Մկրտիչ Սանասարեան

Մկրտիչ Սանասարեան;
Ծնած է	10 Ապրիլ 1818
Ծննդավայր	Թիֆլիս, Վրացական նահանգ, Ռուսական Կայսրութիւն
Մահացած է	19 Մայիս 1889 (71 տարեկանին)
Մահուան վայր	Փարիզ
Քաղաքացիութիւն	Ռուսական Կայսրութիւն
Ազգութիւն	Հայ
Ուսումնավայր	Ներսիսեան դպրոց
Մասնագիտութիւն	հարուստ, ձեռնարկատէր, մեկենաս և donor

Մկրտիչ Սանասարեան (10 Ապրիլ 1818(1818-04-10), Թիֆլիս, Վրացական նահանգ, Ռուսական Կայսրութիւն^[1] - 19 Մայիս 1889(1889-05-19), Փարիզ^[1]), ազգային բարերար:

Կենսագրութիւն^[2]

Ծնած է ազնուականի ընտանիքի մէջ։ Անոր մեծ հայրը՝ Գէորգ Արծրունին (1770–1845), 1813 թուականին Վանէն տեղափոխուած է Թիֆլիս։ Մկրտիչի զարմիկը հանրային գործիչ ու հրապարակախօս Գրիգոր Արծրունին էր։ Աւարտած է Թիֆլիսի Ներսիսեան դպրոցը, որուն համահիմնադիրներէն մէկը եղած էր իր մեծ հայրը։

1835–1845 թուականներուն ծառայած է ռուսական բանակին մէջ, մասնակցած է ռուս-թրքական եւ ռուս-պարսկական պատերազմներուն, պարգեւատրուած է Սուրբ Գէորգի շքանշանով։ 1849 թուականէն սկսեալ աշխատած է Սեն Փեթերսպուրկի «Կովկաս եւ Մերկուրի» շոգենաւային ընկերութեան մէջ, իսկ 1864 թուականէն՝ եղած է անոր վարչութեան անդամ։ Կազմակերպած է շոգենաւային հաղորդակցութիւն Կովկասի եւ Պարսկաստանի միջեւ՝ Վոլկա գետի եւ Կասպից ծովու ճամբով։ Ընկերութեան զարգացման գործին մէջ ունեցած աւանդին համար՝ նաւերէն մէկը կոչուած է «Նիկիտա Սանասարով» (Մկրտիչ Սանասարեան)։ Պարգեւատրուած է պարսկական «Շիր-օ-Խուրշիտ» (Առիւծ եւ Արեւ) շքանշանով։

1870-ական թուականներուն սկսած է զբաղիլ հայկական կրթութեան աջակցութեամբ։ Ուսանողներու համար սահմանած է կրթաթոշակներ, դրամագլուխով ապահոված է անոնց արտասահմանի մէջ ուսումնառութիւնը։ Անոր միջոցներով Կարինի մէջ (ներկայիս՝ Էրզրում) 1881-ին բացուած է Սանասարեան վարժարանը, վերակառուցուած է Վանի Սանդխտեան դպրոցը (որ վերանուանուած է Մարիամեան՝ ի պատիւ Սանասարեանի մօր)։ Դպրոցներ հիմնած է նաեւ Խարակոնիս, Նուխի եւ Վարդաշէն գիւղերուն մէջ։

Մահացած է 1889 թուականին՝ իր ամբողջ հարստութիւնը կտակելով հայկական կրթական հաստատութիւններուն։ Թաղուած է Թիֆլիսի Մայր եկեղեցիին (Վանքի տաճարի) մէջ։

Բարեգործութիւն^[3]

Կարինի (Էրզրում) Սանասարեան վարժարանի հիմնադրումը (1881)։
Վանի Մարիամեան դպրոցի վերակառուցումը։
Էջմիածնի Գէորգեան Ճեմարանի դրամագլխային ապահովումը (ֆինանսաւորումը)։

Ծանօթագրութիւններ

1 2 3 4 5 6 Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 10 — հատոր 10. — է. 175.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q124737637'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718'></a>
↑ (ռուսերեն) Санасарян, Мкртич Саркисович, 2026-04-14, https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8F%D0%BD,_%D0%9C%D0%BA%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&oldid=152720316, վերցված է 2026-06-25
↑ (ռուսերեն) Санасарян, Мкртич Саркисович, 2026-04-14, https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8F%D0%BD,_%D0%9C%D0%BA%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&oldid=152720316, վերցված է 2026-06-25

Աղբիւրներ

Հայ Դպրոց Անցեալէն Դէպի Այսօր, Ազգային Կեդրոնական Վարժարանի Հրատարակութիւն, Պոլիս, 2017

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1238720"_data-entity-id="Q124737637">Հայկական_սովետական_հանրագիտարան,_հատոր_10<span_class="wef_low_priority_links">_—_հատոր&nbsp;10._—_է.&nbsp;175.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124737637"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a></div>-1] 1 2 3 4 5 6 Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 10 — հատոր 10. — է. 175.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q124737637'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718'></a>

[2] (ռուսերեն) Санасарян, Мкртич Саркисович, 2026-04-14, https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8F%D0%BD,_%D0%9C%D0%BA%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&oldid=152720316, վերցված է 2026-06-25

[3] (ռուսերեն) Санасарян, Мкртич Саркисович, 2026-04-14, https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8F%D0%BD,_%D0%9C%D0%BA%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&oldid=152720316, վերցված է 2026-06-25

[1]

[2]

[3]

Կենսագրութիւն[2]

Բարեգործութիւն[3]

Ծանօթագրութիւններ

Աղբիւրներ

Կենսագրութիւն^[2]

Բարեգործութիւն^[3]