Միկէլ Փրիմօ տէ Ռիվերա

Միկէլ Փրիմօ տէ Ռիվերա; սպ.՝ Miguel Primo de Rivera
Ծննդեան անուն	սպ.՝ Miguel Primo de Rivera y Orbaneja
Ծնած է	8 Յունուար 1870[…]
Ծննդավայր	Խարես դե լա Ֆրոնտերա, Կադիս, Անտալուսիա, Սպանիա
Մահացած է	16 Մարտ 1930[…] (60 տարեկանին)
Մահուան վայր	Փարիզ
Քաղաքացիութիւն	Սպանիա
Կրօնք	Կաթոլիկութիւն
Մասնագիտութիւն	քաղաքական գործիչ և զինուորական
Վարած պաշտօններ	Սպանիոյ Նախարարներու խորհուրդի Նախագահ, High Commissioner of Spain to Morocco?, Captain General of Catalonia?, Թագավորության սենատոր?, Minister of State of Spain?, Q43189773?, Q43190099? և General captain of Valencia?
Անդամութիւն	Q30125641?
Կուսակցութիւն	Spanish Patriotic Union?
Ամուսին	Casilda Sáenz de Heredia?
Ծնողներ	հայր՝ Miguel Primo de Rivera y Sobremonte?, մայր՝ Inés Orbaneja y Pérez de Grandallana?
Երեխաներ	José Antonio Primo de Rivera?, Pilar Primo de Rivera?, Fernando Primo de Rivera y Sáenz de Heredia?, Miguel Primo de Rivera y Sáenz de Heredia? և Carmen Primo de Rivera?
	Ստորագրութիւն;

Միկէլ Փրիմօ տէ Ռիվերա (8 Յունուար 1870(1870-01-08)^[1]^[2]^[3]^[…], Խարես դե լա Ֆրոնտերա, Կադիս, Անտալուսիա, Սպանիա^[4]^[5] - 16 Մարտ 1930(1930-03-16)^[6]^[7]^[8]^[…], Փարիզ^[9]), սպանացի պետական գործիչ, զօրավար։

Կեանք եւ գործունէութիւն

Ռիվերա՝ 1915-1917 թուականներուն եղած է Քատիսի զինուորական նահանգապետ, այնուհետեւ՝ Վալենսիոյ, Մատրիտի, Քաթալոնիոյ հրամանատար զօրավար։

13 սեպտեմբեր 1923-ին Պարսելոնայի մէջ պետական հարուած կազմակերպելով տիրացած է իշխանութեան եւ ցրած խորհրդարանը: Իսկ Սեպտեմբեր 15-ին թագաւորը զինք վարչապետ նշանակած է:

Փրիմօ տէ Ռիվերա ստիպողական վիճակ հռչակած, սահմանադրութիւնը առկախած եւ նահանգներուն մէջ զինուորական կառավարիչներ նշանակած է: Անջատողականները չէզոքացնելու առաջադրանքով Պասք երկրամասին եւ Քաթալոնիոյ մէջ հալածանքներ սկսած են:

Փրիմօ տէ Ռիվերա, Ռիֆի մէջ սպանական բանակներուն հսկայական կորուստներուն ի տես որոշած է վերջ տալ գաղութային քաղաքականութեան եւ քաշել սպանական զօրքերը: Բայց երբ մարոքցիք 1925-ին յարձակման անցած են ֆրանսական զօրքերուն վրայ, ան Ափրիկէ մեկնելով ղեկավարած է կռիւները: Ֆրանսական եւ սպանական զօրքերը 1927-ին նուաճած են Ռիֆի ցեղախումբերը:

Երկրին տնտեսութիւնը վերականգնելու առաջադրանքով Փրիմօ տէ Ռիվերա առաջին հերթին ձեռնարկած է ճամբաներու կառուցման: 1924-ին բացուած է Պարսելոնայի մեթրոն: Տուէրօ եւ Էպրօ գետերուն վրայ ամբարտակներ կառուցուած են եւ առաջին անգամ ըլլալով գիւղական կարգ մը շրջաններու ելեկտրականութիւն տրուած:

Սպանիոյ մէջ 1929-ին հունձքը տկար եղած է եւ գիւղական շրջաններուն մէջ թշուառութիւնը ծայր աստիճանի հասաւ: Թագաւորը եւ բանակը հեռացած ոն Փրիմօ տէ Ռիվերայէն, եւ անոնց նեցուկը կորսնցնելէ ետք ան հրաժարած է՝ 28 Յունուար 1928-ին:

Ծանօթագրութիւններ

↑ ^1,0 ^1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a>
↑ ^2,0 ^2,1 Encyclopædia Britannica
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>
↑ ^3,0 ^3,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a>
↑ ^4,0 ^4,1 ^4,2 Deutsche Nationalbibliothek Record #119499037 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
↑ ^5,0 ^5,1 ^5,2 https://www.diariodejerez.es/jerez/miguel-primo-de-rivera_0_1492351004.html
↑ ^6,0 ^6,1 ^6,2 https://books.google.es/books?id=PXE7DwAAQBAJ&pg=PA244&lpg=PA244
↑ ^7,0 ^7,1 ^7,2 https://books.google.es/books?id=Vl0z9P6dl6sC&pg=PA401
↑ ^8,0 ^8,1 ^8,2 https://books.google.es/books?id=dyCkDQAAQBAJ&pg=PT82
↑ ^9,0 ^9,1 ^9,2 Примо де Ривера Мигель // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>
↑ https://books.google.es/books?id=7hTl3WyxE3cC&pg=PA210
↑ Ramón José Maldonado y Cocat Nobiliario riojano // Berceo — 1950. — թող. 14. — P. 147.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6099748"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1647620"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107556292"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19354499"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524_citetype_Q7094076_citetype_Q27031827_citetype_Q595971"_data-entity-id="Q19938912"><i_class="wef_low_priority_links">[[:fr:Bibliothèque_nationale_de_France|Bibliothèque_nationale_de_France]]</i>_data.bnf.fr:_open_data_platform<span_class="wef_low_priority_links">_—_2011.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a></div>-1] 1,0 ^1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q615699"_data-entity-id="Q5375741">[http://global.britannica.com/biography/Miguel-Primo-de-Rivera_Encyclopædia_Britannica]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a></div>-2] 2,0 ^2,1 Encyclopædia Britannica
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q13136"_data-entity-id="Q237227">[[:de:s:Brockhaus_Enzyklopädie|Բրոքհաուզի_հանրագիտարան]]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a></div>-3] 3,0 ^3,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524"_data-entity-id="Q36578"><i_class="wef_low_priority_links">[[:Գերմանիոյ_Ազգային_Գրադարան|Deutsche_Nationalbibliothek]]</i>_[http://d-nb.info/gnd/119499037/_Record_#119499037]_//_[[:de:Gemeinsame_Normdatei|Gemeinsame_Normdatei]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_2012—2016.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a></div>-4] 4,0 ^4,1 ^4,2 Deutsche Nationalbibliothek Record #119499037 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>

[[https://www.diariodejerez.es/jerez/miguel-primo-de-rivera_0_1492351004.html_https://www.diariodejerez.es/jerez/miguel-primo-de-rivera_0_1492351004.html]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-5] 5,0 ^5,1 ^5,2 https://www.diariodejerez.es/jerez/miguel-primo-de-rivera_0_1492351004.html

[[https://books.google.es/books?id=PXE7DwAAQBAJ&pg=PA244&lpg=PA244_https://books.google.es/books?id=PXE7DwAAQBAJ&pg=PA244&lpg=PA244]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-6] 6,0 ^6,1 ^6,2 https://books.google.es/books?id=PXE7DwAAQBAJ&pg=PA244&lpg=PA244

[[https://books.google.es/books?id=Vl0z9P6dl6sC&pg=PA401_https://books.google.es/books?id=Vl0z9P6dl6sC&pg=PA401]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-7] 7,0 ^7,1 ^7,2 https://books.google.es/books?id=Vl0z9P6dl6sC&pg=PA401

[[https://books.google.es/books?id=dyCkDQAAQBAJ&pg=PT82_https://books.google.es/books?id=dyCkDQAAQBAJ&pg=PT82]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-8] 8,0 ^8,1 ^8,2 https://books.google.es/books?id=dyCkDQAAQBAJ&pg=PT82

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q17378135">Примо_де_Ривера_Мигель_//_[[:ru:Большая_советская_энциклопедия_(третье_издание)|Большая_советская_энциклопедия]]:_[в_30_т.]<span_class="wef_low_priority_links">_—_3-е_изд._—_<span_title="Москва"_style="border-bottom:_1px_dotted;_cursor:_help;_white-space:_nowrap">М.</span>:_[[:ru:Большая_российская_энциклопедия_(издательство)|Советская_энциклопедия]],_1969.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a></div>-9] 9,0 ^9,1 ^9,2 Примо де Ривера Мигель // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>

[[https://books.google.es/books?id=7hTl3WyxE3cC&pg=PA210_https://books.google.es/books?id=7hTl3WyxE3cC&pg=PA210]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-10] ttps://books.google.es/books?id=7hTl3WyxE3cC&pg=PA210

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q191067"_data-entity-id="Q19354499"><i_class="wef_low_priority_links">[[:es:Ramón_José_Maldonado_y_Cocat|Ramón_José_Maldonado_y_Cocat]]</i>_[[:d:Q19354499|Nobiliario_riojano]]_//_''[[:es:Berceo|Berceo]]''<span_class="wef_low_priority_links">_—_1950._—_թող.&nbsp;14._—_P.&nbsp;147.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6099748"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1647620"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107556292"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19354499"></a></div>-11] Ramón José Maldonado y Cocat Nobiliario riojano // Berceo — 1950. — թող. 14. — P. 147.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6099748"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1647620"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107556292"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19354499"></a>

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]