ ձեռք բերին, որուն իւրաքանչիւր էջին վրայ գրեցին. «լենոն-մքՔարթնիի օրիգիալ ստեղծագործութիւն»: «մենք մէկ անգամէն մեզ սկսանք դիտարկել որպէս նոր մեծագոյն հեղինակային զոյգը, — կ'ըսէր ան: Առաջին երգը, որուն հատուածը եւ ագորները յայտնուեցան տետրակին մէջ, «Too Bad About Sorrows»-ն էր։ Յետագային գրեցին «Just Fun»-ը, «In Spite of All the Danger»-ը եւ «Like Dreamers Do»-ը (որ Փոլը կը համարէր «շատ վատ»է եւ տուաւ Applejacks խումբին): Անոր խօսքերով` քիչ մը փոքր աւելի լաւ էր «One After 909»-ը, եւ, վերջապէս, «Love Me Do»-ն, որ իր բնոյթով գագաթնակէտն էր. «վերջապէս մէկ երգ, որ կարելի էր ձայնագրել»:

Դեռ 1954 թուականին պասով դպրոց երդալու ժամանակ Փոլը ծանօթացած էր Ճորջ Հարիսոնին հետ. վերջերց շատ հեռու չէր ապրէր։ Անոնք ընկերացած էին։ Այժմ Փոլը համոզեց Ճոնին, որ իրենց խումբէն ընդունեն պատանի Ճորջին։ 1960 թուականին ընտրելով մի քանի անուններ՝ The Silver Beatles անուամբ խումբը մեկնեցաւ Համպրկ, որտեղ կրճատեց անունը՝ դարձնելով The Beatles:

սկաւառակագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • 1970 McCartney
  • 1971 Ram (Լինդա ՄքՔարթնիի հետ)
  • 1977 Thrillington (Percy «Thrillsէ Thrillington ծածկանունով)
  • 1980 McCartney II
  • 1982 Tug of War
  • 1983 Pipes of Peace
  • 1984 Give My Regards to Broad Street (սաունդթրէք)
  • 1986 Press to Play
  • 1987 All the Best!
  • 1988 Back in the USSR
  • 1989 Flowers in the Dirt
  • 1990 Tripping The Live Fantastic (համերգային)
  • 1990 Tripping The Live Fantastic - Highlights! (համերգային)
  • 1991 Unplugged
  • 1991 Paul McCartney's Liverpool Oratorio (դասական երաժշտութեան ալբոմ, Կառլ Դեւիսի հետ համատեղ)
  • 1993 Off the Ground
  • 1993 Paul Is Live (համերգային)
  • 1997 Flaming Pie
  • 1997 Paul McCartney's Standing Stone (դասական երաժշտութեան ալբոմ)
  • 1999 Run Devil Run
  • 1999 Paul McCartney's Working Classical (դասական երաժշտութեան ալբոմ)
  • 2000 Liverpool Sound Collage (ռիմիքսներ)
  • 2001 Driving Rain
  • 2002 Back In The U.S. (համերգային)
  • 2003 Back In The World (համերգային)
  • 2005 Chaos and Creation in the Backyard
  • 2006 Ecce Cor Meum (դասական երաժշտութեան ալբոմ)
  • 2007 Memory Almost Full
  • 2009 Good Evening New York City (համերգային)
  • 2010 Live in Los Angeles (համերգային)
  • 2011 Ocean's Kingdom (բալէի երաժշտութիւն)
  • 2012 Kisses on the Bottom (քաւերներ)

Beatels խումբի հետ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • 1963 Please Please Me
  • 1963 With The Beatles
  • 1964 Beatles For Sale
  • 1965 Help! (սաունդթրէք)
  • 1965 Rubber Soul
  • 1966 Revolver
  • 1967 Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
  • 1967 Magical Mystery Tour
  • 1968 The Beatles (յայտնի է նաեւ որպէս «White Albumէ)
  • 1969 Yellow Submarine
  • 1969 Abbey Road
  • 1970 Let It Be

Wings խումբի հետ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • 1971 Wild Life
  • 1973 Red Rose Speedway
  • 1973 Band on the Run
  • 1975 Venus and Mars
  • 1976 Wings at the Speed of Sound
  • 1976 Wings Over America (համերգային ալբոմ)
  • 1977 London Town
  • 1978 Wings Greatest (հաւաքածու)
  • 1979 Back to the Egg
  • 2001 Wingspan: Hits and History (հաւաքածու)

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Գերմանիոյ Ազգային Գրադարան, Բեռլինի պետական գրադարան, Բավարիական պետական գրադարան եւ ուրիշներ Record #118575708 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 Paul McCartney
  3. 3,0 3,1 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 Internet Broadway Database — 2000.
  5. 5,0 5,1 filmportal.de — 2005.
  6. 6,0 6,1 Paul McCartney Biography
  7. «Փոլ Մաքքարթնիի կենսագրութիւն» (անգլերեն)։ maccarock.narod.ru։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2011-08-22-ին։ արտագրուած է՝ 2009-09-30 
  8. Bob Spitz. The Beatles. Biography. Hachette Book Group USA. 2005
  9. հանթեր Դեւիս։ «բիթլզի կենսագրութիւն. Փոլ եւ Կուորիմեն»։ www.wingspan.ru։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2011-08-22-ին։ արտագրուած է՝ 2009 թ․ սեպտեմբերի 30–ին 
  10. «Paul McCartney» (անգլերեն)։ adelanta.info/encyclopaedia։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2011-08-22-ին։ արտագրուած է՝ 2009-09-30 
  11. «The Beatles Bible. Paul McCcrtney»։ www.beatlesbible.com։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2011-08-22-ին։ արտագրուած է՝ 2011 թ․ յունուարի 1 
  12. 12,0 12,1 Գոլդման, Ալբերտ, «Ճոն Լենընի կ'եանքը» («հիանալի մարդկանց կ'եանքը» շարքէն) — Մ, 2004.
  13. «The Beatles-ի ծագումը. Փոլ Մաքքարթնի» (անգլերեն)։ www.wingspan.ru։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2011-08-22-ին։ արտագրուած է՝ 2009 թ․ սեպտեմբերի 30–ին 

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Максимов, Анатолий., [{{{յղում}}} McCartney. День за днем], М. էջ 416, ISBN 5-224-03086-2։
  • Ռոս Բենսոն, [{{{յղում}}} Փոլ Մաքարթնի։ Անձ և առասպել] (Paul McCartney : behind the myth), Մոսկուա։
  • Miles, Barry., [{{{յղում}}} Paul McCartney: Many Years From Now], ISBN 0-7493-8658-4։
  • Ալբերտ Գոլդման, [{{{յղում}}} Ջոն Լենոնի կյանքերը] (The Lives of John Lennon), Մոսկուա էջ 624, ISBN 5-235-02686-1։
  • ՄաքՔարթնի Փոլ, Դանբար Ջ., Արդա Ֆ., Բարձր երկնքում (High In The Clouds), Մոսկուա էջ 96, ISBN 5-353-02454-0։
  • The BEATLES։ Иллюстрированный справочник / В. Ястребов Ю. Герасимова, Н. Миронова. — Ульяновск։ РИА «Симбвестинфо», 1999. — 936 с.։ ил. — (Справочники от «Симбвестинфо») — ISBN 5-86174-011-9։

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]